नयाँ सिद्धनाथ

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

कञ्चनपुर जिल्ला महेन्द्रनगर बजार नजिक रहेका सिद्धनाथ देवता ब्रह्मदेव मण्डि नजिक रहेका खल्ला भन्ने स्थानबाट शिला ल्याएर स्थापना गरेका देवता हुँन् ।

सिद्धनाथ बाबाको काल्पनिक मुर्ति महेन्द्रनगर

कञ्चनपुर जिल्ला भीमदत्तनगरपालीका वार्ड नम्बर ४ बजार नजिक भगतपुरमा स्थापित सिद्धनाथलाई ब्रह्मदेव खल्लाबाट ल्याएर स्थापना गरेका कारण नयाँ सिद्धनाथ देवता पनि भन्ने गरिन्छ । २०१८ सालमा राजा महेन्द्रबाट उहाँ स्थापित सिद्धनाथको मन्दिर सिलन्यास गरेपछि यी सिद्धनाथको महत्व वढ्दै गयो । २०५० साल यता भारतबाट आउने भक्तजनहरुको ठूलो भिड लाग्न थालेपछि यहाँका सिद्धनाथ चर्चामा आएका हुँन् । फागुन पूर्णिमा देखि वैशाख पूर्णिमा सम्म एक महिना सिद्धनाथ मन्दिरमा भक्तजनहरुको घुईचो लाग्ने गर्दछ । पूर्णा गिरिमाताको दर्शन गर्नेहरुले सिद्धनाथको दर्शन गरेपछि मात्र दर्शन गरेको पुरा हुने भन्ने मान्यताका कारण नेपाल भन्दा छिमेकी देश भारतबाट यहाँ आउने भक्तजनहरुको संख्या ज्यादा हुन्छ । २०१८ साल देखि यहाँका पूजारी डम्मरदेव उप्रेती रहदै आएका छन् ।

सिद्धनाथ मन्दिर महेन्द्रनगर कंचनपुर नेपाल

प्राचीन सिद्धनाथ रहेको ब्रह्मदेव खल्ला भन्ने स्थानमा उपमन्यू गोत्रीय उप्रेती ब्रह्मणका ३ भाइहरु

  • जेठा धर्मदेव उप्रेती,
  • माईला टिकादत्त उप्रेती र
  • कान्छा प्रजापति उप्रेती पालो पालो गरेर पुजा लगाउने गर्दथे । । प्राचीन सिद्धनाथ रहेको ब्रहमदेव खल्लाबाट सिद्धनाथको सिला लगरे महेन्द्रनगर बजार नजिक पिपलको रुखमूनि सिला स्थापना गर्ने कान्छा प्रजापति उप्रेतीका सन्तानहरु अहिले महेन्द्रनगरबजारमा रहेका सिद्धनाथका पुजारी छन् । [१]

कैलाली कञ्चनपुर क्षेत्रमा रहेका प्राचीन देवताहरुका पूजारी वैदिक उपाध्याय ब्राहमण(बामन)का वंशजहरु अतित देखि अहिले सम्म रहदै आएकाछन् । जस अनुसार यहाँका चर्चित देवता

  • क) सिद्धनाथका पूजारी उपमन्यू गोत्रीय उप्रेती छन् ।
  • ख) बैजनाथका पूजारी कश्यप गोत्रीय चटौत छन् ।
  • ग) ग्वांसी-समैजीका पूजारी भारद्वाज गोत्रीय भट्ट छन् भने
  • घ) कार्तिकेय (मोहन्याल) देवताका पूजारी कौडिन्य गोत्रीय जोशी उपाध्याय ब्राहमण(बामन) छन् ।
    सिद्धनाथ मन्दिर वरपर घाँटहरु / महेन्द्रनगर कंचनपुर नेपाल
  • यी चारवटै देवताका पुजारी हुने उपाध्याय ब्राहमण(बामन)हरु शाकाहारी हुन्छन । माँसआहार गर्नेहरु यहाँका देवताको पुजारीको अधिकार पाउदैनन् । प्राचीन कार्तिकेयपुरीका राजाका दरवारसँग सम्बन्धीत यी ब्राह्मणको इतिहास कत्युरी राज्यसँग जोडिएको छ । जानकारहरुका अनुसार ब्रह्मदेव मण्डि नजिक खल्ला भन्ने स्थानमा रहेका सिद्धनाथको दर्शन गर्न त्यतिबेला महाकालीनदी पार गरेर आउने तिर्थयात्रीहरु डुङ्गा पल्टिएर मर्न थालेपछि त्यहाँबाट महेन्द्रनगर आउनेहरु पढ्दै गए र आज खल्ला भन्ने स्थानमा न्यून भक्तजनहरु जान्छन भने महेन्द्रनगरमा रहेका सिद्धनाथको दशैनगर्ने भक्तजनहरु अत्यधिक रहने गर्दछन् ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. स्थलगत अध्यन खोज सोध बाट प्राप्त जानकारी