टर्बाइन

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
A steam turbine with the case opened.

टर्बाइन (ल्याटिन टर्बोबाट, ग्रीक τύρβη, tyrbē, meaning "turbulence")  एक रोटरी यांत्रिक उपकरण हो जसले तरलको वहाव प्रवाहबाट उर्जा निकाल्छ र यसलाई उपयोगी काममा बदल्छ। टर्बाइनद्वारा उत्पादित कार्य जेनेरेटरबाट बिजुली शक्ति उत्पन्न गर्न सकिन्छ।  एक टर्बाइन एक रोटर विधान भनिन्छ कम्तिमा एक चलिरहेको भाग संग टर्बोम्याचिन हो, जुन संलग्न ब्लेड संग शफ्ट वा ड्रम हो। ब्लेडहरूमा तरल पदार्थको कार्यवाही चलाउन ताकि तिनीहरू रोटरमा घुमात्मक ऊर्जा उत्प्रेरित गर्छ र उत्प्रेरित गर्छ। प्रारम्भिक टर्बाइनका उदाहरणहरू वायुचक्का (windmills) र पानीघट्ट हुन्। 

ग्याँस, वाष्प, र पानी टरबाइनहरू ब्लेडको वरिपरि आवरण गर्दछ जसले तरल पदार्थ नियन्त्रण गर्दछ। वाष्प टर्बाइनको आविष्कारको लागि श्रेय ब्रिटिश ईन्जिनियरिङ् सर चार्ल्स पर्र्सन (१८५४-१९३१) जान्छ र आवेग टर्बाइनको आविष्कारको लागि स्विडिश इन्जिनियर ग्यासफ डे लावल (१८४५-१९१३) लाई जान्छ। आधुनिक वाष्प टर्बाइनहरू प्राय: एउटै इकाईमा प्रतिक्रिया र आवेग दुवै रोज्दछन्, सामान्यतया भिन्नताको प्रतिक्रिया र अनुहार ब्लेडबाट यसको परिधिमा भिन्न हुन्छ।

टिप्पणी[सम्पादन गर्ने]