डेभिड बेक्ह्याम

डेभिड बेकहम
	सन् २००७ मा युनिसेफको एक कार्यक्रममा बेकहम
व्यक्तिगत जानकारी
पुरा नाम	डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम
जन्म मिति	२ मे १९७५ (उमेर ५१) (१९ वैशाख २०३२)
जन्म स्थान	Lardone, इङ्ल्यान्ड
उचाइ	१.८० मी
खेल्ने स्थान(हरू)	राईट मिडफिल्डर
युवा करियर
१९८७–१९९१	टोटनह्याम हट्सपर
१९९१–१९९३	म्यानचेस्टर युनाइटेड
वरिष्ठ करियर*
वर्ष	टोली
१९९२–२००३	म्यानचेस्टर युनाइटेड
१९९५	→ प्रेस्टन नर्थ एन्ड (ऋणमा)
२००३–२००७	रियल म्याड्रिड
२००७–२०१२	एलए ग्यालेक्सी
२००९	→ एसी मिलान (ऋणमा)
२०१०	→ एसी मिलान (ऋणमा)
२०१३	पेरिस सेन्ट-जर्मेन
जम्मा
अन्तर्राष्ट्रिय करियर
१९९२–१९९३	इङ्ल्यान्ड यु-१८
१९९४–१९९६	इङ्ल्यान्ड यु-२१
१९९६–२००९	इङ्ल्यान्ड
	*क्लब घरेलु लिग उपस्थिति र गोल

डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम (अङ्ग्रेजी: David Robert Joseph Beckham; जन्म: २ मे १९७५) इङ्ल्यान्डका एक पूर्व व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रभावशाली मिडफिल्डरहरूमध्ये एक मानिने बेकहम मुख्यतया म्यानचेस्टर युनाइटेडको लेजेन्ड र इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय टोलीको पूर्व कप्तानका रूपमा विश्वप्रसिद्ध छन्। उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि ११५ अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति जनाएका थिए। आफ्नो खेल जीवनमा उत्कृष्ट पासिङ, क्रसिङ क्षमता र घुमाउरो (Bending) फ्रि-किक प्रहार गर्ने कलाका लागि परिचित बेकहमले म्यानचेस्टर युनाइटेडसँग युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि तथा प्रसिद्ध 'ट्रेबल' जितेका थिए भने व्यक्तिगत रूपमा प्रतिष्ठित ब्यालोन डी'ओर (Ballon d'Or) पुरस्कारमा उप-विजेता (Runner-up) बनेका थिए। उनी चार फरक देशहरू (इङ्ल्यान्ड, स्पेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र फ्रान्स) मा लिग उपाधि जित्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी समेत हुन्। खेल जीवनबाट सन्यास लिएपछि पनि व्यावसायिक रूपमा सक्रिय रहँदै उनी हाल अमेरिकी फुटबल क्लब इन्टर मियामीको सह-मालिकको भूमिकामा रहेका छन्।

क्लब खेल जीवन

म्यानचेस्टर युनाइटेड र 'क्लास अफ ९२'

लन्डनमा जन्मेका बेकहमले आफ्नो व्यावसायिक यात्राको सुरुआत म्यानचेस्टर युनाइटेडको युवा टोलीबाट गरेका थिए। उनी निकी बट, रायन गिग्स, पल स्कोल्स र नेभिल दाजुभाइसँगै युनाइटेडको प्रख्यात 'क्लास अफ ९२' (Class of '92) को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा थिए, जसले पछि क्लबको इतिहास नै परिवर्तन गर्‍यो। सन् १९९२ मा १७ वर्षको उमेरमा सिनियर टोलीमा डेब्यु गरेका यी युवा मिडफिल्डरले सन् १९९६ मा विम्बल्डनविरुद्ध मैदानको मध्यभाग (Halfway-line) बाट अविश्वसनीय गोल गर्दै विश्व फुटबलमा आफ्नो बलियो पहिचान बनाए।

प्रबन्धक सर एलेक्स फर्गुसनको मार्गनिर्देशनमा ओल्ड ट्राफोर्डमा बिताएको एक दशकभन्दा लामो समय बेकहमको खेल जीवनको स्वर्ण युग साबित भयो। यस अवधिमा उनले ६ पटक प्रिमियर लिग र दुई पटक एफए कप जिते। विशेष गरी सन् १९९८-९९ को सिजनमा म्यानचेस्टर युनाइटेडले ऐतिहासिक 'ट्रेबल' (प्रिमियर लिग, एफए कप र युइएफए च्याम्पियन्स लिग एकै वर्ष) जित्दा बेकहमको प्रदर्शन निर्णायक र अभूतपूर्व थियो। उनले युनाइटेडका लागि कुल २६५ लिग खेल खेल्दै ६२ गोल गरे।

रियल म्याड्रिडको 'ग्यालाक्टिको' यात्रा

युनाइटेडमा अनेक सफलता हासिल गरेपछि उनको भविष्यबारे विश्व फुटबल बजारमा धेरै चर्चा हुन थाल्यो। अन्ततः सन् २००३ मा स्पेनिस जायन्ट रियल म्याड्रिडले उनलाई अनुबन्ध गर्‍यो।^[१] त्यसबेला रियल म्याड्रिड विश्वका चर्चित र सुपरस्टार खेलाडीहरूलाई अनुबन्ध गर्ने "ग्यालाक्टिको" (Galácticos) नीतिमा अघि बढिरहेको थियो। सोही नीतिको एक प्रमुख खम्बा बन्दै यी इङ्लिस मिडफिल्डरले जिनेदिन जिदान, रोनाल्डो र लुइस फिगो जस्ता दिग्गजहरूसँग मैदान साझेदारी गरे। म्याड्रिडमा उनको उपस्थितिले क्लबको व्यावसायिक र प्रचारक मूल्यमा ठुलो वृद्धि ल्यायो। उनले सन् २००६-०७ को सिजनमा क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेर आफ्नो स्पेनिस यात्रालाई सुखद बनाए।

एलए ग्यालेक्सी र उत्तर अमेरिकी फुटबलको रूपान्तरण

स्पेनको भव्य यात्रापछि बेकहमले सन् २००७ मा अमेरिकी मेजर लिग सकर (MLS) क्लब एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दै सबैलाई अचम्ममा पारे।^[२]^[३] वास्तवमा, अमेरिकी लिग (MLS) आफ्नो ब्रान्डलाई विश्वव्यापी रूपमा स्थापित गर्न र फुटबलको लोकप्रियता बढाउन एक अन्तर्राष्ट्रिय आइकनको खोजीमा थियो। बेकहमको यो स्थानान्तरणले संयुक्त राज्य अमेरिकामा फुटबलको मार्केटिङ र व्यावसायिक स्वरूपलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गरिदियो।迫उनको आगमनले रङ्गशालाहरूमा दर्शकको ओइरो लाग्ने मात्र नभई अन्य विश्वप्रसिद्ध खेलाडीहरूका लागि पनि अमेरिका जाने बाटो खुल्यो। ग्यालेक्सीमा रहँदा उनले दुई पटक एमएलएस कपको उपाधि जिते। सोही अवधिमा उनले आफ्नो लय कायमै राख्न ऋण (Loan) मा इटालियन क्लब एसी मिलानबाट पनि दुई पटक अल्पकालीन खेलहरू खेले।

पेरिस सेन्ट-जर्मेन र संन्यास

आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम अध्यायका रूपमा उनी सन् २०१३ को जनवरीमा फ्रान्सेली क्लब पेरिस सेन्ट-जर्मेन (PSG) मा आबद्ध भए। त्यहाँ उनले आफ्नो पाँच महिनाको सम्पूर्ण तलब स्थानीय बालबालिकाको परोपकारी संस्थालाई दान गर्ने घोषणा गरे। सोही सिजन पीएसजीलाई लिग वानको उपाधि दिलाएपछि, ३८ वर्षको उमेरमा उनले व्यावसायिक फुटबल खेल जीवनबाट संन्यासको घोषणा गरे।

अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन

बेकहमले सन् १९९६ सेप्टेम्बर १ मा मोल्डोभाविरुद्धको खेलबाट इङ्ल्यान्डको राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए। सन् १९९८ को फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनाविरुद्ध रातो कार्ड पाएपछि उनी इङ्लिस सञ्चारमाध्यम र समर्थकहरूको तीव्र आलोचनाको सिकार बनेका थिए। तर, सन् २००० मा टोलीको कप्तान नियुक्त भएपछि उनले आफ्नो गुमेको साख फिर्ता गरे। विशेष गरी सन् २००१ मा ग्रीसविरुद्धको खेलको अन्तिम समयमा उनले प्रहार गरेको ऐतिहासिक फ्रि-किक गोलले इङ्ल्यान्डलाई सन् २००२ को विश्वकपमा छनोट गरायो, जसलाई उनको खेल जीवनको सबैभन्दा ठुलो 'रिडेम्पसन' (प्रायश्चित र पुनरागमन) क्षण मानिन्छ।

उनले कप्तानका रूपमा ५८ खेलमा टोलीको नेतृत्व गरे। इङ्ल्यान्डका तर्फबाट तीनवटा फिफा विश्वकप (१९९८, २००२ र २००६) र दुईवटा युरो कपमा सहभागिता जनाएका उनी तीन फरक विश्वकपमा गोल गर्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी हुन्। उनले इङ्ल्यान्डका लागि ११५ खेल खेल्दै १७ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरे।

खेल शैली

बेकहम आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा विशिष्ट र प्राविधिक रूपमा दक्ष राइट मिडफिल्डर मानिन्छन्। उनीसँग तीव्र गति नभए तापनि उनको असाधारण भिजन (Vision), लामो दूरीको सटीक पासिङ, र दायाँ भागबाट बक्सभित्र बल पुर्‍याउने क्रसिङ क्षमता अतुलनीय थियो। उनलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट फ्रि-किक विशेषज्ञहरूमध्ये एक मानिन्छ। उनको शरीरलाई विशेष कोणमा ढल्काएर बललाई हावामा घुमाउँदै (Bend/Curl) रक्षापङ्क्ति र गोलरक्षकभन्दा माथिबाट गोलको दिशा दिने शैली विश्वप्रसिद्ध छ। यसका साथै मैदानमा迫उनको कडा मिहिनेत (Work rate) र नेतृत्वदायी क्षमताको पनि उच्च कदर गरिन्छ।

व्यक्तिगत जीवन

सन् १९९७ मा बेकहमले तत्कालीन चर्चित पप गायिकाहरूको समूह 'स्पाइस गर्ल्स' (Spice Girls) की सदस्य भिक्टोरिया एडम्ससँगको सम्बन्ध सुरु गरे, जसलाई सञ्चारमाध्यमले "पोश र बेक्स" (Posh and Becks) को उपनाम दिएका थिए। उनीहरूले सन् १९९९ जुलाई ४ मा आयरल्यान्डमा विवाह गरे। यस जोडीका चार सन्तानहरू (ब्रोकलिन, रोमियो, क्रुज र हार्पर) छन्। भिक्टोरियासँगको वैवाहिक सम्बन्ध र迫उनको आफ्नै फेसन चेतनाका कारण बेकहम फुटबल मैदान बाहिर पनि एक विश्वव्यापी सांस्कृतिक र फेसन आइकनका रूपमा स्थापित भए।

फुटबल पछिको जीवन र परोपकार

खेल जीवन समाप्त भएपछि पनि बेकहम विश्व फुटबल र व्यावसायिक जगतसँग विभिन्न भूमिकामा जोडिएका छन्। सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दा उनले भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस विस्तार टोली खरिद गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। सोही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले सन् २०१८ मा अमेरिकी सहर मियामीमा नयाँ क्लबको औपचारिक घोषणा गरे, जसलाई हाल इन्टर मियामी भनेर चिनिन्छ र यस क्लबले迫उनको स्वामित्वमा ठुला सफलताहरू हासिल गरिरहेको छ। यसबाहेक, उनी विगत दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि युनिसेफ (UNICEF) को सद्भावना दूतका रूपमा बालअधिकार र सामाजिक कार्यहरूमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका छन्।

उपाधिहरू

क्लब

म्यानचेस्टर युनाइटेड

प्रिमियर लिग (६): १९९५–९६, १९९६–७७, १९९८–९९, १९९९–२०००, २०००–०१, २००२–०३
एफए कप (२): १९९५–९६, १९९७–९८
युइएफए च्याम्पियन्स लिग (१): १९९८–९९

रियल म्याड्रिड

ला लिगा (१): २००६–०७
सुपरकोपा दे इस्पान्या (१): २००३

एलए ग्यालेक्सी

एमएलएस कप (२): २०११, २०१२

पेरिस सेन्ट-जर्मेन

लिग वान (१): २०१२–१३

व्यक्तिगत सम्मान

ब्यालोन डी'ओर उप-विजेता: १९९९
फिफा विश्व वर्ष खेलाडी उप-विजेता: १९९९, २००१
युइएफए वर्षको उत्कृष्ट क्लब खेलाडी: १९९८–९९
पिएफए वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी: १९९६–९७
प्रिमियर लिग हल अफ फेम: २०२१

सन्दर्भ सामग्रीहरू

↑ "David Beckham", Encyclopædia Britannica (अङ्ग्रेजीमा)।
↑ "Beckham signs new 2-year deal with LA Galaxy", Gulf News / Reuters (अङ्ग्रेजीमा)।
↑ "Photo Gallery: David Beckham Goes to America", Der Spiegel / Reuters (अङ्ग्रेजीमा)।

बाह्य कडीहरू

[1] "David Beckham", Encyclopædia Britannica (अङ्ग्रेजीमा)।

[2] "Beckham signs new 2-year deal with LA Galaxy", Gulf News / Reuters (अङ्ग्रेजीमा)।

[3] "Photo Gallery: David Beckham Goes to America", Der Spiegel / Reuters (अङ्ग्रेजीमा)।

[१]

[२]

[३]