अडोल्फ हिटलर

अडोल्फ हिटलर
Hitler in 1937
Führer of Germany
कार्यकाल 2 August 1934 – 30 April 1945
अग्रज :	Paul von Hindenburg (as President)
उतराधिकारी :	Karl Dönitz (as President)
Chancellor of Germany
कार्यकाल 30 January 1933 – 30 April 1945
राष्ट्रपति :	Paul von Hindenburg
Deputy	Franz von Papen Position vacant
अग्रज :	Kurt von Schleicher
उतराधिकारी :	Joseph Goebbels
Reichsstatthalter of Prussia
कार्यकाल 30 January 1933 – 30 January 1935
प्रधानमन्त्री :	Franz von Papen Hermann Göring
अग्रज :	Office created
उतराधिकारी :	Office abolished
जन्म :	20 अप्रिल 1889(1889-04-20) Braunau am Inn, Austria–Hungary
मृत्यु :	30 अप्रिल 1945 (56वर्ष ) Berlin, Germany
राष्ट्रियता :	Austrian citizen until 7 April 1925 German citizen after 25 February 1932
पुरस्कार	Iron Cross First Class Iron Cross Second Class Wound Badge
राजनीतिक दल :	National Socialist German Workers' Party (1921–1945)
अन्य राजनीतिक सम्लग्नता	German Workers' Party (1920–1921)
जीवनसाथी :	Eva Braun (29–30 April 1945)
पेशा :	Politician, soldier, artist, writer
धर्म :	See Adolf Hitler's religious views
हस्ताक्षर :
सैन्य सेवा
निष्ठा:	German Empire
सेवा/शाखा :	ढाँचा:Flagdeco Reichsheer
कार्यकाल :	1914–1918
दर्जा :	Gefreiter
यूनिट :	16th Bavarian Reserve Regiment
लडाई/युद्ध	World War I

अडोल्फ हिटलर (German: [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ] ( listen); २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) अष्ट्रियामा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। यिनी १९३३ देखि १९४५ सम्म जर्मनीका चान्स्लर तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म नाजी जर्मनीका शासक थिए । उनी नाजीबाद तथा दोश्रो विश्वयुद्ध शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए ।

उनी पहिलो विश्वयुद्धका अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी (नाजी पार्टी)को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३मा उनले एक 'कु'को असफल असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल कुको कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण मेरो संघर्ष लेखे । सन् १९२४मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदीबिरोधी र कम्युनिष्ठबिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट वक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, अधिनायकवादी, निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उदेश्य युरोपमा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो ।

हिटलरको आन्तरिक तथा बाह्य नीति नाजी जातिलाई बसोबास गर्ने स्थान सुरक्षित गर्नु थियो । उनले जर्मनीको सैन्य सुदृढीकरण गरे तथा सन् १९३९मा पोल्याण्डमाथि आक्रमण गरे जुन दोश्रो विश्वयुद्धको शुरुवात थियो । हिटलरको शासनकालमा जर्मनी तथा उसको सहयोगी राष्ट्रहरूले युरोपको धेरै भुभाग तथा उत्तरी अफ्रिकामाथि कब्जा जमाएका थिए । तर सन् १९४३मा हिटलरको केहि सैन्यिय निर्णयहरूको कारणले तीब्र पराजयहरू ब्यहोर्नुपर्यो । सन् १९४५मा मित्र राष्ट्रको सेनाले जर्मनीमाथि सजिलै विजय हासिल गर्यो । हिटलरको आफ्नो बर्चस्व तथा रंगभेदी नीतिनले गर्दा एघार करोड मानिसको ज्यान गयो जसमध्ये करिब साठी लाख यहूदी मात्र थिए ।

युद्धका अन्तिम दिनहरूमा सन् १९४५मा बर्लिनको लडाईंताका हिटलरले आफ्नो लामो समयदेखिकी प्रेमिका इभा ब्राउनसँग विवाह गरे । तर त्यसको २ दिन पश्चात ३० अप्रिल् १९४५मा लाल सेनाबाट सम्भावित गिरफ्तार नहुन दुवै जनाले आत्महत्या गरे ।

प्रारम्भका वर्षहरू

वंश

हिटलरका पिता, आलोइस हिटलर (सन् १८३७ - १९०३), मारिया अन्ना सिक्न्ग्रुबर का एक नाजायज सन्तान थिए । आलोइसको जन्मदर्तामा पिताको नाम उल्लेख गरिएको थिएन । त्यसैले उनले आफ्नो आमाको थर पाए । सन् १८४२मा जोहन नेपोमुक हिडलरले अन्नासँग विवाह गरे । तर सन् १८४७मा आमा र सन् १८५६मा पिताको मृत्यु पश्चात हिडलरका दाजु १८७६मा आएर मात्र आलोइस

बाल्यकाल र शिक्षा

बाल्यकाल र शिक्षा

युवावस्थाका (भियना र म्युनिख) मा

युवावस्थाका (भियना र म्युनिख) मा