प्याराडाइज लस्ट

प्याराडाइज लस्ट

पहिलो संस्करणको आवारण पृष्ठ (सन् १६६७)
लेखक	जोन मिल्टन
देश	इङ्ग्ल्यान्ड
भाषा	अङ्ग्रेजी
प्रकार	महाकाव्य
प्रकाशित मिति	१६६७
यस पछि	प्याराडाइज रिगेन्ड

प्याराडाइज लस्ट जोन मिल्टनद्धारा लिखित महाकाब्य हो। सन् १६६७ मा पहिलो पटक प्रकाशित यस कृतिलाई दशवटा पुस्तकमा बाँडिएको थियो, करिब दस हजार भन्दा बढि कवितांशहरु थिए । सन् १६७४ मा यसको दोस्रो संस्करण प्रकाशित भएको थियो । यस काव्यलाई मिल्टनको मुख्य कार्य मानिन्छ ।

प्याराडाइज लस्टको मूलमा स्वतन्त्र इच्छा र अवज्ञाका नैतिक परिणामहरू रहेका छन्। मिल्टनले “मानिसहरूका लागि भगवानका मार्गहरूलाई उचित ठहर्‍याउने” प्रयास गर्दै पूर्वनिर्धारण, मानवको स्वायत्तता, र असल र खराबको प्रकृतिबारे प्रश्नहरू उठाउँछन्। कविता कथाको बीचबाट सुरु गरिएको शैलीमा सुरु हुन्छ, जहाँ शैतान र उसका पतित स्वर्गदूतहरू भगवानविरुद्धको असफल विद्रोहपछि नरकमा फ्याँकिएका हुन्छन्। मिल्टनको शैतान, वैभव र दुःखद महत्वाकांक्षासहित चित्रित, विशेष गरी केही पाठकले देख्ने उसको कथित वीरताका कारण साहित्यिक इतिहासका सबैभन्दा जटिल र बहसयोग्य पात्रमध्ये एक हो ।

कवितामा आदम र हव्वाको चित्रणले पतनअघि रहेको उनीहरूको निर्दोषता र त्यसपछि पापप्रतिको सचेतनालाई अन्वेषण गर्दै उनीहरूको मानवतालाई जोड दिन्छ । उनीहरूको कथामार्फत, मिल्टनले मानव सम्बन्धका जटिलता, व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र दैवी नियमको आज्ञापालनबीचको तनाव, तथा उद्धारको सम्भावनाबारे चिन्तन गर्छन्। उनीहरूको अपराध भए पनि, कविता आशाको स्वरमा समाप्त हुन्छ—आदम र हव्वा मुक्ति को प्रतिज्ञासहित स्वर्गबाट बाहिरिन्छन्।

मिल्टनको यो महाकाव्य भाषिक समृद्धि, धार्मिक गहिराइ, र दार्शनिक महत्वाकांक्षाका लागि प्रशंसित भएको छ। तर, सैतानको चित्रणका कारण यसले विवाद पनि निम्त्याएको छ, किनकि केही पाठकले उसलाई वीर वा सहानुभूतिपूर्ण पात्रका रूपमा व्याख्या गर्छन्। प्याराडाइज लस्ट आज पनि विद्वान, लेखक र कलाकारहरूलाई प्रेरित गरिरहेको छ र साहित्यिक तथा धार्मिक विमर्शको एक आधारशिला बनेर रहेको छ।