पाषाण युग

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
दक्षिण एशिया तथा भारतको इतिहास
Flag of Bangladesh.svg Flag of Bhutan.svg Flag of India.svg
Flag of Maldives.svg Flag of Nepal.svg Flag of Pakistan.svg Flag of Sri Lanka.svg
पाषाण युग ७०,०००–३३०० ई.पू.
मेहरगढ़ संस्कृति • ७०००–३३०० ईपू
सिन्धु घाटी सभ्यता ३३००–१७०० ईपू
हड़प्पा संस्कृति १७००–१३०० ईपू
वैदिक काल १५००–५०० ईपू
लौह युग १२००–३०० ईपू
महाजनपद • ७००–३०० ईपू
मगध साम्राज्य • ५४५–३२० ईपू
मौर्य साम्राज्य • ३२१–१८४ ईपू
मध्यकालीन राज्य २३० ईपू– १२७९
सातवाहन साम्राज्य • २३० ईपू – १९९
कुषाण साम्राज्य • ६० – २४०
गुप्त साम्राज्य •२८०–५५०
गुर्जर प्रतिहार साम्राज्य •६५०–१०२७
पाल साम्राज्य • ७५०–११७४
चौल साम्राज्य • २५० ईपू–१०७०
इस्लामी सल्तनतहरु १२०६–१५९६
दिल्ली सल्तनत • १२०६–१५२६
दक्कन सल्तनत • १४९०–१५९६
होयसल साम्राज्य १०४०–१३४६
ककातिया साम्राज्य १०८३–१३२३
विजयनगर साम्राज्य १३३६–१५६५
मुगल साम्राज्य १५२६–१८५७
मराठा साम्राज्य १६७४–१८१८
सिख राज्यसंघ १७१६–१८४९
अंग्रेजी शासन १८५८–१९४७
भारत का विभाजन सन् १९४७ पश्चात्
देशहरुको इतिहास
बाङ्लादेशभुटानभारत
मालदीभ्सनेपालपाकिस्तानश्रीलंका
क्षेत्रीय इतिहास
बंगालहिमाचल प्रदेशउड़ीसा
पाक क्षेत्रउत्तर भारतदक्षिण भारततिब्बतसिक्किमको इतिहास
विशेष इतिहास
भारतीय सिक्काको इतिहासराजवंशअर्थशास्त्रइंडोलजी
भारतको भाषाई इतिहाससाहित्यभारतको सैन्य इतिहास
प्राचीन भारतमा विज्ञान तथा प्रविधीभारतीय इतिहासको समयचक्र
यस बाकसलाई: हेर्नुहोस्  संवाद  सम्पादन

पाषाण युग इतिहास]]को त्यो काल छ जब मानवको जीवन पत्थरों (संस्कृत - पाषाणः)मा अत्यधिक आश्रित थियो । उदाहरणार्थ ढुङ्गाको सहायतले शिकार गर्न, पत्थरोंको गुफाहरूमा शरण लिन, पत्थरों देखि आग पैदा गर्न इत्यादि। यसको तीन चरण मानिन्छ; पुरापाषाण काल, मध्यपाषाण काल एवं नवपाषाण काल जुन मानव इतिहासको आरम्भ (२५ लाख साल पूर्व)देखि लिएर काँस्य युगसम्म फैलिएर रहेको थियो।

भीमबेटका स्थित पाषाण कालीन शैल चित्र

पुरापाषाण काल (Paleolithic Era)[सम्पादन गर्ने]

२५-२० लाख सालदेखि १२,००० साल पूर्वसम्म

मध्यपाषाण काल (Mesolithic Era)[सम्पादन गर्ने]

१२,००० सालदेखि लिएर १०,००० साल पूर्वसम्म। यस युगको माइक्रोलिथ (Microlith) अथवा लधुपाषाण युग पनि भनिन्छ।

नवपाषाण काल (Neolithic Era)[सम्पादन गर्ने]

१०,००० साल देखि ३३०० ई.पू. तक

पाषाण युग र उसपछिको मानव जीवन संक्षेपमा[सम्पादन गर्ने]

युग काल औजार अर्थव्यवस्था शरण स्थल समाज धर्म
पाषाण युग पुरापाषाण काल हातबाट बने अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूको हथियार/औजारको रूपमा उपयोग--- भाला, कुल्हाडी, धनुष, तीर, सुई, गदा शिकार एवं खाद्य सँग्रह अस्थाई जीवन शैली - गुफा , अस्थाई झोपडी मुख्यता नदी एवं झीलको किनारा २५-१०० मान्छेहरूको समुह (अधिकांशतः एक नै परिवारको सदस्य) मध्य पुरापाषाण कालको छेउछाउ मृत्यु पश्चात जीवनमा विश्वासको साक्षी चिहान र एवं अन्तिम संस्कारको रूपमा पाइन्छन्।
मध्यपाषाण काल (known as the Epipalaeolithic in areas not affected by the Ice Age (such as Africa)) हातबाट बनेका अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूको हथियार/औजारको रूपमा उपयोग- धनुष, तीर, मछलीको शीकार एवं भण्डारणको औजार, नौका कबिलाहरू एवं परिवार समूह
नवपाषाण काल हातबाट बने अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूका हथियार/औजारको रूपमा उपयोग --- चिसल (लकडी एवं पत्थर तास्नको लागि ), खेतीमा प्रयुक्त हुने वाला औजार, मिट्टीको बरतन, हथियार खेती, शिकार एवं खाद्य सँग्रह, मछलीको शिकार र पशुपालन खेतोको आस पास बसी सानो बस्तीहरूबाट लिएर काँस्य युगका नगरहरूसम्म कबीलाहरूदेखि लिएर काँस्य युगका राज्यहरूसम्म
काँस्य युग ताँबा एवं काँसाका औजार, माटाका भाँडाहरू बनाउनको चक्का खेती, पशुपालन, हस्तकला एवं व्यपार
लौह युग लोहेको औजार