खनिज

विभिन्न प्रकारका खनिज

खनिज यस्ता भौतिक पदार्थ हुन् जो खान बाट खनेर निकालिन्छन्। केही उपयोगी खनिज पदार्थहरूका नाम हुन् - फलाम, अभ्रक, कोइला, बक्साइट (जसबाट अलुमिनियम बन्दछ ), नुन (पाकस्तान तथा भारतका अनेक क्षेत्रहरूमा खान बाट नुन निकालिन्छ!), जस्ता, चूना पत्थर इत्यादि।

नामकरण

मूलतः खनिज शब्दको अर्थ छ- खनि + ज। अर्थात् खान बाट उत्पन्न (संस्कृत: खनि= खान)। यसका अंग्रेजी शब्द मिनरल(mineral) पनि माइन(mine) बाट सम्बन्ध राख्दछ।

खनिजहरूका वर्गीकरण

सिलिकेट वर्ग

कार्बोनेट वर्ग

सल्फेट वर्ग

हैलाइड वर्ग

ऑक्साइड वर्ग

सल्फाइड वर्ग

फास्फेट वर्ग

तत्व वर्ग

कार्बनिक वर्ग

बाहिरी कड़िहरू

• केन्द्रीय खान योजना एवं डिजाइन सम्स्थान, राउँची (सी एम्म् पिउँ डी आए)