भोगटे

'भोक्से; Citrus maxima
वैज्ञानिक वर्गीकरण
जगत:	वनस्पति
(श्रेणीविहीन):	Angiosperms
(श्रेणीविहीन):	Eudicots
(श्रेणीविहीन):	Rosids
गण:	Sapindales
कुल:	Rutaceae
वंश:	Citrus
प्रजाति:	C. maxima

भोक्से (Citrus maxima वा Citrus grandis) दक्षिण-पूर्वी एसियामा पाइने एक किसिमको फल हो । यो सिटरस वर्गमा पर्दछ। यसलाई स्यङ्ग्जा तिर भब्बु पनि भन्छन । कतै कतै भोगटे पनि भनिन्छ।

भोक्से (भोगटे)

भोक्से सिट्रस परिवारको फल हो, जुन त्यो परिवारको सबैभन्दा ठूलो प्रजाति मध्ये एक हो। यद्यपि धेरै सिट्रस फलहरू दुई वा बढी प्रजातिहरूको हाइब्रिड हुन्, भोक्से एक शुद्ध प्राकृतिक प्रजाति हो। यसको काँचो फलको रंग हरियो र पाकेको फलको रंग हल्का हरियो वा पहेंलो हुन्छ। जब पूर्ण रूपमा बढ्छ, यसको फलको व्यास 15-25 सेन्टिमिटर हुन्छ र वजन 1 देखि 2 किलोग्राम हुन्छ। यसको स्वादमा मिठास छ, तर तिक्तता छैन। भोक्से मूलतः भारतीय उपमहाद्वीप र दक्षिणपूर्व एशिया क्षेत्रको मूल निवासी प्रजाति हो।

औषधि सेवन गर्दा खतरा हुन्छ

भोक्सेलाई स्वस्थ मानिसका लागि फाइदाजनक मानिएको भएतापनि होक्सेको जुसमा केही रसायनहरू हुन्छन् जसले केही औषधिको प्रभावलाई कम गर्छ वा शरीरमा हानिकारक रासायनिक यौगिकहरू बनाउँछ:

Tamoxifen - यो क्यान्सरको औषधि हो र भोक्से खाँदा यसको प्रभाव कम हुन्छ।

Statin - यो कोलेस्ट्रोल घटाउने औषधि हो जुन धेरै प्रकार र नामहरूमा बेचिन्छ जुन हृदय रोगबाट बच्न लिइन्छ। होक्सेले यसको प्रभाव कम गर्छ। त्यहाँ केही स्टेटिन औषधिहरू छन् जसमा भोक्सेको कुनै प्रभाव छैन।

कोडाइन - यो दुखाइ र गम्भीर खोकीलाई कम गर्ने औषधि हो जसको एन्टी-पेन प्रभाव भोक्सेले कम गर्छ।

पारासिटामोल (एसिटामिनोफेन/पारासिटामोल) - भोक्से खाँदा रगतमा पारासिटामोलको मात्रा बढाउन सक्छ। यो कलेजोको लागि हानिकारक हुन सक्छ।

Amlodipine / Amlogard - यस औषधिको रक्तचाप कम गर्ने प्रभाव बिना चेतावनी अचानक बढ्न सक्छ, अर्थात्, रक्तचापमा अत्यधिक कमी हुन सक्छ।

यी केही औषधिहरू हुन् जसमा भोक्सेले प्रभाव पार्छ। त्यहाँ अन्य औषधिहरू छन् जुन यस सूचीमा समावेश छैनन्।

भोक्सेको लाभ

ज्वरोको लागि :- भोक्सेमा प्राकृतिक रूपमा किनिन हुन्छ। जुन मलेरिया ज्वरोमा निकै फाइदाजनक हुन्छ । ज्वरोबाट छुटकारा पाउनको लागि भोक्सेको नियमित सेवन गर्नुपर्छ ।

गठिया को लागी :- गठिया जस्ता समस्याका लागि भोक्सेको फल निकै राम्रो मानिन्छ । यसमा प्रचुर मात्रामा क्याल्सियम हुन्छ । जसले हड्डी बलियो बनाउन र गठिया निको पार्न मद्दत गर्छ

उचित पाचन कायम राख्न :- पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न होक्से अन्य फलफूलभन्दा हल्का हुन्छ । जुन पेटमा सजिलै पचिन्छ र शरीरमा पाचन क्रियालाई ठीक राख्न मद्दत गर्छ । जसका कारण पेटसँग सम्बन्धित अन्य विकारहरू हुँदैनन् ।

१* क्यान्सर :- भोक्सेमा फ्लेभोनोइड्स पाइन्छ जसले शरीरमा हुने कुनै पनि प्रकारको संक्रमणलाई रोक्न मद्दत गर्छ र शरीरमा क्यान्सर निम्त्याउने कार्सिनोजेनबाट पनि बचाउँछ। यसले क्यान्सर प्रतिरोधी एजेन्टको रूपमा काम गर्छ। कोषहरूलाई हानि नगरी क्यान्सरसँग लड्छ। तर यदि तपाईंलाई क्यान्सर जस्तो रोग छ भने, अवश्य डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस्।

* वजन घटाउनुहोस् :- भोक्सेमा प्रशस्त मात्रामा फाइबर हुन्छ, भोक्से खाँदा भोक कम हुन्छ, त्यसैले तौल घटाउन चाहनेले भोक्सेको सेवन गर्नुपर्छ र यसमा क्यालोरीको मात्रा कम हुन्छ।

3 * प्रतिरक्षा प्रणाली :- भोक्से यसमा प्रचुर मात्रामा भिटामिन ए र भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्ट गुण पनि पाइन्छ, जसले हाम्रो रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ ।