तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र
तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र | |
|---|---|
| सिजाङ स्वायत्त क्षेत्र | |
(माथिबाट घडीको दिशामा)
| |
चीनमा तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको स्थान (चीनले दाबी गरेको तर भारतको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्र धारीदार छ) | |
| देश | चीन |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | ल्हासा |
| विभागहरू - प्रिफेक्चर-स्तर - काउन्टी-स्तर - नगरपालिका स्तर | ७ प्रिफेक्चरहरू ७४ काउन्टीहरू ६९९ सहर र उपजिल्लाहरू |
| सरकार | |
| • प्रकार | स्वायत्त क्षेत्र |
| • अङ्ग | तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र जन काङ्ग्रेस |
| • राष्ट्रिय जन काङ्ग्रेस प्रतिनिधित्व | २४ जना प्रतिनिधिहरू |
| क्षेत्रफल | |
| • जम्मा | १२२८४०० किमी२ (४७४३०० वर्ग माइल) |
| • क्रम | दोस्रो |
| उच्चतम उचाई (सगरमाथा) | ८८४८ मिटर (२९०२९ फिट) |
| जनसङ्ख्या (२०२०[२]) | |
| • जम्मा | ३६४८१०० |
| • क्रम | ३२औँ |
| • घनत्व | ३�०/किमी२ (७.७/वर्ग माइल) |
| • क्रम | ३३औँ |
| जनसाङ्ख्यिकी | |
| • जातीय संरचना | ८६.०% तिब्बती १२.२% हान चिनियाँ ०.८% अन्य |
| • भाषाहरू र उपभाषाहरू | ल्हासा तिब्बती, मन्दारिन चिनियाँ |
| वेबसाइट | www |
तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र, जसलाई प्रायः तिब्बत वा सिजाङ भनेर छोटकरीमा उल्लेख गरिन्छ, जनवादी गणतन्त्र चीनको एक स्वायत्त क्षेत्र हो। यो १९६५ मा चीन गणतन्त्रको पूर्व प्रशासनिक विभाजन तिब्बत क्षेत्रलाई प्रतिस्थापन गर्न स्थापना गरिएको थियो।[३]
तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको हालको सिमाना सामान्यतया १८औँ शताब्दीमा स्थापित भएको थियो र यसमा सांस्कृतिक तिब्बतको लगभग आधा भाग समावेश छ, जुन कहिले स्वतन्त्र थियो र कहिले मङ्गोल वा चिनियाँ शासनको अधीनमा थियो। तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र १,२००,००० वर्ग किलोमिटर (४६०,००० वर्ग माइल) भन्दा बढी फैलिएको छ र क्षेत्रफलको गणितले चीनको दोस्रो सबैभन्दा ठुलो प्रदेश-स्तरीय विभाजन हो। यसको कठोर र उबडखाबड भूभागको कारण, यसको कुल जनसङ्ख्या केवल ३.६ मिलियन मानिसहरू वा प्रति वर्ग किलोमिटर (७.८/वर्ग माइल) लगभग ३ बासिन्दाहरू छन्।[४][५]
तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र तिब्बती पठारमा अवस्थित छ, जुन पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो क्षेत्र हो। उत्तरी तिब्बतमा औसत उचाइ ४,५७२ मिटर (१५,००० फिट) भन्दा बढी छ। सगरमाथा नेपालसँगको तिब्बतको सिमानामा अवस्थित छ।[६]
चीनको प्रदेशीय-स्तरीय क्षेत्रहरू सिन्जियाङ, छिङहाई र सिचुआन तिब्बतको उत्तर, उत्तरपूर्व र पूर्वमा क्रमशः अवस्थित छन्। दक्षिणपूर्वमा युनान प्रदेशसँग छोटो सीमा पनि छ। दक्षिण र दक्षिणपश्चिममा रहेका देशहरू म्यानमार, भारत, भुटान र नेपाल हुन्। चीनले तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको भागको रूपमा भारतद्वारा प्रशासित अरुणाचल प्रदेश दाबी गर्छ। यसले भुटानको क्षेत्रको रूपमा मान्यता प्राप्त चुम्बी उपत्यकासँग जोडिएका केही क्षेत्रहरू र भारतद्वारा दाबी गरिएको पूर्वी लद्दाखका केही क्षेत्रहरू पनि दाबी गर्छ।[७][८]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "Overview of Tibet (2007)" (zh-Hans-CNमा), People's Government of Tibet Autonomous Region, ११ सेप्टेम्बर २००८, मूलबाट २२ डिसेम्बर २०१५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १८ डिसेम्बर २०१५।
- ↑ "Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3)", National Bureau of Statistics of China, ११ मे २०२१, अन्तिम पहुँच ११ मे २०२१।
- ↑ "Tibet profile", BBC News (en-GBमा), २०२५-०१-०७, अन्तिम पहुँच २०२५-०४-१६।
- ↑ "What is Tibet? – Fact and Fancy", Excerpt from Goldstein, Melvyn, C. (१९९४), Change, Conflict and Continuity among a Community of Nomadic Pastoralist: A Case Study from Western Tibet, 1950–1990, पृ: 76–87।
- ↑ A. Tom Grunfeld (30 July 1996). The Making of Modern Tibet. M.E. Sharpe. pp. 107–. ISBN 978-0-7656-3455-9.
- ↑ "The World's Biggest Canyon", china.org, मूलबाट १२ अक्टोबर २००७-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २९ जुन २००७।
- ↑ Huaiyin Li (१३ अगस्ट २०१९), The Making of the Modern Chinese State: 1600–1950, Abingdon: Routledge, आइएसबिएन 9780429777899, अन्तिम पहुँच २० नोभेम्बर २०२२।
- ↑ "Agreement on the Maintenance of Peace and Tranquility along the Line of Actual Control in the India-China Border Areas | UN Peacemaker" (अङ्ग्रेजीमा), United Nations, अन्तिम पहुँच २०२२-१२-०१।