शूक्ष्मजीव विज्ञान

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search

शूक्ष्मजीव विज्ञान अथवा अङ्ग्रेजीमा Microbiology नाङ्गो आँखाले देख्न नसकिने जीवहरूको अध्ययन गर्ने जीव विज्ञानको शाखा हो। यसमा परजीवी, ढुसी, लेऊ, किटाणु, जीवाणु तथा विषाणुको अध्ययन गरीन्छ।

माइक्रोबायोलजी (ग्रीकबाट μῑκρος, mīkros, "सानो"; βίος, bios, "जिबन"; र -λογία, -logia) भनेको शुक्ष्मजीवको अध्ययन हो, जो एककोषीय (एकल कोष), बहुकोषीय (बहु कोष), वा कोषबिहिन छ । [१] [२] शूक्ष्मजीव विज्ञानले बिषाणु शास्त्र ,किटाणु शास्त्र, प्रोटिस्टोलजी, ढुसी शास्त्र, इम्युनोलजी र परजीवी विज्ञान सहित धेरै उप-विषयहरूलाई समाहित गर्दछ।

य्यूकार्योटिक सूक्ष्मजीवहरूले झिल्लीले बाधिएको ऑर्गेनेल्सहरू पाउँदछन् र यसले फंगी र प्रोटिस्टहरू समावेश गर्दछ, जबकि प्रोकारोटिक जीवहरू - ती सबै सूक्ष्मजीवहरू हुन् - पारंपरिक रूपमा झिल्ली-बाउन्ड ऑर्गेनेल्सको कमीको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र ब्याक्टेरिया र आर्चिया समावेश गर्दछ। []] []] सूक्ष्म जीवविज्ञानीहरू परम्परागत रूपमा संस्कृति, दाग, र माइक्रोस्कोपीमा भर परेका थिए। जहाँसम्म, सामान्य वातावरणमा उपस्थित १% भन्दा कम सूक्ष्मजीवहरू वर्तमान साधनहरूको प्रयोग गरेर अलगावमा संस्कृतिमा आउन सकिन्छ। []] सूक्ष्म जीवविज्ञानी अक्सर आणविक जीवविज्ञान उपकरणहरू जस्तै डीएनए अनुक्रम आधारित पहिचानमा निर्भर गर्दछ, उदाहरणका लागि ब्याक्टेरिया पहिचानको लागि प्रयोग गरिएको १S एस आरआरएनए जीन अनुक्रम।

भाइरसलाई जीवको रूपमा फरक रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ, []] किनकि ती या त धेरै साधारण सूक्ष्मजीव वा धेरै जटिल अणुको रूपमा लिइन्छ। प्रिनहरू कहिल्यै सूक्ष्मजीवको रूपमा नखोजिएका भाइरोजहरूद्वारा अनुसन्धान गरिएको थियो, यद्यपि तिनीहरूमा पत्ता लागेको क्लिनिकल प्रभावहरू मूल रूपमा लामो समयदेखि विषाणु संक्रमणको कारणले लिइएको हो र भाइरोलोजिष्टहरूले खोजी गरे जसले "संक्रामक प्रोटीन" पत्ता लगायो।

सूक्ष्मजीवहरूको अस्तित्वको पूर्वानुमान धेरै शताब्दी अघि गरिएको थियो जुन उनीहरूले पहिलो पटक हेरिसकेका थिए, उदाहरणका लागि भारतका जैनहरूले र प्राचीन रोममा मार्कस टेरेन्टियस भरोले। पहिलो रेकर्ड माइक्रोस्कोप अवलोकन १666666 मा रोबर्ट हूकेले गरेका मोल्डका फल्दा शरीरहरूको थियो, तर जेसुइट पुजारी एथेनासियस किर्चर सम्भवतः पहिलो जीवाणुहरू देखेका थिए जसलाई उनले १ in58 मा दुध र पुट्रिड सामग्रीमा अवलोकन गरेको उल्लेख गरे। एन्टोनी भान लिउवेनहोक मानिन्छ माइक्रोबायोलॉजीका एक बुबाले १ observed70० को दशकमा माइक्रोस्कोपिक जीवहरूको अवलोकन गरेका थिए र आफ्नै डिजाइनको सरल माइक्रोस्कोपहरू प्रयोग गर्दै आएका थिए। वैज्ञानिक माइक्रोबायोलोजी १ th औं शताब्दीमा लुइस पाश्चर र मेडिकल माइक्रोबायोलॉजी रोबर्ट कोचको माध्यमबाट विकसित भयो।

किटाणु
Bacteria.png