आरा
 आरा
in |
|
| निर्देशांक | 25°20′N 84°24′E / 25.34°N 84.4°E |
| Time zone | IST (UTC+5:30) |
आरा भारतका बिहारको एक प्रमुख सहर छ। यो भोजपुर जिल्लाको मुख्यालय छ। राजधानी पटनादेखि यसको दूरी महज 55 किलोमीटर छ। देशका अर्का भागहरूदेखि यी सड़क र रेलमार्गदेखि जोड़िएको छ। आरा एक अति प्राचीन सहर छ। पहिला यहाँ मोरध्वज नामक राजाको शासन थियो। महाभारतकालीन अवशेष यहाँका बिखरे पड़े छन्। यी आरण्य क्षेत्रका नामले पनि जानिन्थ्यो। यहाँको आरण्य देवी धेरै प्रसिद्ध छ। सहरमा बुढ़वा महादेव, पतालेश्वर मन्दिर, रमना मैदानको महावीर मन्दिर, सिद्धनाथ मन्दिर प्रमुख छन्. सहरको ठूलो मठिया नामक विशाल धार्मिक स्थान छ। सहरका बीचोबीच अवस्थित ठूलो मठिया रामानंद सम्प्रदायको प्रमुख केन्द्र छ। वाराणसीको तर्जमा मानस मन्दिर पनि निर्माणाधीन छ। आरा सहरका धेरै मानिसहरूले शिक्षा, साहित्य , संस्कृति र पत्रकारिताका क्षेत्रमा आफ्नो कामयाबीको झंडा बुलंद गरेकोछ। प्रोफेसर मिथिलेश्वर, उर्मिला कौल, मधुकर सिंह, अनन्त कुमार सिंह, नीरज सिंह, निलय उपाध्याय, जवाहर पाण्डेय जस्तै मानिस समाकालिन साहित्यलाई दिशा दिरहेछन्। भोजपुर कंठ, आरण्य ज्योति जस्तै दुई पाक्षिक अखबार लम्बे समयदेखि प्रकाशित भइरहेकाछ्न्। कहिले टटका नामक भोजपुरी अखबार पनि आरादेखि प्रकाशित हुन्थ्यो। बीचका दिनहरूमा शाहाबाद भूमि र समकालीन भोजपत्र नामक पाक्षिकहरूको प्रकाशन शुरू भयो जो अब बंद छ। मित्र र जनपथ नामक साहित्यिक पत्रिकाहरू पनि प्रकाशित हुँदैछन्ं। जनवादी लेखक सङ्घ,प्रगतिशील लेखक सङ्घ र अखिल भारतीय साहित्य परिषदको एकाईयां सहरमा सक्रिया छन्। अहिले भोजपुरी भाषाका धेरै लेखक र तिनको संगठन पनि सहरमा सक्रिय छन्। आरा सहरमा धेरै पुरानो ऐतिहासिक इमार्दछन्। महाराजा कलेज परिसर स्थित आरा हाउस, रमना मैदानका नजीकको चर्च, ठूलो मस्जिद, नागरी प्रचारिणी सभागार सह पुस्तकालय, बाल नेपाली पुस्तकालय, श्री जैन सिद्धान्त भवन आदि प्रमुख स्थान छन्. सहरमा जैन समुदायका धेरै प्राचीन मन्दिर छन्। जैन बाला विश्राम नामक पुराना छात्राहरूको स्कूल पनि यहाँ छ। हरप्रसाद दास जैन कलेज, महाराजा कलेज, सहजानंद ब्रह्मर्षि कलेज, जगजीवन कलेज, महन्त महादेवानंद महिला कलेज अंगीभूत कलेज छन्. यसका अलाौं पनि धेरै साना -मोटा कलेज र स्कूल सहरको शैक्षणिक पहचान दिलाउँछन्। डेढ़ दशक पहिला यहाँ वीर कुंवर सिंह विश्वविद्यालयको स्थापना भएको छ। आऱाले जगजीवन राम, राम सुभग सिंह, अंबिका शरण सिंह , रामानंद तिवारी जस्तै नेता दिये। आरा सांस्कृतिक गतिविधिहरूको केन्द्र रहेकोछ। आरामा धेरै रङ्गसंस्थाहरू छन् जो प्राय आफ्नो रङ्ग प्रस्तुतिहरूका जरिए मानिसेको मनोरंजन र शिक्षाका साथ सामाजिक कुरीतिहरूका खिलाफ जागरूक बनाती रहेका छन्। युवानीति, दृष्टिकोण, कमायनी, भूमिका, अभिनव, रङ्गभूमि जस्ता संस्थाहरू आरामा धेरै रङ्गप्रस्तुतिहरू गरती रहेका छन्। डा श्याम मोहन अस्थाना, सिरिल मैथ्यू, नवेन्दु, श्रीकान्त, सुनील सरीन, अजय शेखर प्रकाश, श्रीधरले आरा रङ्गमञ्चका विकासका लागि पर्याप्त योगदान दिएकोछ। महिला रङ्गगरमिहरूमा छन्दा सेनको नाम प्रमुख छ जो लामा समयसम्म रङ्गमञ्चमा सक्रिय रहेका छन्।
=
