संरक्षण स्थिति

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
संरक्षण स्थिति
विलुप्त हुने सम्भावना
विलुप्त

विलुप्त
जंगलबाट विलुप्त

संकटग्रस्त

गंभीर रूपले विलुप्तप्राय
विलुप्तप्राय
असुरक्षित
संकटग्रस्त

कम जोखिम

संरक्षणमाथि निर्भर
संकटासन्न
खतरादेखि बाहिर

यो पनि हेर्नुहोस्

विश्व संरक्षण संघ
IUCN रातो सूचि

कुनै पनि प्रजातिको संरक्षण स्थिति यस संभावनाको द्योतक हुन्छ कि सो प्रजाति वर्तमानमा अथवा निकट भविष्यमा विलुप्त हुनबाट बाँचेको हुनुपर्छ। कुनै प्रजातिको संरक्षण स्थितिको आकलनको लागि धेरै कारकहरूलाई ध्यानमा राखिन्छ: न केवल त्यस प्रजातिका बाँचेका सदस्यहरूको संख्या, अपितु तिनको जनसंख्यामा एउटा खास अवधिको बेला समग्र वृद्धि वा कमी, प्रजनन सफलताको दर, ज्ञात संकट आदि।

वैश्विक प्रणाली[सम्पादन गर्ने]

संकटग्रस्त प्रजातिको IUCN लाल सूची, एउटा सबभन्दा राम्रो विश्वव्यापी संरक्षण स्थिति सम्बन्धि सूचीयन र रैंकिंग प्रणाली हो। यस प्रणालीमा संकटग्रस्त प्रजातिहरूलाई तीन श्रेणीमा बाँडिन्छ: गंभीर रूपमा विलुप्तप्राय (CR), विलुप्तप्राय (EN), र असुरक्षित (VU)। यसको साथमा १५०० ई. देखि आजसम्म विलुप्त भएका, र जंगलमा विलुप्त भएका जीव पनि सूचीबद्ध हुन्छन्। कम जोखिममा पर्ने जीव पनि श्रेणीमा विभाजित छन्। विलुप्तप्राय जीवहरू र वनस्पतिका अंतर्राष्ट्रीय व्यापारको अंतर्राष्ट्रीय समझौताले यस कुरालाई सुनिश्चित गर्दछ कि जंगली जानवरहरू र वनस्पतिका नमूनाहरूको बेपारले यी जीवहरू र वनस्पतिहरूको अस्तित्वलाई खतरामा नलैजाओस्।

राष्ट्रीय प्रणाली[सम्पादन गर्ने]