यादव (पौराणिक जाति)

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
द्वारका, यादवहरूको नगर समुद्र तटबाट नजिक , हालको गुजरातमा भएको वर्णित थियो; उक्त सहरको १९ औं शताब्दीको चित्र

यादव (शाब्दिक अर्थ, राजा यदुका सन्तान[१][२]) एक पौराणिक समुदाय थियो जसले राजा यदुबाट उद्भव भएको मानिन्छ । उक्त समुदायमा ४ कुल रहेका छन् : आभिर, अन्धक, वृष्णि, र सत्वत, [३][४] उनीहरूलाई पौराणिक ग्रन्थमा यदुवंशी कुलको बताइएको थियो ।[५] भारतीय उपमहाद्वीपमा विभिन्न समयमा थुप्रै राजघरानाहरू (उदाहरण: जडेजा, जदौ) आफूलाई यादव राजकुलको वंशज भएको दाबी गर्दछन् ।[६][७] २० औं शताब्दी देखि वर्तमान यादव समुदायले (अहिर समुदाय) आफूलाई यादव राजकुलको वंशज भै क्षत्रिय भएको दाबी गर्दछन् ।[८]

राजा यदुको ज्येष्ठ पुत्र सहस्रजीतबाट हैहय कुल[९] तथा अन्य सबै यादव कुलहरू जस्तै छेदी राज्य, विदर्भ राज्य, सत्वत, अन्धक, कुकुर, भोज, वृष्णि र शैन्य कुलहरूको निर्माण यदुका कान्छा पुत्र क्रोष्टु वा क्रोष्टबाट भएको थियो ।[१०]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Williams, Monier (2005) [1899]. Sanskrit English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages. Delhi: Motilal Banrsidass. प॰ 851. . https://books.google.co.in/books?id=zUezTfym7CAC&pg=PA851. 
  2. Franklin C. Southworth considers the word Yadava to be possibly Dravidian, meaning "herder", as it has no known Indo-European etymology (Southworth, Franklin C. (1995). Reconstructing social context from language: Indo-Aryan and Dravidian prehistory, in George Erdösy (ed.) The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity, Indian Philology and South Asian Studies, Vol. I, Berlin: Walter de Gruyter & Co., आइएसबिएन ९७८-३-११-०१४४४७-५, p.266n
  3. Society and religion: from Rugveda to Puranas By Jayant Gadkari, URL((https://books.google.co.in/books?id=Zst_7qaatp8C&pg=PA184))
  4. While discussing about the Puranic accounts, Hem Chandra Raychaudhuri used the term, Yadava clans for the Andhakas, the Vrishnis and the Kukuras (Raychaudhuri, Hemchandra (1972). Political History of Ancient India, Calcutta: University of Calcutta, p.447fn3). But Ramakrishna Gopal Bhandarkar used the term Yadava tribes for the Satvatas, the Andhakas and the Vrishnis (Bhandarkar, R. G. (1995). Vaisnavism, Saivism and Minor Religious Systems, Delhi: Asian Educational Service, आइएसबिएन ९७८-८१-२०६-०१२२-२, p.11).
  5. Thapar, Romila (1978, reprint 1996). Ancient Indian Social History: Some Interpretations, New Delhi: Orient Longman, आइएसबिएन ९७८-८१-२५०-०८०८-८, p.223
  6. Forlong, John G. R. (2008). Encyclopedia of Religions. III: N-Z. New York: Cosimo Classics. pp. 504. . https://books.google.co.in/books?id=FpXGJQeaatkC&pg=PA504. 
  7. Kosambi, D. D. (1988). The Culture and Civilization of Ancient India in Historical Outline, New Delhi: Vikas Publishing House, आइएसबिएन ९७८-०-७०६९-४२००-२, p.116
  8. Pinch, William R. (1996-06-18) (enमा). Peasants and Monks in British India. University of California Press. . https://books.google.co.in/books?id=uEP-ceGYsnYC&pg=PA91. 
  9. Pargiter, F.E. (1972) [1922]. Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, p.87.
  10. Pargiter, F.E. (1972) [1922]. Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, pp.102-4.