जैसलमेर
जैसलमेर | |
|---|---|
सहर | |
 जैसलमेर किल्ला | |
  जैसलमेर राजस्थान, भारतमा स्थान  जैसलमेर जैसलमेर (भारत)  जैसलमेर जैसलमेर (एसिया) | |
| निर्देशाङ्क: २६°५४′४६.८″उ ७०°५४′५४″पू / 26.913000°N 70.91500°E | |
| देश |  भारत |
| राज्य |  राजस्थान |
| जिल्ला | जैसलमेर |
| स्थापित | ११५६ |
| संस्थापक | रावल जैसल |
| नामकरण | रावल जैसल |
| क्षेत्रफल | |
| • सहरी | ६२.३८ किमी२ (२४.०९ वर्ग माइल) |
| उन्नतांश | २२५ मिटर (७३८ फिट) |
| जनसङ्ख्या (सन् २०११) | |
| • सहर | ६५४७१ |
| समय क्षेत्र | युटिसी+५:३० (भारतीय मानक समय) |
| वेबसाइट | Jaisalmer Municipal Council Jaisalmer District |
जैसलमेर, उत्तर-पश्चिमी भारतीय राज्य राजस्थानमा अवस्थित एउटा सहर हो, जुन राज्यको राजधानी जयपुरबाट ५७५ किलोमिटर (३५७ माइल) पश्चिममा थार मरुभूमिको मुटुमा अवस्थित छ।[२] यसले जैसलमेर जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालयको रूपमा काम गर्छ।
यो पूर्व मध्ययुगीन व्यापारिक केन्द्र र राजपूतहरूको भाटी कुलका रावल जैसलले सन् ११५६ मा स्थापना गरेको जैसलमेर राज्यको ऐतिहासिक राजधानी हो। जैसलमेर पहेँलो बलौटे ढुङ्गाको धारमा उभिएको छ र विश्व सम्पदा स्थल, जैसलमेर किल्ला, ९९ बुर्जहरूले समर्थित विशाल पहाडी किल्लाले मुकुट लगाएको छ। यस किल्लामा शाही दरबार र धेरै अलंकृत जैन मन्दिरहरू छन्। किल्ला र तलको सहर दुवैका धेरै घरहरू र मन्दिरहरू राम्ररी मूर्तिकला गरिएको पहेँलो बलौटे ढुङ्गाले बनेका छन्।[३]
नामकरण
[सम्पादन गर्नुहोस्]जैसलमेर सहरको स्थापना महाराजा रावल जैसलले सन् ११५६ मा गरेका थिए।
यस सहरको नाम यसको इनै महाराजाको नामबाट राखिएको हो, जसमा "जैसल" ले राजाको नामलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ र "मेर" वा "मेरु" शब्द संस्कृत मूलको हो, जसले पहाड वा उच्च, प्रमुख स्थानलाई जनाउँछ।[४]
भूगोल
[सम्पादन गर्नुहोस्]जैसलमेरमा तातो शुष्क हावापानी छ, र त्यसैले तापक्रमको चरम वृद्धि हुने सम्भावना हुन्छ। गर्मी र जाडो दुवैमा दिनदेखि रातसम्म तापक्रम धेरै फरक हुन्छ।
गर्मीको अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस (१०४ डिग्री फारेनहाइट) वरिपरि हुन्छ जबकि न्युनतम २५ डिग्री सेल्सियस (७७ डिग्री फारेनहाइट) हुन्छ। जाडोको अधिकतम तापक्रम सामान्यतया २३.६ डिग्री सेल्सियस (७४.५ डिग्री फारेनहाइट) र न्युनतम −५ डिग्री सेल्सियस (२३ डिग्री फारेनहाइट) हो।
अहिलेसम्म अभिलेख गरिएको उच्चतम तापमान ५० डिग्री सेल्सियस (१२२ डिग्री फारेनहाइट) थियो; अहिलेसम्म अभिलेख गरिएको सबैभन्दा कम तापक्रम -५.९ डिग्री सेल्सियस (२१.४ डिग्री फारेनहाइट) हो।[५][६]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "District Census Handbook – Jaisalmer", censusindia.gov.in, अन्तिम पहुँच ११ फेब्रुअरी २०२१, "See page 24 'Jaisalmer (M) – 62.38', the '38,401' figure is for the 'Jaisalmer – District Total'"
- ↑ "Jaisalmer", इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका 15 (११औँ संस्करण), १९११, पृ: १२९।
- ↑ Ramadurai, Charukesi (२९ मे २०१९), "A Unesco castle where families live rent-free", BBC, अन्तिम पहुँच २४ नोभेम्बर २०२४।
- ↑ Bühler, G. (१८९७), "The Origin of the town of Ajmer and of its name", Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes 11: 51–56, आइएसएसएन 0084-0076, जेएसटिओआर 23860911।
- ↑ Singh, Anuradha (२ मे २०१६), "Blistering Heat Wave Continues Across India; Jaisalmer Swelters At 52.4 Degrees", Topyaps.com, मूलबाट ३ मे २०१६-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ५ अगस्ट २०१६।
- ↑ "Border areas in Jaisalmer boil at 50°C, no respite in city", The Times of India, २७ मे २०१०।
बाह्य कडीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]
जैसलमेर विकियात्रामा यात्रा सहयोगी
यस पृष्ठ सम्बन्धित भौगोलिक तथ्याङ्क जैसलमेर ओपन स्ट्रिट नक्सामा रहेको छ।- "Jaisalmer", इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका 15 (११औँ संस्करण), १९११, पृ: १२९।
