हिरा

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
हिरा
A clear octahedral stone protrudes from a black rock.
The slightly misshapen octahedral shape of this rough diamond crystal in matrix is typical of the mineral. Its lustrous faces also indicate that this crystal is from a primary deposit.
General
प्रकार Native Minerals
रासायनिक सुत्र C
Strunz classification 01.CB.10a
Identification
Molar mass १२.01 g·mol-1
रंग Typically yellow, brown or gray to colorless. Less often blue, green, black, translucent white, pink, violet, orange, purple and red.
मणिभको गुण Octahedral
मणिभ प्रणालि Isometric-Hexoctahedral (Cubic)
Cleavage 111 (perfect in four directions)
Fracture Conchoidal (shell-like)
Mohs scale hardness 10
Luster Adamantine
Streak Colorless
Diaphaneity Transparent to subtransparent to translucent
Specific gravity ३.52±०.01
घनत्व 3.5–३.53 g/cm3
Polish luster Adamantine
Optical properties Isotropic
Refractive index 2.418 (at 500 nm)
Birefringence None
Pleochroism None
Dispersion 0.044
पग्लने तापक्रम Pressure dependent
सन्दर्भ सामाग्रीहरू [१][२]

हीरा एकप्रकारको पारदर्शी रत्न हो। यो कार्बन(कोइला)को शुद्धतम रूप हो। हीराबाट ताप तथा बिजुली सर्न सक्दैन। हीरा प्रकृतिमा पाइने पदार्थहरूमध्ये सबैभन्दा कडा पदार्थ पनि हो। हीरा जति शुद्ध हुन्छ त्यति नै कडा पनि हुन्छ। हीरा शुद्ध भयो भने त्यो सेतो पारदर्शी देखिन्छ भने शुद्ध नभएका हीरा अन्य रङका हुन्छन्। हीरा सेतो मात्र होइन, नीला, राता, पहेँला, हरिया, काला वा सुन्तला रङका पनि हुन्छन्। प्राकृतिक रूपमा हिराको निर्माण हुदा नाइट्रोजन ग्यासको संसर्गमा रह्यो भने हिरामा पहेलो पन देखिन्छ | त्यस्तै अन्य रसायनको संसर्गमा हिराले अन्य रंग लिने गर्दछ|

हीरा तापको कुचालक हो तर यसलाई ७६३ डिग्री सेल्सियस तापक्रमा तताइयो भने यो जलेर कार्बन डाइअक्साइड हुन्छ र हीराको खरानी पनि बाँकी रहँदैन।

भनिन्छ, आजभन्दा तीन हजार वर्ष पहिले भारतमा पत्तो लगाइएको थियो। धेरै वर्षसम्म पनि अन्य देशहरूमा हीरा फेला परेको पत्तो लागेको थिएन। त्यसैले यो सीमित व्यक्तिहरूसँग मात्र थियो। अचेल त थुप्रै मुलुकमा हीराखानी पत्तो लागिसकेको छ। यति मात्र होइन, अचेल कारखानाभित्रै पनि हीरा बनाउन थालिएको छ। यस्ता हीरालाई भने 'सिन्थेटिक डाइमण्ड' भन्ने गरिएको छ

सन्दर्भ सामाग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named mindat
  2. "Diamond"