पेशावर

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
पेशावर

  • پېښور
  • پشور
  • پشاور

पुरुषपुर
—  शहर  —
PeshawarCollage.jpg
उपनाम(हरू): फुलहरूको शहर
पाकिस्तानमा पेशावरको अवस्थिति
देश Flag of Pakistan.svg पाकिस्तान
प्रदेश खैवर पख्तुनखवा
जिल्ला पेशावर जिल्ला
संघीय परिषद ९२
सरकार
 - प्रकार नगरपालिका शहर
 - मेयर अराबाब असिम
 - उप-मेयर सैद कसिम अलि शाह
 - उप-अायुक्त सकिव रजा अस्लाम[१]
 - सहायक अायुक्त महम्मद मुगिछ सानाउला[२]ref
क्षेत्रफल
 - शहर १,२५७ किमी (४८५.३ वर्ग मी)
अवनति ३३१ मि (१,०८६ फिट)
अधिकतम उचाईं ४५० मि (१,४७६ फिट)
जनसङ्ख्या (२०१७)[३]
 - शहर १,९७०,०४२
 - स्तर पहिलो खैवर पख्तुनखवा
पेशावर पाकिस्तानमा छौँटौ
 जनघनत्व १,५६७.३/किमी (४,०५९.२/वर्ग मी)
 - महानगरीय क्षेत्र ४,२६९,०७९
  पेशावर नगरपालिका निगम: १,८९३,३६१
पेशावर शहर: ५,९४०
पेशावर: ७०,७४१
समय क्षेत्र पाकिस्तानी समय (युटिसी+५)
टेलिफोन कोड ०९१
अाधिकारिक भाषा पश्तो, हिन्दको, उर्दु
एचडिअाई श्रेणी

पेशावर (पश्तो: پېښور‎;) उर्दू: پشاور‎) खैवर पख्तुनखवा प्रान्तको राजधानी शहर हो । यो शहर खैवर पास पुर्वी क्षेत्रमा पर्छ । पेशावरमा ५३९ बिसी भन्दा अघाडी सम्मका तथ्याङ्कहरू रेकर्ड गरियको छ भन्ने भनाई छ । यो शहर पाकिस्तान र विश्वको सबै भन्दा पुरानो शहर मध्य एक हो भन्ने जनविश्वास रहेको छ । पेशावर प्राचीन खुसान राज्यको राजधानी शहर र विश्वका अग्ला धरोहर भएको शहर हो । पेशावर मुगल बादशाहको अागमन हुन भन्दा पहिले गोराहरुले शासन चलाएका थिए । यो शहर मुगल प्राचीन कालमा एक अौधोगीक क्षेत्र रहेको थियो ।

सन् २०१७ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार पेशावर शहरको कुल जनसङ्ख्या १९,७००,४२ भएको कारण यो पाकिस्तानकै छौटौँ र खैवर पख्तुनखवाको पहिलो धेरै जनखङ्ख्या भएको शहर हो भने पेशावर जिल्लामा कुल जनसङ्ख्या ४२,६९०,७१ रहेको छ ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

उत्पत्ति[सम्पादन गर्ने]

पेशावर शहरको नाम संस्कृत सब्द (पुरुषपुरा)बाट उत्पत्ति भएको थियो । संस्कृतमा पुरुसपुरा भनेको पुरुषहरूको शहर हो भन्ने बुझिन्छ ।

एक अरबी इतिहासविध र भुगोलविधका अल-मुसैदीका अनुसार १० अौँ शताब्दीमा यो शहर पेशावरको नामले चिनीन थालेको थियो त्यसपछि अर्का भुगोलविधका अनुसार पनि एस शहरको नाम प्राचीनकाल देखिनै पेशावर रहेको थियो भन्ने कुरा पत्ता लगाएका थिय । यो शहर राजा अकवरको पाला देखिनै पेशावरको नामले चिनिन्थ्यो ।

ग्रिस साम्राज्य[सम्पादन गर्ने]

ईसापूर्व ३२७-२६ को हिउँदमा अलेक्जेन्डर द ग्रेटले भारतीय राज्यमा कब्जा गर्ने क्रममा बुनेर र स्वात राज्य लगाएत पेशावर उपत्यकालाई पनि अाफ्नो वशमा ल्याएका थिय । अलेक्जेन्डर द ग्रेटको जितपछि त्यसराज्यमा सेल्युकस प्रथम निकेटरले शासनमा अाएको थियो ।

मौर्य साम्राज्य[सम्पादन गर्ने]

तख्त-इ-बहि गुम्बा गुन मौर्य साम्राज्यहरूले निर्माण गरेका थिए ।

भुगोल र मौसम[सम्पादन गर्ने]

खेवर शहरको प्रवेशद्वार
खेवरको सडको दृश्य

पेशावर शहर पेशावर उपत्यकामा अवस्थित छ जसलाई तिन तिरबाट अग्ला हिमालहरूले घेरेका छन् र एक तिर पञ्जाव क्षेत्रको प्रदेशद्वार रहेको छ । यो शहर समथल रहेको छ ।

यस शहरमा हिँउदको बेला जाडो हुने र ग्रिष्म ऋतुको बेला गर्मी हुने गरेको छ । पेशावरमा हिउँद नोभेम्बर महिनामा सुरु भएर अन्तिम मार्च समाप्त हुन्छ तर कहिलेकाहीँ मध्य अप्रिल सम्म पनि पुग्छ यस ऋतुमा शहरको न्युन तापक्रम अौसत ४ डिग्री (३९ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ भने अधिकतम अौसत तापक्रम १८.३ डिग्री (३९ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ । ग्रिष्म ऋतुको मध्य मे देखि मध्य सेप्टेम्बर सम्म चल्छ, यतिखेर शहरको तापक्रम अधिकतम ४० डिग्री (१०४ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ भने न्युनतम तापक्रम २५ डिग्री (७७ डिग्री फरेनहाइट) सम्म पुग्छ ।

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "पेशावरमा नयाँ अायुक्त निर्वाचित भएका छन्", डाउन, डाउन मिडिया ग्रुप, १ मार्च २०१७, अन्तिम पहुँच १ जुन २०१७ 
  2. "जिल्लाका अाधिक्रित'विश्व सुर्तीजन्य सामाग्री मुक्त अभियान'", पाकिस्तान टुडे, अन्तिम पहुँच १ जुन २०१७ 
  3. "जनसङ्ख्या र आवास विवरण: खैबर पख्तुनखवा", पाकिस्तान जनगणना अायोग, २०१८-०१-०३, अन्तिम पहुँच २०१८-०४-२३ 

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]

Peshawarको बारेमा विकिपिडियाका भातृ योजनाहरूमा खोज्नुहोस:

परिभाषा विकिस्नरीबाट
पाठ्यपुस्तक विकिपुस्तकबाट
उद्घरण विकिकथनबाट
स्रोत पदहरू विकिस्रोतबाट
चित्र तथा मिडिया कमन्सबाट
समाचार विकिसमाचारबाट
सिक्ने स्रोतहरू विकिभर्सिटीबाट