रसायन शास्त्र

नेपाली विकिपीडियाबाट
(रसायनशास्त्र बाट पठाईएको)
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
Chemicals in flasks.jpg

रसायनशास्त्र विज्ञानको त्यो शाखा हो जिसमें पदार्थोंको संघटन, संरचना, गुणों र रासायनिक प्रतिक्रियाको समयमा इनमें भए परिवर्तनों[१] को अध्ययन गरिन्छ। इसका शाब्दिक विन्यास रस+अयन हो जसको शाब्दिक अर्थ रसों (द्रवों)को अध्ययन है। यो एक भौतिक विज्ञान हो जिसमें पदार्थोंको परमाणुओं, अणुओं, क्रिस्टलों (रवों) र रासायनिक प्रक्रियाको समयमा मुक्त भए या प्रयुक्त भए ऊर्जाको अध्ययन गरिन्छ। रसायन विज्ञानको भीधेरै शाखाहरू हुन् जिन्हें पदार्थोंको अध्ययनको समयमा बांटा गयो है। रसायन विज्ञानको शाखाहरूमा कार्बनिक रसायन, अकार्बनिक रसायन, जैव रसायन, भौतिक रसायन, विश्लेषणात्मक रसायन आदि प्रमुख हुन्। कार्बनिक रसायनमा कार्बनिक पदार्थों, अकार्बनिक रसायनमा अकार्बनिक पदार्थों, जैव रसायनमा सुक्ष्म जीवोंमा उपस्थित पदार्थों, भौतिक रसायनमा पदार्थको बनावट, संघटन र उसमा सन्निहित ऊर्जा, विश्लेषणात्मक रसायनमा नमूनेको विश्लेषणको अध्ययन गरिन्छ ताकि उसकी बनावट र सञ्चरनाको पता चले। हालको दिनहरूमा न्यूरो-रसायन जैसी रसायनको कुनै र शाखाओंको उदय भयो है। संक्षेपमा रसायन विज्ञान रासायनिक पदार्थों[२] को वैज्ञानिक अध्ययन है। पदार्थोंको संघटन परमाणु या उप-परमाण्विक कणों जस्तै इलेक्ट्रन, प्रोटन र न्यूट्रन[३] सँग भयो है। रसायन विज्ञानको केंद्रीय विज्ञान या आधारभूत विज्ञान पनि कहा जान्छ किन भनें यो दूसरे विज्ञानों जैसे, खगोलविज्ञान, भौतिकी, पदार्थ विज्ञान, जीवविज्ञान र भूविज्ञानको जोडउछ।[४][५]

रसायनशास्त्रको अध्ययनको क्षेत्र[सम्पादन गर्ने]

रसायनशास्त्रको अध्ययनको क्षेत्र बडा व्यापक छ, तल दिइएका चित्र सँग यसका कुनै अनुमान हो सकउछ :

रसायन विज्ञानको क्षेत्र अरु विज्ञानहरूको समन्वयको कारण प्रति दिन विस्तृत हुदै गइरहेको छ। फलत: आज हामी भौतिक एवं रसायनभौतिकी, जीव रसायन, शरीर-क्रिया-रसायन, समान्य रसायन, कृषि रसायन, आदि अनेक नवीन उपांगहरूको केक

रसायन विज्ञानको उपयोग[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Chemistry. (n.d.). Merriam-Webster's Medical Dictionary. Retrieved August 19, 2007.
  2. What is Chemistry?
  3. Matter: Atoms from Democritus to Dalton by Anthony Carpi, Ph.D.
  4. Theodore L. Brown, H. Eugene Lemay, Bruce Edward Bursten, H. Lemay. Chemistry: The Central Science. Prentice Hall; 8 edition (1999). ISBN 0-13-010310-1. Pages 3-4.
  5. यो जीवविज्ञान र भौतिक विज्ञानको मध्यको कडी है। रसायन विज्ञानको जन्म किमियागारोंको प्रयोगों सँग भयो जोधेरै सौ वर्ष पहले विश्वको विभिन्न हिस्सों, खासकर मध्यपूर्वमा काम करते थे।ref>Dictionary of the History of Ideas: Alchemy [१]

यिनलाइ पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी कडिहरू[सम्पादन गर्ने]