गुगल

Google Inc.
प्रकार	सार्वजनिक NASDAQ: GOOG NYSE: GOOG FWB: GGQ1
स्थापना	मेलनो पार्क, कैलिफोर्निया (4 सितंबर, 1998)
संस्थापक	सर्गेई ब्रिन लैरी पेज
मुख्य कार्यालय	1600 एम्फीथिएटर पार्कवे, माउंटेन व्यू, कैलिफोर्निया, संयुक्त राज्य अमेरिका
मुख्य पदाधिकारी	लैरी पेज (सह-संस्थापक एवं सीईओ) एरिक श्मिट (कार्यकारी अध्यक्ष) सर्गेई ब्रिन (सह-संस्थापक)
सेवाप्रदाय क्षेत्र	विश्वव्यापी
उद्योग/संस्था	इंटरनेट कंप्यूटर सफ्टवेयर
उत्पादन	गूगल उत्पादों की सूची देखें।
कुल कारोबार	▲ US$ 29.321 अरब (2010)
प्रचालन आय	▲ US$ 10.381 अरब (2010)
शुद्ध आय	▲ US$ 8.505 अरब (2010)
कर्मचारी	26,316 (March 31, 2011)
सहायक कम्पनिहरू	यूट्यूब, डबलक्लिक, On2 टेक्नोलॉजीज़, गूगल वॉयस, पिकनिक, आद्वर्क, एडमोब
वेबसाइट	google.com

G''o''o''g''l''e

चित्र:Google screenshot.png

गूगलको मुख्य पृष्ठको अति सरल स्वरुप र द्रुत स्वभावका फलस्वरुप यसले ठूलो भिडलाई आकर्षण गर्न सक्षम भएको छ ।

गूगल (अङ्ग्रेजी: Google) एक खोज यन्त्र हो जसको मालिक गूगल निगमको मिसन स्टेटमन्ट यस्तो छ - "संसारको जानकारी संगठित गरेर विश्वव्यापि पहुँच र फाइदाजनक बनाउनु" । वेबको सबैभन्दा ठूलो खोज यन्त्र, गूगलले दैनिक २० करोड जिज्ञासा आफ्ना बिभिन्न सेवाहरुमार्फत प्राप्त गर्छ ।

वेबपेज खोज्ने औजारको अतिरिक्त, गूगलले दृस्य, युजनेट न्युजग्रुप, समाचार वेबसाइट, श्रव्यदृस्य, बिक्रियोग्य सामान, नक्सा वा स्थानका आधारमा खोज्ने सेवा प्रदान गर्दछ । फेब्रुअरि २००५ सम्मको तथ्याङ्कमा, गूगलले ८.०५ अर्ब वेबपेजहरु, एक अर्ब भन्दा बढी चित्रहरु, र ८४.५ करोड युजनेट सन्देश — समष्टिमा, ९.५ अर्ब बस्तुहरु समाबेस गरिसकेको छ । यसले धेरैजसो अनुक्रमणित सामाग्रीहरुको छायाँप्रति (Cache) राख्दछ । गूगलले गूगल समाचार, गूगल सल्लाह, फ्रुगल, र गूगल डेक्सटप खोजी जस्ता अन्य औजार र सेवाहरु पनि सञ्चालन गर्दछ । सम्पूर्ण सूचिको लागि गूगलका सेवा तथा औजारको सूचि हेर्नुहोस् ।

इतिहास

गूगलको तेर्हौ जन्मोत्सवको उपलक्षमा जारी तस्विर

गूगल खोज यन्त्रको सुरुवात १९९६को सुरुतिर ल्यारि पेज र सेर्गेइ ब्रिन, स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयका दुई स्नातक छात्रहरुले गरेका हुन जसले वेबसाइटहरुको सम्बन्धको गणितिय विश्लेषणमा आधारित खोज यन्त्रको फल त्यसबेलाका सामान्य प्रविधीको भन्दा उत्तम हुन्छ भन्ने सिधान्त प्रतिपाद गरे । यसको प्रारम्भिक नाम "ब्याकरब" (जसको अभिप्राय हुन्छ - पछाडि छाम्नु) किन भनें यसले पछिल्ला सम्बन्धको आधारमा साइटको मुल्याङकन गर्दछ ।

गूगल संयुक्त एक अमेरिकी बहुराष्ट्रीय सार्वजनिक कम्पनी छ, जसले इंटरनेट सर्च, क्लाउड कंप्युटिंग, र विज्ञापन तंत्र मा पूंजी लगाएको छ। यो इन्टरनेट मा आधारित धेरै सेवाहरु र उत्पाद आयोजित तथा विकसित गर्छ, र यो मुनाफा मुख्यतया आफ्नो विज्ञापन प्रोग्राम एडवर्ड्स (AdWords) भन्दा कमाउँछ। यो कम्पनी स्टैनफौर्ड यूनिर्वसिटी देखि पीएचडी को दुइ छात्र लैरी पेज र सर्गेई ब्रिन द्वारा संस्थापित गरिएको थियो। यिनलाई प्रायः "गूगल गाइस" को नाम ले सम्बोधित गरिन्छ। सेप्टेम्बर 4, 1998 को यसलाई एक निजि-आयोजित कम्पनी मा निगमित गरियो। यसको पहिलो सार्वजनिक कार्य/सेवा 19 अगस्त, 2004 को प्रारम्भ भयो। त्यहि दिन लैरी पेज, सर्जी ब्रिन, र एरिक स्ख्मिड्ट ले गूगल मा अर्को बीस वर्ष (2024) सम्म एक साथ कार्य गर्ने रजामन्दी गर्यो। कम्पनी को शुरूआत देखि नै "विश्व मा ज्ञान को व्यवस्थित तथा सर्वत्र उपलब्ध र लाभप्रद गर्न" कथित मिशन रहेको छ । कम्पनी को गैर-कार्यालयीन नारा, जोकि गूगल इन्जीनियर पौल बुखीट ले निकालयो थियो, छ – "डोन्ट बी इवल (बुरा न बनें)"। सन 2006 भन्दा कम्पनी को हेडक्वार्टर माउंटेन व्यु, कैलीफोर्निया छ।

गूगल विश्व भर मा फैले आफ्नो डाटा-केंद्रहरु भन्दा दस लाख देखि ज्यादा सर्भर चलाइन्छ, बढी दस अरब ले ज्यादा खोज-अनुरोध तथा चौबीस पेटाबाईट उपभोक्ता-संबंधी डाटा संसाधित गर्दछ। गूगल को सन्युक्ति को तत्पश्चात् यसको विकास धेरै तेजी देखि भएको छ, जसको कारण, कम्पनी को मूलभूत सेवा वेब-सर्च-इंजन को वाहेक, गूगल ले धेरै नयाँ उत्पादनहरु को उत्पादन, अधिग्रहण, र भागीदारी को छन्। कम्पनी ओनलाइन उत्पादक सौफ्ट्वेर, जस्तै कि जीमेल (Gmail) ईमेल सेवा, र सामाजिक नेटवर्किन्ग साधन, ओर्कुट, र हाल नै का, गूगल बज्ज प्रदान गर्छ। गूगल डेस्क्टोप कंप्युटर को उत्पादक सोफ्ट्वेर को पनि उत्पादन गर्छ, जस्तैकि वेब ब्राउजर गूगल क्रोम, फोटो व्यवस्थापन र सम्पादन सोफ्ट्वेर पिकासा, र शीघ्र संदेशन ऐप्लिकेशन गूगल टक। विशेषतः गूगल, नेक्सस वन तथा ड्रोइड जस्तै फोनहरुमा डाले जाने वाला ओपरेटिंग सिस्टम ऐन्ड्रोइड, साथ साथै गूगल क्रोम ओएस, जुन हाललाई भारी विकास को अंतर्गत छ, तर सीआर-48 को मुख्य ओपरेटिंग सिस्टम को रूप मा प्रसिद्ध छ, को विकास मा अग्रणी छ। अलेक्सा google.com को इंटरनेट को सबै भन्दा ज्यादा दर्शित वेबसाइट बताती छ। यसको वाहेक गूगल को अन्य वेबसाइटहरु (google.co.in, google.co.uk , आदि) चोटी को सय वेबासाइटहरु मा आउँछं। यही हाल गूगल को साइट यूट्यूब (YouTube), ब्लगर (Blogger), र ओर्कुट (Orkut) को छ। ब्रैंड्जी को अनुसार गूगल विश्व को सबै भन्दा ताकतवर (नामी) ब्राण्ड छ। बाजार मा गूगल को सेवाहरु को प्रमुख भएको कारण, कम्पनी को आलोचना धेरै समस्याहरु, जसमा व्यक्तिगतता, कापीराइट, र सेंसरशिप शामिल छन्, देखि भएको छ।

इतिहास

मुख्य लेख: गूगल को इतिहास

चित्र:Google1998.png

गूगल को प्रारंभिक मुखपृष्ठ एक साधारण डिजाइन थियो किन भनें यसको संस्थापक वेब पेज डिजाइनिंग को भाषा, एचटीएमएल (HTML) मा अनुभवी थिएनन्।

गूगल को शुरुवात 1996 मा एक रिसर्च परियोजना को समयमा लैरी पेज तथा सर्जी ब्रिन ले गर्यो। उन समय लैरी र सर्जी स्टैनफौर्ड युनिवर्सिटी, कैलिफोर्निया मा पीएचडी को छात्र थिए। उन समय, पारंपरिक सर्च इन्जिन सुझाव (रिsaसल्ट) को वरीयता वेब-पेज मा सर्च-टर्म को गणना देखि तय गर्थे, जब कि लैरी र सर्जी को अनुसार एक राम्रो सर्च सिस्टम त्यो हुनेछ जुन वेबपेजहरु को ताल्लुक को विश्लेषण करे। यस नयाँ प्रविधी को वहाँले ं पेजरैंक (PageRank) को नाम दिए। यस प्रविधी मा कुनै वेबसाइट को प्रासंगिकता/योग्यता को अनुमान, वेबपेजहरु को गिनती, तथा उन पेजहरु को प्रतिष्ठा, जुन आरम्भिक वेबसाइट को लिंक गर्छन को आधार मा लगाइन्छ।

1996 मा आईडीडी इन्फोर्मेशन सर्विसेस को रबिन लि ले “रैंकडेक्स” नामक एक सानो सर्च इन्जिन बनाया थियो, जुन त्यहि प्रविधी मा काम गरिरहेको थियो। रैंकडेक्स को प्रविधी लि ले पेटेंट करवा लिया र त्यस पछि त्यहि प्रविधी मा उनले बायडु नामक कम्पनी को स्थापना चीन मा गर्यो।

पेज र ब्रिन ले शुरुवात मा आफ्नो सर्च इन्जिन को नाम “बैकरब” राखयो थियो, किन भनें यो सर्च इन्जिन पछिल्लो लिंक्स (backlinks) को आधार मा कुनै साइट को वरीयता तय करता थियो।

अंततः, पेज र ब्रिन ले आफ्नो सर्च इन्जिन को नाम गूगल (Google) राखयो। गूगल अंग्रेजी को शब्द “googol” को गलत वर्तनी छ, जसको मतलब है− त्यो नम्बर जसमा एक पछि सय शुन्य हो। naamनाम “gooगूगल” यस कुरा को दर्शाउइन्छ कि कम्पनी को सर्च इन्जिन मान्छेको लागि जानकारी ठूलो मात्रा मा उपलब्ध गर्न को लागि कार्यरत छ। आफ्नो शुरुआती दिनहरु मा गूगल स्टैनफौर्ड विश्वविद्यालय को वेबसाइट को अधीन google.stanford.edu नामक डोमेन देखि चला।

गूगल को लागि उनको डोमेन नाम 15 सेप्टेम्बर, 1997 को रजस्टर भयो। सेप्टेम्बर 4, 1998 को यसलाई एक निजि-आयोजित कम्पनी मा निगमित गरियो। कम्पनी को पहिलो ओफिस सुसान वोज्सिकि (उनको दोस्त) को गराज मेलनो पार्क, कैलिफोर्निया मा स्थापित भयो। क्रेग सिल्वरस्टीन, एक साथी पीएचडी छात्र, कम्पनी को पहिले कर्मचारी बनें।

वित्तीयन र आरम्भिक सार्वजनिक सेवाएँ

गूगल को निगमन भन्दा पहिले नै एन्डी बेख्टोल्शीम, सन माइक्रोसिस्टम्स को सहसंस्थापक, ले अगस्त 1998 मा गूगल को एक लाख डलर को वित्तिय सहायता दी। 1999 को शुरुवात मा, जब उनि स्नातक को छात्र थिए, ब्रिन र पेज को लाग्यो कि उनि सर्च इन्जिन मा धेरै समय व्यतीत गर्दै छन्, र पढाई मा ध्यान हैन दे रह्नुहोस। यस कारण उनले यसलाई बेचन निर्णय लिया र एक्साइट कम्पनी को सीईओ जर्ज बेल को दस लाख मा बेचन प्रस्ताव राखयो। वहाँले यो प्रस्ताव ठुकरा दिए। र त्यस पछि आफ्नो यस फैसले को लागि विनोद खोसला को आलोचना गर्यो। जबकि, खोसला ले 750,000 डलर मा कम्पनी किनने ब्रिन र पेज ले कुरा पनि गर्‍यो थियो। तब खोसला एक्साइट को उद्यम पूँजीपति थिए। 7 जून, 1999 को कम्पनी मा 250 लाख डलर लगान घोषणा को गई, यो घोषणा प्रमुख निवेशकों को सहित उद्यम पूंजी कम्पनी क्लीनर पर्किन्स कौफील्ड एन्ड बायर्स तथा सीकोया कैपीटल को तरफ देखि गरियो।

गूगल को आरम्भिक सार्वजनिक सेवाहरु (IPO) पाचँ वर्ष बाद, 19 अगस्त, 2004 देखि चालु भयो। कम्पनी ले आफ्नो 1,96,05,052 शेयरहरुको दाम 85 डलर प्रति शेयर राखयो। शेयरहरुलाई बेचन को लागि एक अनौठो ओनलइन निलामी फर्मेट को प्रयोग गरियो। यसको लागि मर्गन स्टेनली र क्रेडिट सुयस, जोकि यस निलामी को बिमाकर्ता थिए, द्वारा बनाये गए एक प्रणाली को उपयोग गरियो। 1.67 अरब डलर को बिक्री ले गूगल को बाजार मा 23 अरब डलर ले अधिक को राशि देखि पूंजीकृत गर्यो। 2,710 लाख शेयरहरुको विशाल बहुमत गूगल को नियंत्रण मा रहा, र एकदम गूगल कर्मचारी शीघ्र नै कागजी लखपति बन गये। याहू! (Yahoo!), गूगल को प्रतिद्वंद्वी, को पनि बडा फाइदा भयो, किन भनें उन समय याहू! को नजिकै गूगल को 84 लाख शेयरहरुको स्वामित्व थियो।

केहि मान्छेको लाग्यो कि गूगल को यो आईपीओ निस्संदेह कम्पनी संस्कृति मा हेरफेर गर्नेछ। यसको धेरै कारण थिए, जस्तैकि, शेयरधारकहरुको कम्पनी मा उनको कर्मचारीहरु लाई हुने लाभ मा कटौती को लागि दाब, किन भनें यो एक तथ्य थियो कि कम्पनी को भएका ठूलो फाइदा ले धेरै कर्मचारी शीघ्र कागजी लखपति बन गए थिए। यसको जवाबदेही मा, सह सन्स्थापक सर्जी ब्रिन र लैरी पेज ले एक रिपोर्ट मा आफ्नो सम्भावित निवेशकहरुलाई यो आश्वसन दिए कि कम्पनी को आईपीओ भन्दा कम्पनी को कार्य गर्ने प्रणाली मा कुनै अनचाहा बदलाव हुनेछैन। वर्ष 2005 मा, यद्यपि, द न्यु यर्क टाइम्स मा छपे लेखहरु तथा अन्य सूत्रहरु देखि एसा लाग्न लाग्यो कि गूगल आफ्नो एंटी-कर्पोरेट, नो इवल सिद्धान्त ले भटक रहेको छ । कम्पनी ले यस विशिष्ट कार्य प्रणाली को बनाये राखन को लागि एक मुख्य संस्कृति अधिकारी को पद नियुक्त गर्यो। यस पद को अधिकारी मानव संसाधन निदेशक पनि हुन्छ। मुख्य संस्कृति अधिकारी को उद्देश्य कम्पनी मा कम्पनी को सिद्धान्त लाई विकसित गर्न तथा उसलाई बनाये रख्नना छ। इससंग-साथ उन विषयहरु मा पनि काम गर्न छ, जसबाट कम्पनी आफ्नो मूलभूत सिद्धांत: एक स्पष्ट संगठन संग एक सहयोगपूर्ण परिवेश, तर कायम रहे। गूगल को आफ्नो पूर्व कर्मचारीहरु संग लैंगिक भेद भाव तथा वृद्धों को प्रति अनुचित व्यवहार जस्तै आरोपहरुको पनि सामना गर्न पर्यो छ।

ओनलाइन विज्ञापन ले भयो भारी बिक्री र आय देखि आईपीओ पछि बाकी बचे शेयरहरुको प्रदर्शन पनि बाजार मा राम्रो रहा, उन समय पहिलो पल्ट 31 अक्टूबर, 2007 को शेयरहरुको दाम 700 डलर भएको थियो। शेयरों को दाम मा बढोतरी को मुख्य कारण व्यक्तिगत निवेशक थिए, नाहि कि प्रमुख संस्थागत निवेशक र म्यूचुअल फंड। गूगल, अब NASDAQ स्टक एक्सचेंज मा टिकर चिन्ह GOOG तथा फ्रैंकफर्ट स्टक एक्स्चेंज मा टिकर चिन्ह GGQ1 देखि सूचीबद्ध छ।

विकास

मार्च 1999 मा, कम्पनी ले आफ्नो कार्यालयहरुलाई पेलो एल्टो, कैलिफोर्निया मा स्थानांतरित गर्यो, जोकि धेरै अन्य ठूलो सिलिकन वैली कम्पनिहरु को ठीकाना छ। यसको एक वर्ष बाद, पेज र ब्रिन को शुरुवाती विमुखता को बावजूद, गूगल ले खोज-शब्दों/संकेतशब्द (keywords) भन्दा जोडिएको विज्ञापनहरु लाई बेचन शुरु गर्यो। खोज-पृष्ठ को साफ-सुथरा तथा गति बनाये राखन को लागि, विज्ञापन केवल पाठ्य (text) आधारित थिए। संकेतशब्द को बिक्री उनको बोली तथा क्लिकों को संयोजन को आधार मा गरिन्थ्यो। यसको लिये nyuuन्यूनतम बोली पाँच सेन्ट प्रति क्लिक थियो। संकेतशब्द देखि विज्ञापनहरु लाई बेचन यो मोडेल पहिलो पल्ट गोटू.कम (Goto.com)—आयडियालैब को बिल ग्रौस को एक उपोत्पाद—द्वारा गरियो। यस कम्पनी ले आफ्नो नाम ओवरचर सर्विसेस रख लिया, र गूगल मा उनको ॠण-प्रति-क्लिक र बोली को पेटेंट्स को कथित उल्लघन गर्ने मुद्दा गर्यो। ओवरचर सर्विसेस त्यस पछि याहू द्वारा किनयो लिया गयो र यसको नया नाम याहू! सर्च मार्केटिंग राखियो। पेटेंट्स को उल्लंघन को मामला आपस मा सुलझा लिया गाया। यसको लिये गूगल ले आफ्नो सामान्य शेयरहरुमा भन्दा केही को हिस्सेदारी याहू! को दी, र उनको बदले पेटेंट्स को शाश्वत लाईसेंस आफ्नो नाम करवा लिया।

उसी समय, गूगल को आफ्नो पृष्ठ-वरियता (PageRank) तन्त्र को पेटेंट को प्राप्ति भयो। यो पेटेंट आधिकारिक तरिका मा स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालय को सौंपा गएको थियो, र आविष्कारक को रूप मा लरेंस पेज को सूचीबद्ध गर्दछ। 2003 मा, दुइ अन्य कार्यालयहरुलाई कम पडता देखते हुए, कम्पनी ले आफ्नो वर्तमान कार्यालय सिलिकन ग्राफिक्स देखि लीस मा 1600 एम्फीथिएटर पार्कवे, माउंटेन व्यु, कैलिफोर्निया मा चालू गर्यो। गूगल को यो कार्यालय परिसर (कम्प्लेक्स) गूगलप्लेक्स (Googleplex) को नाम ले जानिन्छ, यो अंग्रेजी शब्द googolplex को तर्क छ, जसको मतलब/मान छ 10¹⁰¹⁰⁰। तीन वर्ष पश्चात, गूगल 319 मिलियन डलर मा सिलिकन ग्राफिक्स देखि आफ्नो कार्यालय परिसर खरीदलिन्छ। तब तक, “गूगल” रोजमर्रा मा प्रयोग गरेजाने वाला शब्द बन चुका थियो। यस कारण शब्द “गूगल” मेरियम वेबस्टर कलेजिएट शब्दकोश र ओक्सफोर्ड अंग्रेजी शब्दकोष मा “जानकारी प्राप्त गर्न को लागि गूगल सर्च इन्जिन को प्रयोग” को परिभाषा देखि शामिल गर्‍यो गया।

अधिग्रहण र भागीदारी

यिनलाई पनि हेर्नुहोस: गूगल द्वारा को अधिग्रहणों सूची

2001 देखि गूगल ने, मुख्यतया लघु उद्यम पूंजी कम्पनीहरुमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गरदै, धेरै कम्पनिहरु लाई अधिकृत गरे । 2004 मा गूगल ले कीहोल, निग. (Inc.) को अधिकृत गर्यो। उन समय कीहोल ले अर्थ व्युवर नाम ले एक सौफ्टवेयर तैयार गरेको थियो जुन पृथ्वी को 3-डी दृश्य प्रदर्शित करता थियो। 2005 मा गूगल ले यसलाई गूगल अर्थ को नाम दिए। 2007 मा गूगल ले ओनलाइन विडियो साइट यूट्यूब को 1.65 अरब डलर मा किन्यो। 13 अप्रिल, 2007 को गूगल ले डबलक्लिक नामक कम्पनी को 3.1 अरब डलर मा अधिकृत गर्यो। यस अधिग्रहण देखि गूगल को डबलक्लिक संग-साथ उनको वेब प्रकाशकहरु र विज्ञापन एजेंसियों भन्दा राम्रा सम्बन्धहरु को अमूल्य प्राप्ति भयो। त्यस पछि त्यसै वर्ष, गूगल ले 50 मिलियन डलर मा ग्रैंडसेन्ट्रल को किनयो। यसलाई त्यस पछि गूगल वयस को नाम दिइएको। 5 अगस्त, 2009 को गूगल ले आफ्नो पहिलो सार्वजनिक कम्पनी भिडियो सफ्टवेयर निर्माता ओन2 टेक्नोलजीज को 106.5 मिलियन डलर मा अधिकृत गर्यो। गूगल ले आर्द्वर्क, एक सामाजिक नेटवर्क खोज इन्जिन, को 50 मिलियन डलर मा अधिकृत गर्यो। गूगल ले आफ्नो आंतरिक ब्लग मा टिप्पणी गर्यो, “हम सहकारिता को लागि अग्रसर छन्, तकि हामी देख सकें कि हामी यसलाई कहाँ सम्म ले जा पाउछन”। र, अप्रिल 2010 मा, गूगल ले एक साना हार्डवेयर उद्यम एग्निलक्स को अधिकरण को घोषणा गर्यो।

कई कम्पनिहरु लाई किनन संग-साथ, गूगल ले अन्य धेरै संगठनहरु संग अनुसन्धान ले ले गरेर विज्ञापन को क्षेत्र मा भागीदारी गर्यो। 2005 मा, गूगल ले नासा एम्स रिसर्च सेन्टर संग 1,000,000 वर्ग फुट (93,000 वर्ग मीटर) कार्यालयी क्षेत्र को निर्माण को लागि भागीदारी गर्यो। यिनी कार्यालयहरुको उपयोग ठूलो मात्रा मा डेटा प्रबंधन, नैनोप्रविधी, वितरित संगणन, तथा अंतरिक्ष उद्योग को उद्यम भन्दा जोडिएको परियोजनाहरु मा अनुसन्धान गर्न को लागि गरे जायेगा। त्यसै वर्ष अक्टूबर मा, गूगल ले सन माइक्रोसिस्टम्स भन्दा एक दोस्रो को प्रविधीहरु को आदान-प्रदान र वितरण को लागि भागीदारी गर्यो। कम्पनी ले टाइम वर्नर को एओएल संग एक दोस्रो को भिडियो खोज लेवाहरु मा वृद्धि को लागि भागीदारी गर्यो। गूगल को 2005 मा भयो धेरै भागीदारियहरुमा मोबाईल यन्त्रहरुको लागि .मोबि टप-लेवल डोमेन को वित्तीयन तथा ठूलो कम्पनिहरु जस्तै माइक्रोसाफ्ट, नोकिया, र एरिक्सन शामिल छन्। गूगल ले मोबाईल विज्ञापन मार्केट को देखते हुए, “एड्सेंस फर मोबाईल” चालू गर्यो। विज्ञापन जगत मा आफ्नो पहुँच अगाडी बढाउँदै, गूगल र न्यूज कर्प. को फक्स इंटरएक्टिव मीडिया ले लोकप्रिय सामाजिक नेटवर्किंग साइट माइस्पेस मा खोज र विज्ञापन प्रदान गर्न को लागि 900 मिलियन डलर को समझौता गर्यो।

अक्तूबर 2006 मा, गूगल ले विडियो-शेयरिंग साइट यूट्युब को 165 अरब डलर मा अधिकृत गर्ने घोषणा गर्यो। 13 नोभेम्बर, 2006 को यस सम्झौता को अन्तिम रूप दिइएको। गूगल यूट्यूब चलान को खर्च को विस्तृत आंकडे प्रस्तुत गर्दैन, र 2007 मा यूट्युब को राजस्व को एक नियामक सूची मा गूगल ले उसलाई “अनावश्यक” भने । जून 2008 मा, अंग्रेजी मैगजीन फर्ब्स मा छपे एक लेख को अनुसार विज्ञापनहरु को बिक्री मा भयो वृद्धी देखि 2008 मा यूट्युब ले 200 मिलियन अमेरिकी डलर कमाया। 2007 मा, गूगल ले नोराड ट्रैक्स सांता, एक सेवा जुन क्रिसमस को पुर्वसंध्या मा सांता क्लस को यात्रा को अनुकरण गर्ने दावा गर्छ, को प्रयोजन भूतपूर्व प्रायोजक एओएल को विस्थापित गरदै गूगल अर्थ को माध्यम ले “सांता को अनुकरण” पहिलो पल्ट 3-डी मा चालू गर्यो। गूगल-स्वामित्व को अधीन यूट्यूब मा नोराड ट्रैक्स सांता को एक नया च्यानल पनि मिल्यो।

2008 मा, गूगल ले जियोआई भन्दा एक उपग्रह, जुन गूगल अर्थ को उच्च-विश्लेषण (0.41 मीटर मोनोक्रोम र 1.65 मीटर रगीन) चित्र उपलब्ध गराउइन्छ, को प्रक्षेपण को लागि साझेदारी गर्यो। यो उपग्रह वैंडबर्ग एयर फोर्स बेस देखि 6 सेप्टेम्बर, 2008 को प्रक्षेपित गरियो। 2008 मा गूगल ले यो घोषित गरे कि त्यो लाइफ मैगजीन देखि साझेदारी गर्नेछ र उनको तस्वीरहरु को एक संग्रह गर्‍यो मेजबानी पनि गर्नेछ। संग्रह को चित्रहरु मध्ये केही को प्रकाशन पत्रिका मा कहिल्यै भयो नै हैन। उनि चित्र जलांकित थिए, र सबै मा कपीराइट नोटिस छपा भएको थियो, यसको बावजूद कि उनि लोक प्रक्षेत्र को दर्जे गरेको थियों।

2010 मा, गूगल एनर्जी ले आफ्नो पहिलो निवेश, एक अक्षय-उर्जा परियोजना मा, 38.8 मिलियन डलर को उत्तर डकोटा मा दुइ वायु उर्जा फारमहरु मा गर्यो। कम्पनी ले बतया कि यिनी दुइ फारमहरु देखि 169.5 मेगावाट को पावर उत्पन्न हुनेछ, जोकि 55,000 घरहरु लाई बिजुली प्रदान गराउन सक्छ। यो फारम, जुन कि नेक्स्टएरा एनर्जी रिसोर्सेस द्वारा विकसित भएको थियो, उन इलाके मा खनिज इंधन को प्रयोग लाई कम गरेर देगा, र लाभान्वित पनि गर्नेछ। नेक्स्टएरा एनर्जी रिसोर्सेस ले गूगल को उनको बीस प्रतिशत शेयर को हिस्सेदारी बेची, ताकि उनि उन परियोजन को विकास मा र पैसा लाग्यो सकें। र फेरि 2010 मा, गूगल ले ग्लोबल आईपी सोल्युशन्स, जोकि नर्वे मा वेब-आधारित टेलेकन्फ्रेंसिंग र अन्य सम्बंधित सेवाहरु प्रदान गर्छ, को किनयो। यस अधिग्रहण देखि गूगल ले टेलीफोन शैली को सेवाहरु को आफ्नो उत्पादनहरु सूची मा जोड लिया। 27 मई, 2010 को गूगल ले मोबाईल विज्ञापन नेट्वर्क, एड्मोब को अधिग्रहण को घोषणा गर्यो। यो अधिग्रहण संघीय व्यापार आयोग द्वारा गरिएको यस अधिग्रहण को छानबीन पछि भयो। गूगल ले यस अधिग्रहण को लागत को व्याख्या हैन गर्यो। जुलाई 2010 मा, गूगल ले आयोवा विंड फारम ले 114 मेगावाट को उर्जा अर्को 20 वर्ष सम्म किनने समझौता गर्यो।

4 अप्रिल, 2011 को द ग्लोबल एन्ड मेल को एक रिपोर्ट मा भने गयो कि गूगल ले छ हजार नोर्टेल नेटवर्क पेटेंट को लागि 900 मिलियन डलर को बोली लगाए छ।

उत्पाद र सेवाएँ

यिनलाई पनि हेर्नुहोस: गूगल उत्पादनहरु को सूची

विज्ञापन

गूगल को आय को निन्यानवे प्रतिशत भाग उनको विज्ञापन कार्यक्रमहरु देखि आउछ। 2006 को वित्तीय वर्ष मा, कम्पनी ले कुल 10.492 अरब डलर विज्ञापन ले र केवल 112 मिलियन डलर लाइसेन्स प्राप्ति र अन्य श्रोतों भन्दा कमाने को सूचना दी। ओनलाइन विज्ञापन को बाजार मा गूगल ले आफ्नो धेरै नवोत्पादहरुलाई कार्यान्वित गरेको छ, यस कारण गूगल बाजार को शीर्ष ब्रोकरों मध्ये छ। डबलक्लिक कम्पनी को प्रविधी को प्रयोगएर को गूगल प्रयोक्ता को हित तथा उन विज्ञापनहरु लाई लक्षित गर्छ जुन आफ्नो तथा प्रयोक्ता को संदर्भ मा प्रासंगिक छन्। गूगल विश्लेषिकी (गूगल एनालिटिक्स) वेबसाइट को मालिकहरुलाई मान्छेद्वारा उनको वेबसाइट को प्रयोग गरे जानकारी प्राप्त गराउइन्छ, उदाहरण को लागि कुनै पेज मा सबै लिंक्स को क्लिक दर परखना। गूगल विज्ञापन एक दो-भाग कार्यक्रम मा तेश्रो पक्ष को वेबसाइट मा राखन सकिन्छ। गूगल ऐडवर्ड्स विज्ञापनकर्ता को गूगल को नेटवर्क मा विज्ञापन प्रदर्शित गर्ने अनुमति ॠण-प्रति-क्लिक या ॠण-प्रति-दर्शन को योजना द्वारा दिइन्छ। समान सेवा, गूगल एडसेन्स, वेबसाइट धारकहरुलाई विज्ञापन उनको वेबसाइट मा प्रदर्शित गर्न तथा विज्ञापन को प्रति क्लिक मा पैसा कमाने को अनुमति दिइन्छ।

क्लिक-धोखाधडी, कुनै व्यक्ति या स्वचालित स्क्रिप्ट को बिना कुनै चासो ले उत्पादनहरु को विज्ञापनहरु मा “क्लिक” गर्न, देखि निपटने मा गूगल को असमर्थता यस कार्यक्रम को धेरै नोकसान र आलोचनाहरु मा भन्दा एक छ, जस कारण विज्ञापनकर्ता को अनावश्यक भुगतान गर्न पर्छ। 2006 को उद्योग रिपोर्टहरुमा यो दावा गरियो कि लगभग 14 देखि 20 प्रतिशत क्लिक कपटी या अमान्य थिए। isयसको वाहेक, गूगल को “खोज को भित्र खोज” सेवा मा पनि विवाद भएको छ, जसमा एक माध्यमिक खोज बक्स कुनै वेबसाइट को भित्र उपयोगकर्ता को खोजएरने मा मदद गर्दछ। शीघ्र नै यो भनियो कि जब “खोज को भित्र खोज” सेवा को प्रयोग कुनै विशेष कम्पनी को लागि गरे जाता तब, सम्बन्धित विज्ञापनहरु संग-साथ प्रतियोगी तथा प्रतिद्वंद्वी कम्पनिहरु को विज्ञापन पनि दर्शित हुन्थे, जस कारण धेरै उपयोगकर्ता साइट ले बाहिर निकल जान्थे। गूगल को विज्ञापन कार्यक्रम को बिरुद्ध एउटा अझै अर्को शिकायत विज्ञापनदाताहरु को उनको सेंसरशिप छ, हुनत धेरै मामला डिजिटल मिलेनियम कपीराइट अधिनियम को अनुपालन मा चासो राखछन। उदाहरण को लागि, फरवरी 2003 मा, गूगल ले ओशियाना, एक गैर सरकारी संस्था हो जुन एक प्रमुख क्रूज जहाज को मलजल उपचार पद्धतिहरु को विरोध गरिरहेको थियो, को विज्ञापन दिखाना बंद गर्‍यो थियो। उन समय गूगल ले संपादकीय नीति उद्धृत गरदै कहा, “गूगल यस्तो विज्ञापन या साइट स्वीकार गर्दैन जुन अन्य व्यक्तिहरु, समूहहरु, या संगठनहरु को बिरुद्ध वकालत करता हो।" यस नीति को त्यस पछि बदलइयो। जून 2008 मा, गूगल ले याहू! संग एक विज्ञापन सम्बन्धी समझौता गर्यो, जसमा याहू! आफ्नो वेबपेजहरु मा गूगल को विज्ञापन प्रदर्शित गर्ने अनुमति देगा। दुवै कम्पनीहरु को बीच यो गठबंधन कहिल्यै पूरा न हो सका किन भनें अमेरीकी न्याय विभाग को लाग्यो कि यो गठबंधन अविश्वसनीयता (स्पर्धारोधी तत्वहरु) को जन्म देगा। परिणामस्वरूप, गूगल ले नोभेम्बर 2008 मा सबै सम्झौता फिर्ता ले लिये।

आफ्नो उत्पादनहरु को विज्ञापन को एक प्रयास मा, गूगल ले डेमो स्ल्याम नामक वेबसाइट को शुभारंभ गरे जुन उनको उत्पादनहरु को प्राविधिक को वर्णित गर्न को लागि विकसित गरियो। हरेक सप्ताह, दुइ टीमहरुलाई नयाँ संदर्भहरुमा गूगल को प्रविधी लगाए पछि प्रतिस्पर्धा हुन्छ। सर्च इन्जिन जर्नल ले भने कि डेमो स्ल्याम, “एक एसी ठाँउ हो जहाँ रचनात्मक तथा प्राविधिक को समझ राखन वाला मान्छे दुनिया को बाकी मान्छेको दुनिया को नवीनतम र महानतम प्रौद्योगिकी सम्झिन को लागि विडियो बना सकते छन्।”

सर्च (खोज) इंजन

चित्र:गूगल भारत.png

गूगल को वेबपृष्ठ भारतीय संस्करण: google.co.in

गूगल सर्च, एक वेब खोज इन्जिन, कम्पनी को सबै भन्दा लोकप्रिय सेवा हो। नोभेम्बर 2009 मा कमस्कोर (comScore) द्वारा प्रकाशित एक अनुसन्धान को अनुसार, गूगल संयुक्त राष्ट्र अमेरिका को बजार मा प्रमुख खोज इन्जिन हो, जसको बाजार मा 65.6% को हिस्सेदारी छ। गूगल अरबहरु वेब पृष्ठहरुलाई अनुक्रमित गर्दछ, ताकि उपयोगकर्ता, खोजशब्दहरु र ओपरेटरों को प्रयोग को माध्यम ले, सही जानकारी को खोजएर सकें। यसको लोकप्रियता को बावजूद, गूगल सर्च को धेरै संगठनहरु देखि आलोचाना मिली छ। 2003 मा, न्यूयर्क टाइम्स ले गूगल अनुक्रमण को बारे मा शिकायत गर्यो, उनले आफ्नो साइट को सामाग्री को गूगल कैशिंग को उन सामाग्री मा लागू उनको कपीराइट को उल्लंघन भने । यस मामला मा, नेवादा को संयुक्त राज्य जिल्ला न्यायालय ले फील्ड बनाम गूगल र पार्कर बनाम गूगल को फैसला गूगल को पक्ष मा सुनाया। यसको वाहेक, प्रकाशन 2600: द हैकर क्वार्टर्ली ले उन शब्दहरु को एक यस्तो सूची तैयार को छ जसमा यस दिग्गज कम्पनी को नयाँ त्वरित (instant) खोज सुविधा खोज हैन करेगी। गूगल वच ले गूगल पेजरेंक एल्गोरिथम को आलोचना गरदै भने कि यो नयाँ वेबसाइटहरु को खिलाफ भेदभाव र स्थापित साइटहरु को पक्ष मा छ, र गूगल र एनएसए र सीआईए को बीच सम्बन्ध भएको आरोप लगाया। आलोचना को बावजूद, बुनियादी खोज इन्जिन विशिष्ट सेवाहरु, जस्तै कि छवि खोज इन्जिन, गूगल समाचार खोज साइट, गूगल मैप्स, र अन्य सहित फैल्यो छ। 2006 को शुरुवात मा कम्पनी ले गूगल भिडियो को शुभारंभ गर्यो, जसको प्रयोग उपयोगकर्ता इंटरनेट मा भिडियो अपलोड, खोज, र देखने को लागि गर्न सक्छन्। 2009 मा, तथापि, खोज लेवा को पहलु मा ध्यान केंद्रित गर्न को लागि गूगल ले गूगल भिडियो मा अपलोड को बंद गरेर दी। यहाँ सम्म को उपयोगकर्ता को कम्प्यूटर मा फाइलों को खोज को लागि गूगल ले गूगल डेस्कटप विकसित गर्यो। गूगल को खोज मा सबै भन्दा हालही को गतिविधि संयुक्त राज्य पेटेंट र ट्रेडमार्क कार्यालय देखि साझेदारी को छ, जसबाट पेटेंट र ट्रेडमार्क को बारे मा जानकारी मुफ्त मा उपलब्ध होगी।

गूगल बुक्स्, एउटा अझै अर्को विवादास्पद खोज लेवा हो जसको गूगल मेजबानी गर्दछ। कम्पनी ले पुस्तकहरु को स्कैनिंग तथा सीमित पूर्वावलोकन, र अनुमति संग पुस्तकहरु को पूर्ण अपलोडिंग आफ्नो नयाँ पुस्तक खोज इन्जिन मा चालू गर्यो। 2005 मा, ओथर्स गिल्ड, एक समूह जुन 8000 अमेरिकी लेखकहरु को प्रतिनिधित्व गर्दछ, ले न्यूयर्क शहर को एक संघीय अदालत मा यस नयाँ सेवा मा गूगल को बिरुद्ध एक वर्ग कार्रवाई मुद्दा दायर गर्यो। पुस्तकहरु को सम्बन्ध मा गूगल ले भने छ कि यो सेवा कपीराइट कानून को सबै मौजूदा र ऐतिहासिक अनुप्रयोगहरु को अनुपालन गर्छ। अंततः एक संशोधित निपटान को लागि, 2009 मा गूगल ले स्कैनिंग अमरीका, ब्रिटेन, ओस्ट्रेलिया, र क्यानाडा को किताबहरु सम्म सीमित गर्यो। यसको वाहेक, पेरिस सिविल कोर्ट ले 2009 को अन्त मा गूगल को खिलाफ उनको डेटाबेस देखि ला मार्टिनियर (एडिशन डु सिउल) को काम हटाउने फैसला सुनाया। एमाजन.कम (Amazon.com) भन्दा अगाडी निकलने को लागि गूगल नयाँ किताबहरु को डिजिटल संस्करण बेचन योजना गरेर रहेको छ । त्यहि तरह, नवागंतुक बिंग को जवाब मा, 21 जुलाई, 2010 को गूगल ले आफ्नो छवि खोज मा थंबनेल को प्रवाहित क्रम चालू गर्यो, जुन इंगित गर्दा खेरि फैल (बडे हो) जान्छन्। हुनत वेब खोज अझै पनि एक थोक (बैच) प्रति पृष्ठ को प्रारूप को अनुसार दिखाई दिछन, 23 जुलाई, 2010 से, केही अंग्रेजी शब्दहरु को शब्दकोश परिभाषा वेब खोजहरु को लागि लिंक गरियो परिणामहरु को माथि दिखने लगे। उच्च-गुण्वत्ता को महत्त्व दिदै मार्च 2011 मा गूगल ले आफ्नो एल्गोरिथम परिवर्तित गर्यो।

उत्पादकता उपकरण

आफ्नो मानक वेब खोज लेवाहरु को वाहेक, गूगल ले पिछ्ले केही वर्षहरु मा धेरै ओनलाइन उत्पादकता उपकरण जारी गरे छन्। जीमेल, गूगल द्वारा एक मुक्त वेबमेल सेवा हो, जुन उन समय निमंत्रण-आधारित बीटा कार्यक्रम को रूप मा 1 अप्रिल, 2004 को शुरू गरियो, र 7 फरवरी, 2007 को साधारण जनता को लागि उपलब्ध गरइयो। यस लेवा को बीटा स्थिति ले 7 जुलाई, 2009 को उन्नत गरियो, उन समय यस लेवा को 146 मिलियन मासिक प्रयोक्ता थिए। यो ओनलाइन ईमेल कुनै पहिलो एसी सेवा हुनेछ जुन एक गीगाबाइट भण्डारण को लागि प्रदान करेगी, तथा कुनै इंटरनेट फोरम को तरिका एक नै वार्तालाप को लागि पठाियो ईमेलहरुलाई एक सूत्र मा राखन वाला पहिलो सेवा हुनेछ। यो सेवा वर्तमान मा 7400 मेगाबाइट भन्दा पनि अधिक भण्डारण मुफ्त मा प्रदान गर्छ, र अतिरिक्त भण्डारण जुन 20 जीबी देखि 16 टेराबाइट छ, 0.25 अमेरिकी डलर प्रति जीबी प्रति वर्ष को दर देखि उपलब्ध छ। यसको वाहेक, AJAX, एक प्रोग्रामिंग प्रविधी जुन वेबपेजहरु को बिना ताजा (रिफ्रेश) गरे संवादात्मक बनाइन्छ, को अग्रणी प्रयोग को लागि जीमेल सफ्टवेयर डेवलपर्स को बीच जानिन्छ। जीमेल को आलोचना संभावित डेटा प्रकटीकरण, एक जोखिम जुन धेरै ओनलाइन वेब अनुप्रयोगहरु संग जूडा छ, को कारण पनि भएको छ। स्टीव बाल्मर (माइक्रोसफ्ट को सीईओ), लिज फिगेरा, मार्क रैश, र गूगल वच को संपादकहरु को मानन छ कि जीमेल मा ईमेल संदेशहरु को प्रसंस्करण यथार्थ उपयोग को सीमा को बाहिर छ, तर गूगल को दावा हो कि जीमेल को या उससे पठायो जाने वाला मेल कहिल्यै पनि खाता धारक को वाहेक कुनै अन्य व्यक्ति द्वारा हैन पढा जाता, र उनको प्रयोग केवल विज्ञापनहरु को प्रासंगिकता मा सुधार ल्याउन लागि गरिन्छ।

गूगल डक्स, गूगल को उत्पादकता समूह को एक उत्पादन हो, जुन उपयोगकर्ताहरु को, माइक्रोसफ्ट वर्ड जैसा, एक ओनलाइन परिवेश मा सृजन, सम्पादन, बढी दस्तावेजों को मिलाप को सुविधा दिइन्छ। यो सेवा मूलतः राइटली को नाम ले जानी जाती थियो, तर 9 मार्च, 2006 को गूगल ले यसलाई प्राप्त गर्यो, र आमंत्रण-आधारित पूर्वालोकन को रूप मा जारी गर्यो। अधिग्रहण पछि 6 जून को, गूगल ले एक प्रायोगिक स्प्रैडशीट सम्पादन प्रोग्राम, जुन 10 अक्टोबर को गूगल डक्स संग संयुक्त भएको थियो, बनाया। 17 सेप्टेम्बर, 2007 को प्रस्तुतियहरुलाई संपादित गर्ने कार्यक्रम लेट को पूरा गर्दछ, यो कार्य बाकी तीन सेवाहरु सहित जीमेल, गूगल कैलेंडर, तथा गूगल एप्स सुईट को अन्य सबै उत्पादनहरु को 7 जुलाई, 2009 को पूर्ण संस्करण पछि गरियो।

उद्यम उत्पाद

2008 को आरएसए सम्मेलन मा गूगल को खोज उपकरण।

गूगल को उद्यम बाजार मा प्रवेश फरवरी 2002 मा गूगल खोज उपकरण, जुन ठूलो संगठनहरु लाई खोज प्रविधी प्रदान गर्ने ओर लक्षित छ, संग भयो। गूगल ले साना संगठनहरु लाई ध्यान मा राखदै, मिनी तीन वर्ष पछि बाजार मा उतारा। 2006 को अन्त मा, गूगल ले कस्टम खोज व्यवसाय संस्करण बेचन चालू गर्यो, जसबाट ग्राहकहरु लाई Google.com को सूची मा विज्ञापन मुक्त विन्डो उपलब्ध हुन्छ। 2008 मा यस लेवा को नाम गूगल साइट सर्च राखइयो। गूगल को उद्यम उत्पादनहरु मध्ये एक उत्पादन गूगल ऐप्प्स प्रीमियर संस्करण हो। यो सेवा, र उससंग गूगल ऐप्प्स शिक्षण संस्करण तथा सामान्य संस्करण, कम्पनीहरु, स्कूलहरु र अन्य संगठनहरु लाई गूगल को ओनलाइन अनुप्रयोगहरु को, जस्तै कि जीमेल र गूगल डक्यूमेंट्स, आफ्नो डोमेन मा हालने अनुमति दिछन। प्रीमियर संस्करण, विशेष रूप ले, सामान्य संस्करण ले अधिक सुविधाहरु, जस्तै कि अधिक डिस्क स्पेस, एपीआई को उपयोग, र प्रीमियम सहायता 50 डलर प्रति उपयोगकर्ता प्रति वर्ष को दर देखि प्रदान गर्दछ। गूगल ऐप्प्स को एक ठूलो कार्यान्वयन 38,000 उपयोगकर्ताहरु संग थंडर बे, ओंटारिओ, क्यानाडा मा लेकहेड विश्वविद्यालय मा गरिएको छ। त्यसै वर्ष गूगल ऐप्प्स शुरु गरियो, गूगल ले पोस्तिनेको को अधिकृत गरे र गूगल ले यस कम्पनी को सुरक्षा प्रौद्योगिकी को गूगल ऐप्प्स देखि गूगल पोस्तिनी सेवाहरु को अन्तर्गत संगठित गर्यो।

अन्य उत्पाद

गूगल ट्रांसलेट एक सर्वर-साइड मशीन अनुवाद सेवा हो, जुन 35 अलग भाषाहरु को बीच अनुवाद गर्न सक्छ। ब्राउजर एक्सटेन्सन ब्राउजर देखि Google अनुवाद बढी सजिलो गरेर दिछन। सफ्टवेयर कोष भाषा विज्ञान प्रविधी को उपयोग गर्दछ, जहाँ प्रोग्राम पेशेवर अनुवाद दस्तावेजों देखि सिकइन्छ, विशेष रूप ले संयुक्त राष्ट्र र यूरोपीय संसद को कार्यवाही से। इस्के वाहेक, एक “बेहतर अनुवाद सुझाएँ” सुविधा अनुवादित पाठ संग जोडाइएको छ, जुन उपयोगकर्ता को गलत या अमानक अनुवाद संकेत गर्ने अनुमति दिइन्छ।

गूगल ले 2002 मा गूगल न्यूज सेवा प्रारंभ गर्यो। यस साइट ले घोषणा को कि कम्पनी ले एक “बेहद असामान्य” साइट बनाए छ, जुन “समाचार को संकलन को सेवा बिना कुनै मानवीय हस्तक्षेप को कम्प्यूटर एल्गोरिदम द्वारा प्रदान गर्छ। गूगल कुनै संपादक, प्रबंधक संपादक, या कार्यकारी संपादक नियुक्त हैन करता।” याहू! समाचार को अपेक्षा गूगल न्यूज ले लाइसेंसी समाचार कम प्रदर्शित गरेको छ, र बदलामा विषय को आधार मा समाचार र रायों देखि जोडन वाला लिंकों संग उनको सुर्खियों, नमूने, र तस्वीरहरु लाई प्रदर्शित गर्दछ। कपीराइट उल्लंघन को उलझनहरुलाई कम गर्न को लागि गूगल सामान्यतया तस्वीरहरु लाई थंबनेल आकार को बनाएर त्यसै विषय मा अन्य समाचार स्रोतहरु देखि लागि गए सुर्खियों को अगाडी लगाइन्छ। फेरि पनि, एजेंस फ्रास प्रेस ले कपीराइट उल्लंघन को मामला मा कोलंबिया जिल्ला को संघीय अदालत मा गूगल को खिलाफ मुद्दा दायर गर्यो, त्यो केस जसलाई गूगल ले एक अज्ञात राशि दिएर एक नियम को अंतर्गत एएफपी को लेखहरु को पूर्ण पाठ्य लाइसेन्स गूगल न्यूज मा प्रयोगएरने को लागि ले लिया।

2006 मा, गूगल ले सैन फ्रांसिस्को मा मुफ्त वायरलेस ब्रड्बैंड सेवा इंटरनेट सेवा प्रदाता अर्थलिंक को मदद देखि दिनहरु एलान गर्यो। Comcast र Verizon जस्तै ठूलो दूरसंचार कम्पनीहरु ले यस तरिका को प्रयासहरु को विरोध गर्यो, र भने कि यो “अनुचित प्रतिस्पर्धा” छ तथा धेरै शहर आफ्नो प्रतिबद्धताओं को उल्लंघन गरदै यिनी कम्पनीहरु को समक्ष एकाधिकार को प्रस्ताव रख देंगे। 2006 मा, नेटवर्क तटस्थता मा कांग्रेस को अगाडी आफ्नो गवाही मा, गूगल को चीफ इंटरनेट मत प्रचारक विंट सर्फ यो तथ्य दिदै यिनी रणनीतिहरु को निंदा को कि लगभग कुल मा भन्दा आधा उपभोगताओं को नजिकै सार्थक ब्रडबैंड प्रदाताओं को विकल्प को आभाव छ। गूगल फिलहाल माउंटेन व्यू, क्यालिफोर्निया को आफ्नो गृहनगर मा मुफ्त वाई-फाई (Wi-Fi) सेवा प्रदान गरेर रहेको छ ।

एक वर्ष बाद, गूगल को बाजार मा मोबाईल फोन उतारने को रिपोर्टें अगाडी आईं, संभवतः एप्पल आईफोन (iPhone) को प्रतियोगी को रूप मा। यो परियोजना, जसलाई एन्ड्रोइड भने गया, मोबाईल उपकरणहरु को लागि एक ओपरेटिंग सिस्टम निकला, जुन गूगल को अधिग्रण पछि गूगल द्वारा अपाची 2.0 लाइसेंस को अंतर्गत एक मुक्त स्रोत परियोजना को रूप मा जारी गरइयो। एन्ड्रोइड आधारित फोन मा चलने वाला एप्प्लिकेशन बानाने को लागि गूगल डेवलपर्स को सफ्टवेर डेवलपमेंट किट प्रदान गर्दछ। सेप्टेम्बर 2008 मा, टी-मोबाईल ले पहिलो एन्ड्रोइड फोन G1 जारी गर्यो। 5 जनवरी, 2010 को गूगल ले आफ्नो नाम को तहत आफ्नो पहिलो एन्ड्रोइड फोन नेक्सस वन जारी गर्यो।

अन्य परियोजनाहरु जस मा गूगल ले काम गरेको छ, उनमा एक नयाँ सहयोगपूर्ण संचार सेवा, एक वेब ब्राउजर, बढी एक मोबईल ओपरेटिंग सिस्टम पनि शामिल छन्। यिनीहरु मध्ये प्रारंभिक सेवा को घोषणा पहिलो पल्ट 27 मई 2009 को गरियो। गूगल वेव एक यस्तो उत्पादन भनियो जुन उपयोगकर्ताहरु को वेब मा सम्पर्क साधनहरु तथा सहयोग दिन मा मदद गर्दछ। यो गूगल को “ईमेल पुनः अभिकल्पित” सेवा हो, जुन रियलटाइम मा सम्पादन, ओडियो, विडियो, तथा अन्य मीडिया, बढी एक्सटेन्सनहरु संग संचार को अनुभव लाई बढी राम्रो बनाइदिन्छ। गूगल वेव डेभलपर पूर्वालोकन मा थियो, जहाँ इच्छुक उपयोगकर्ताहरु को यस लेवा को परीक्षण को अधिकार आमंत्रण मा मिलता थियो, तर 19 मई, 2010 को यो सेवा साधारण जनता को लागि गूगल आई/ओ को भाषण मा जारी गरेर दी गयी। 1 सेप्टेम्बर, 2008 को गूगल ले गूगल क्रोम, एक मुक्त स्रोत वेब ब्राउसर, को आगामी उपलब्धता को पूर्व-घोषणा गर्यो, जुन 2 सेप्टेम्बर, 2008 को जारी गरइयो। अर्को वर्ष, 7 जुलाई, 2009 को गूगल ले गूगल क्रोम ओएस, एक मुक्त स्रोत लीनक्स-आधारित ओपरेटिंग सिस्टम जसमा केवल एक वेब ब्राउजर छ र यसको डिजाइन उपयोगकर्ताहरु को उनको गूगल खाता मा लगिन गर्न को लागि गरिएको छ, को घोषणा गर्यो।

कर्पोरेट मामला र संस्कृति

तत्कालीन सीईओ, अब गूगल को अध्यक्ष एरिक श्मिट, 2008 मा, लैरी पेज र सर्गेई ब्रिन (दाएँ भन्दा बायाँ) संग।

गूगल एक अनौपचारिक कर्पोरेट संस्कृति भएको लागि जानिन्छ। फर्च्यून पत्रिका को ‘सबै भन्दा राम्रो कम्पनीहरु जसमा काम करें’ को सूची मा 2007 र 2008 मा पहिलो र 2009 तथा 2010 मा चौथा स्थान प्राप्त गर्यो। यूनिभर्सम कम्युनिकेशन्स को प्रतिभा आकर्षण सूचकांक मा गूगल 2010 मा स्नातक छत्रहरुको लागि विश्व को सबै भन्दा आकर्षक नियोक्ता नामांकित गरियो। गूगल को कर्पोरेट धारणा ढीले सिद्धान्त जस्तै कि “तपाँइ बिना केही बुरा किये पैसा कमा सकते हैं”, “तपाँइ कुनै सूट बिना पनि गंभीर हुन सक्छन्”, र “काम चुनौतीपूर्ण हो र चुनौती मनोरंजक” को सम्मिलित गर्छ।

कर्मचारी

नए कर्मचारीहरु लाई "नूगलर्स" भने जान्छ, र उनलाई आफ्नो पहिले टीजीआईएफ मा प्रोपेलर युक्त एक बीनी हैट पहनने को लागि दिइन्छ।

आरंभिक सार्वजनिक पेशकश पछि गूगल को शेयर प्रदर्शन ले धेरै प्रारंभिक कर्मचारीहरु लाई एक राम्रा मुआवजे को लागि सक्षम गरेको छ। कम्पनी को आईपीओ पछि, संस्थापक सेर्गेई ब्रिन र लैरी पेज र मुख्य कार्यकारी अधिकारी एरिक श्मिट ले अनुरोध गरे कि उनको आधार वेतन कम गरेर एल डलर गर्‍यो जाए। वेतन मा वृद्धि को लागि कम्पनी द्वारा गरिएको धेरै पेशकशहरुलाई उनहोंने ठुकराया छ, मुख्यत: यसैले कि उनको वेतन को संपूर्ति अब पनि गूगल को शेयर को स्वामित्व देखि हुन्छ। 2004 देखि पूर्व, श्मिट प्रति वर्ष 250, 000 डलर कमा रहे थिए, तथा पेज र ब्रिन 150, 000 डलर प्रत्येक वेतन को तरिका मा अर्जित गरेर रह्नुहोस थिए।

2007 मा तथा शुरुआती 2008 को दौरान, धेरै आला अधिकारीहरु ले गूगल छोड दिए। अक्टोबर 2007 मा, यूट्यूब को पूर्व मुख्य वित्तीय अधिकारी गिदोन यू ले बेंजामिन लिंग, एक वरिष्ठ ईन्जिनियर, संग फेसबुक मा सम्मिलित भए। मार्च 2008 मा, शेरिल सैंड्बर्ग, उन समय ओनलाइन बिक्रि र परिचालन को उपाध्यक्ष, ले फेसबुक मा मुख्य परिचालन अधिकारी को रूप मा कार्य शुरू गर्यो, जबकि ऐश एल्डिफ्रोवी, ब्रान्ड विज्ञापन को पूर्व अध्यक्ष, ले गूगल छोड नेटशप्स, एक ओनलाइन खुदरा कम्पनी जसलाई 2009 मा हेएनीडल को नाम दिइएको, मा मुख्य विपणन अधिकारी बनें। 4 अप्रिल, 2011 को लैरी पेज गूगल को सीईओ र एरिक श्मिट गूगल को कार्यकारी अध्यक्ष बनें।

एक प्रेरणा प्रविधी को रूप मा, गूगल एक नीति को उपयोग गर्दछ जसलाई प्राय इनोवेशन टाईम ओफ भने जान्छ, जसमा गूगल ईन्जिनियरहरु लाई उनको कार्य-समय को 20 प्रतिशत उनको रुचि को परियोजनाहरु मा खर्च गर्न को लागि प्रोत्साहित गर्दछ। गूगल को केही नयाँ सेवाहरु जस्तै कि जीमेल, गूगल समाचार, ओर्कुट, र ऐडसेंस यही स्वतंत्र प्रयासहरु देखि उत्पन्न भएका छन्। स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालय मा भयो एक बातचीत मा, मैरिसा मेयर, गूगल मा खोज उत्पादन र उपयोगकर्ता अनुभव को उपाध्यक्ष, ले दिखाया कि नयाँ उत्पादनहरु मा आधा देखि ज्यादा उत्पादन लांच को समय इनोवेशन टाईम ओफ को उत्पत्ति थिए।

मार्च 2011 को, कंसल्टिंग (परामर्श) फर्म यूनिभर्सम ले आँकडे जारी गरे कि गूगल आदर्श नियोक्ताहरुलाई सूची मा पहिले स्थान मा पूछे गए 10,000 युवा पेशेवर मध्ये लगभग 25 प्रतिशत द्वारा चुनाइयो। यसको मतलब लगभग दोगुना युवाओं ले गूगल को दोस्रो वरीयता को लागि चुनयो।

गूगलप्लेक्स

मुख्य लेख: गूगलप्लेक्स

गूगलप्लेक्स, गूगल को सर्वप्रथम तथा सबै भन्दा ठूलो कर्पोरेट परिसर

कैलिफोर्निया को माउंटेन व्यू, कैलिफोर्निया मा स्थित गूगल को मुख्यालय को “द गूगलप्लेक्स” को नाम ले संबोधित गरिन्छ, जुन कि संख्या गूगलप्लेक्स को अंग्रेजी शब्द googolplex र शब्द complex, मुख्यालय आफु मा नै भवनहरु को एक कम्प्लेक्स छ, तर गरियो एक तर्क छ। लबी को एक पियानो, लावा लैंपों, पूराने सर्भर को समूहहरु, र पर्खाल मा खोज प्रश्नहरु को एक प्रक्षेपण देखि सगइएको छ। गलियारे व्यायाम बलहरु र साइकिलों देखि भरे भएका छन्। प्रत्येक कर्मचारी को कर्पोरेट मनोरंजन केंद्र मा प्रवेश को अनुमति हो। मनोरंजन सुविधाहरु तमाम परिसर मा फैलएको हो र यिनीहरुमा एक कसरत कोठा संग वजन र रोइंग मिसिन, लकर कोठा, वाशर र सुखाने को मशीनें, एक मालिश कक्ष, विविध भिडियो गेम, टेबल फुटबल, एक भव्य बेबी पियानो, एक बिलियर्ड टेबल, र पिंग पोंग शामिल छन्। मनोरंजन कमरों संग-साथ वहाँ जलपान गृह विभिन्न खाद्य तथा पेय पदार्थहरु देखि भरपूर छन्। 2006 मा, गूगल ले आफ्नो विस्थापन न्यू यर्क सिटी मा 311,000 वर्ग फीट (28,900 वर्ग मीटर) को कार्यालय प्रसार मा, 111 एट्थ अवेन्यु मैनहट्टन मा गर्यो। यो कार्यालय विशेष रूप ले गूगल को लागि डिजाइन तथा तैयार गरियो, जुन अब गूगल को सबै भन्दा ठूलो विज्ञापन बिक्री टीम, जुन गूगल को लागि ठूलो भागीदारी हासिल गर्न मा सहायक रही छ, को ठिकाना छ। 2003 मा, गूगल ले न्यू यर्क सिटी को कार्यालय मा एक ईन्जिनियरिङ् स्टाफ जोडा, जुन 100 भन्दा अधिक इंजीनियरी परियोजनाहरु, जस्तै कि गूगल मैप्स, गूगल स्प्रेडशीट्स, र अन्य, को लागि विख्यात छ। यो अनुमान हो कि यस कार्यालय को कुल किराया गूगल को 10 मिलियन डलर प्रति वर्ष लाग्इन्छ, र यस कार्यालय को कार्यात्मकता र डिजाइन गूगल को माउंटेन व्यू मुख्यालय के, टेबल फुटबाल, एयर हकी, र पिंग-पंग को मेज, साथ साथै वीडियोगेम स्थल सहित, समान छ। खरीददारी सम्बन्धी विज्ञापन कोडिंग र स्मार्टफोन अनुप्रयोगहरु र प्रोग्रामों मा ध्यान केंद्रित गरदै, नोभेम्बर 2006 मा, गूगल ले कार्नेगी मेलन, पिट्सबर्ग को परिसर मा आफ्नो ले कार्यालय खोले। 2006 को अन्त तक, गूगल ले एन आर्बर, मिशिगन मा आफ्नो ऐडवर्ड्स विभाग को लागि एक नयाँ मुख्यालय को स्थापना गर्‍यो थियो। यसको वाहेक, गूगल को कार्यालय संयुक्त राज्य अमेरिका मा अटलांटा, ओस्टिन, बोल्डर, सैन फ्रंसिस्को, सिएटल, र वाशिंग्टन डीसी सहित दुनिया भर मा फैले छन्।

न्यूयर्क सिटी मा गूगल को कार्यालय जुन गूगल को सबै भन्दा ठूलो विज्ञापन बिक्री टीम कार्य-स्थल छ।

गूगल आफ्नो परिचालन को पर्यावरण को दृष्टि ले सही राखन को सुनिश्चित गर्न को लागि कदम उठयो रहेको छ ।अक्तूबर 2006 मा, कम्पनी ले 1.6 मेगावाट को बीजली उपलब्ध गराउन को लागि हजारों को मत्रा मा सौर्य उर्जा पैनल लगान योजना को घोषणा गर्यो, जुन परिसर को लगभग 30% उर्जा को आवश्यकता को पूरा गर्न को लागि धेरै छ। यो कुनै अमेरिकी कर्पोरेट परिसर मा सबै भन्दा ठूलो सौर्य उर्जा र विश्व मा कुनै पनि कर्पोरेट साइट मा सबै भन्दा ठुला। यसको अतिरिक्त, गूगल ले 2009 मा घोषणा को कि त्यो गूगलप्लेक्स को नजिकै को घास को मैदान मा घास को लंबाई कम गर्न को लागि बकरियों को झुंड को तैनाती गर्नेछ, जुन मौसमी झाडी आगो देखि खतरा कम गरदै व्यापक मात्रा मा घास काटन कार्बन फुटप्रिंट को कम गर्न मा मदद गर्नेछ। बकरियों द्वारा मैदान को घास कतरन को उपाय आर जे विड्लर, एक ईन्जिनियर जुन पहिले नेशनल सेमीकण्डक्टर को लागि काम गर्थे, ले सुझाया। यसको बावजूद, गूगल को हार्पर पत्रिका द्वारा अत्यधिक उर्जा को प्रयोग को आरोप को सामना गर्न पर्यो छ, र ‘डोन्ट बी ईवल’ आदर्श संग साथ उनको यथार्थ उर्जा बचत अभियानहरु का, उनको सर्भरहरु द्वारा वास्तविकता मा भारी मात्रा मा उर्जा को जरूरतहरुलाई गुप्त राखन या पूर्ति गर्न को लागि, साधन को तरिका मा प्रयोग गर्ने आरोप पनि लाग्एको छ ।

ईस्टर को अन्डा र अप्रिल फूल्स दिवस को चुटकुले

मुख्य लेख: गूगल अफवाहें

गूगल मा अप्रैल फूल्स दिवस मा चुटकुले बनाए पछिंपरा रही छ। उदाहरण को लागि, गूगल मेंटलप्लेक्स को मानसिक शक्ति को प्रयोगएर वेब खोज गर्ने सेवा बताएएको। 2007 मा, गूगल ले एक मुफ्त इंटरनेट सेवा टिस्प (TiSP) या शौचालय इंटरनेट सेवा प्रदाता, को घोषणा गर्यो, जहां कुनै पनि व्यक्ति फाइबर ओप्टिक केबल को एक सिरा आफ्नो शौच मा हालएर कनेक्शन प्राप्त गरेर सकता थियो। 2007 मा ही, गूगल को जीमेल पेज मा सेवा: जीमेल पेपर को घोषणा प्रदर्शित को गई, जसमा उपयोगकर्ताहरु को उनको ईमेल प्रिंट तथा उनलाई पुर्याने सेवा मिलती। 2008 मा गूगल ले जीमेल कस्टम टाइम को घोषणा गर्यो, जसको उपयोग ले उपयोगकर्ता पठाियो ईमेल को समय बदलन अनुमति मिलती। 2010 मा, गूगल ने, मजाक मा, केंजस को टपाइका शहर, जसको मेयर ले केही समय को लागि शहर को नाम गूगल यस प्रयास मा गर्‍यो कि गूगल आफ्नो नयाँ गूगल फाइबर परियोजना मा लागि गए आफ्नो निर्णय को बदले, को सम्मान मा आफ्नो नाम टपाइका गर्‍यो थियो। 2011 मा, गूगल ले जीमेल मोशन, जीमेल बढी कम्प्यूटर को वेबकैम को मदद देखि शारीरिक चालों द्वारा नियंत्रित गर्ने एक संवादात्मक उपाय, को घोषणा गर्यो।

अप्रैल फूल्स दिवस को चुटकुलों को वाहेक, गूगल को सेवाहरु मा धेरै ईस्टरी अंडे पनि हुन्छन्। उदाहरण को लागि, गूगल ले आफ्नो सर्च इन्जिन को भाषा चुनाव को विकल्पहरुमा स्विडिश शेफ को “बोर्क बोर्क बोर्क”, पिग लैटिन, “हैकर” या लीटस्पीक (leetspeak), ऐल्मर फड्ड, र क्लिंगन भाषा को तरिका मा शामिल गर्यो। यसको वाहेक, सर्च इन्जिन कैलकुलटर डगलस एडम्स को किताब ‘द हिचहाईकर्स गाइड टू द गैलक्सी’ देखि लिया गयो जीवन, ब्रह्मांड, र प्रत्येक चीज को परम प्रश्न को उत्तर (Answer to the Ultimate Question of Life, the Universe, and Everything) प्रदान गर्दछ। यसको वाहेक, जब अंग्रेजी शब्द “recursion” (पुनरावृत्ती) को खोज गरिन्छ तब, वर्तनी-परीक्षक को परिणाम, एक पुनरावर्ती लिंक बनाउँदै, बिल्कुल त्यहि शब्द रहन्छ। त्यहि तरह, जब अंग्रेजी शब्द “अनाग्राम” (anagram), कुनै शब्द को अक्षरों को पुनर्व्यवस्था को प्रक्रिया जसबाट र वैध शब्द बनते हो, को खोज गरिन्छ तब, गूगल को सुझाव सुविधा “क्या तपाईंको मतलब छ: ना अ ग्राम (nag a ram, नैग अ रैम)?” दर्शाती छ। गूगल मैप्स मा, दुइ स्थानहरु, जुन पानी को विशाल फैलाव भन्दा अलग हो, जस्तै कि लस ऐंजेलिस र टोक्यो, को बीच को बाटोहरु को खोज “प्रशांत महासागर नाँव देखि पार करें” को निर्देशहरु को परिणाम दिइन्छ। फीफा विश्व कप 2010 को दौरान, खोज पूछताछ जस्तै कि “वर्ल्ड कप”, “फीफा”, आदि देखि परिणाम पृष्ठ को तल्लो भाग मा दिखने वाला पृष्ठ सूचक “Goooo...gle” को सट्टा “Goooo...al!” प्रदर्शित गरिन्थ्यो।

लोकोपकार

मुख्य लेख: Google.org

2004 मा, गूगल ले लोकोपकार को लागि 1 अरब डलर को शुरुआती फंड सहित, लाभ-रहित साइट Google.org गठन गर्यो। यस संगठन को मिशन जलवायु परिवर्तन, वैश्विक लोक स्वास्थ्य, र वैश्विक गरीबी को सम्बन्ध मा जागरुकता फैलाना छ। यसको प्रथम परियोजनाहरुमध्ये पहिलो एक साध्य प्लग-इन हाइब्रिड विद्युत वाहन, जुन 100 मील प्रति गैलन तय करेगी, को विकास थियो। 2004 मा गूगल ले ड. लैरी ब्रिलियंट को कार्यक्रम को कार्यकारी निदेशक को रूप मा चुनयो बढी वर्तमान मा मेगन स्मिथ कार्यक्रम को निदेशिका छन्।

2008 मा गूगल ले आफ्नो “परियोजना 10100” को घोषणा गर्यो, जुन समुदाय को मदद को मुद्दा मा विचारहरुलाई स्विकारता थियो र फेरि गूगल उपयोगकर्ता को आफ्नो पसंदीदा विचार मा वोट गर्ने अनुमति दिन्थ्यो। दुइ वर्ष को खामोशी पछि, जसको समयमा मान्छे सोचने लगे कि कार्यक्रम को के फल थियो, गूगल ले यस परियोजना को विजेताओं, जसलें विभिन्न उपाय जस्तै कि शिक्षा को बढावा दिन वाला गैर-लाभ सगंठन देखि लिएर एक यस्तो वेबसाइट जुन सबै वैध दस्तावेजहरुलाई सार्वजनिक तथा ओनलाइन गर्न को को इरादा रखती हो को, 10 मिलियन डलर दिएर प्रत्यक्ष गर्यो।

2011 मा, गूगल ले 10 लाख यूरो को दान इंटरनेशनल मैथमैटिकल ओलंपियाड को उनको अर्को पांच वर्ष को इंटरनेशनल मैथमैटिकल ओलंपियाडों (2011-2015) को समर्थन मा गर्यो।

नेटवर्क तटस्थता

गूगल नेटवर्क तटस्थता को एक नामी प्रसिद्ध समर्थक छ। गूगल को नेट तटस्थता गाइड को अनुसार:

नेटवर्क तटस्थता को सिद्धान्त यो हो कि इंटरनेट उपयोगकर्ता को नियंत्रण मा यो रहनु पर्छ कि उनि इंटरनेट मा के हेर्छन् र को देखि ऐप्पलीकेशन को प्रयोग गर्छन। आफ्नो शुरुआती दिनहरु देखि नै इंटरनेट त्यहि सिद्धान्त को तहत संचालित छ।.. मूलतः, नेट तटस्थता इंटरनेट को समान ऐक्सेस (पहुँच) को सम्बन्ध मा छ। हाम्रो राय मा, ब्रडबैंड क्यारियरहरु को प्रतियोगी अनुप्रयोगहरु या सामाग्री को बिरुद्ध पक्षापात गर्न को लागि उनलाई आफ्नो बाजारी पैठ को प्रयोग गरे अनुमति हैन मिलनी चाहिए। जस प्रकार टेलिफोन कम्पनीहरु लाई उपयोगकर्ताहरु देखि उनि किसे कल गर्नुहोस या के कुराहरु गर्नुहोस भन्ने अनुमति छैन, त्यसै प्रकार ब्रडबैंड क्यारियरहरु लाई यस कुरा को अनुमति हैन मिलनी चाहिए कि उनि आफ्नो बाजारी पैठ को प्रयोगएर ओनलाइन गतिविधि नियंत्रित गर्नुहोस।

7 फरवरी, 2006 को, विंट सर्फ ने, इंटरनेट प्रोटोकल (आईपी) को एक सह-आविष्कारक, र गूगल को वर्तमान उपाध्यक्ष तथा “मुख्य इंटरनेट प्रचारक”, कांग्रेस को समक्ष गवाही मा, भने कि, “ब्रडबैंड क्यारियरहरु लाई ‘लोग ओनलाइन के देखते र गर्छन’ को नियंत्रण को अनुमति दी जान्छ त यो मूलतः उन सिद्धान्तहरु को उल्लघन हुनेछ जसको बदौलत इंटरनेट आज एक ठूलो सफलता छ।”

गोपनियता

ऐरिक श्मिट, गूगल को मुख्य कार्यकारी अधिकारी, 2007 मा फाइनेंशियल टाइम्स संग भएका एक इंटरव्यू मा कहा: “हमारा लक्ष्य गूगल उपयोगकर्ताहरु को उन योग्य गर्न छ कि त्यो ‘कल मलाई के गर्नु पर्छ?’ र ‘मलाई कैसा काम गर्नु पर्छ?’ जस्तै प्रश्न पूछ सकें।” त्यहि कथन मा जोर हालदै 2010 मा वल स्ट्रीट जर्नल संग भएका एक इंटरव्यू मा श्मिट ले कहा: “मलाई वास्तव मा लाग्इन्छ कि ज्यादातर मान्छे यो हैन चाहते कि गूगल उनको सवालाहरु को जवाब दे, बल्कि उनि चाहते हो कि गूगल उनलाई यो बताए कि उनलाई अगाडी गर्न के छ।”

डिसेम्बर 2010 मा, गूगल को सीईओ, ऐरिक श्मिट, गोपनियाता को मुद्दों मा यो घोषणा गर्छन: “यदि तपाईंको नजिकै केही यस्तो छ जुन तपाईं कुनै र देखि जताना हैन चाहते, त शायद पहिले स्थान मा तपाईंलाई नै त्यो गर्नु हुँदैन। यदि तपाईंलाई वास्तविकता मा त्यस्तो गोपनियता चाहिए, त फेरि सत्यता यो हो कि खोज इन्जिन — गूगल सहित — केही समय को लागि त्यो जानकारी बनाए राखछन र यो महत्वपूर्ण छ, उदाहरण को लागि, किन भनें संयुक्त राज्य अमेरिका मा हामी सबै पैट्रियट एक्ट (देशभक्त अधिनियम) को अधीन छन्, र यो संभव छ कि त्यो सबै जानकारी अधिकारीहरु लाई उप्लब्ध गराए जान सक्छ।” प्राइवेसी इंटरनेशनल ले गूगल को “गोपनीयता को प्रतिपक्षी” को वरीयता दी, उनको रिपोर्ट को न्यूनतम दर्जा, जस कारण गूगल नै एकमात्र यस्तो कम्पनी हो जसले उन सूची मा यो वरीयता प्राप्त को छ।

2010 मा भएका टेकोनमी सम्मेलन मा एरिक श्मिट ले यो अनुमान लगाया कि “सही पारदर्शिता र गुमनामी को न होना” इंटरनेट को उन्नति को लागि सही पथ छ: “अतुल्यकालिक खतरों को यस दुनिया मा यो धेरै खतरनाक हुनेछ कि तपाईंको पहिचान को लागि कुनै उपाय या रास्ता न हो। हामिलाई मान्छेको लागि एक [सत्यापित] नाम लेवा को आवश्यकता हो। सरकारहरु यसको मांग करेंगी।” उनले यो पनि भने कि, “यदि म उचित मात्रा मा तपाईंको संदेशन र तपाईंको ठिकाना देखूँ, र कृत्रिम बुद्धि को प्रयोगएर, हामी यसको अनुमान लगाउन सक्नुहुन्छं कि तपाईं कहाँ जाने वाला छन्। हामिलाई आफ्नो 14 तस्वीरहरु दिखाईए र हामी पहिचान लेंगे को तपाईं को हो। के अपको लाग्इन्छ कि तपाईंको 14 तस्वीरहरु इंटरनेट मा छैनन्? त जान लें, तपाईंको तस्वीरहरु फेसबुक मा छन्।”

सार्वजनिक सूचना अनुसंधान, एक गैर लाभ समूह, ले गूगल वच, एक वेबसाइट जसलाई “गूगल एकाधिकार, एल्गोरिदम, र गोपनीयता को मुद्दों मा एक नजर” को नाम ले विज्ञापित गरियो, को आरंभ गर्यो। यस साइट ले गूगल मा कुकीज को भंडारण, जसको 2007 मा भंडारण जीवन काल 32 वर्ष ले अधिक थियो र जसमा एक अद्वितीय आईडी संकलित गरिएको जुन गूगल को उपयोगकर्ता को डेटा लग बनाउन मा सक्षम गर्दछ, भन्दा जोडिएको मुद्दों मा प्रश्न उठाये। गूगल को उनको सामाजिक नेटवर्किंग संस्करण, गूगल बज्ज, जहाँ यदि जीमेल उपयोगकर्ता ले चुनयो न हो त उनको संपर्क सूचियहरुलाई आफ्नोतपाँइ सार्वजनिक गर्‍यो जान्थ्यो, को रिलीज मा पनि आलोचना भएको छ। गूगल को आलोचना विशिष्ट देशहरु र क्षेत्रहरु मा उनको द्वारा केही साइटहरु को सेंसरशिप को कारण पनि भएको छ। मार्च 2010 तक, गूगल चीन को सेंसरशिप नीतिहरु को पालन गर्यो, जुन फिल्टर्स, जसलाई सामान्य बोलचाल मा “चीन को महान फायरवल” भने जान्छ, को माध्यम ले लागू गरिएको थियो। 2010 मा लीक भए कूटनीतिक कडिहरु द्वारा गूगल को कम्प्यूटरहरु को हैकिंग, जुन चीनी पोलितब्यूरो ले एक विश्वव्यापी समन्वित कम्प्यूटर यंत्र बिगाडने को अभियान मा “चीनी सरकार द्वारा भर्ती गरियो सरकारी कार्यकर्ताओं, निजी सुरक्षा विषेशज्ञों, र इंटरनेट अपराधियों” द्वारा चलायाइयो थियो, को रिपोर्टें अगाडी आईं।

स्थानीय र राष्ट्रीय लोक नीति मा अत्यंत प्रभावशाली भएको बावजूद, गूगल आफ्नो राजनीतिक खर्च को ओनलाइन खुलासा गर्दैन। अगस्त 2010 मा, न्यूयर्क शहर को लोक अधिवक्ता बिल डे ब्लेसिओ ले गूगल द्वारा उनको राजनैतिक खर्चों को खुलासा को आग्रह गरदै एक राष्ट्रीय अभियान चलाया।

2006 देखि 2010 को समयमा गूगल स्ट्रीट्व्यू कैमरा कारों ले 30 देखि ज्यादा देशहरु देखि लगभग 600 गीगाबाइट को डाटा अनएन्क्रिप्टेड सार्वजनिक तथा निजी वाई-फाई (Wi-Fi) नेटवर्कों को उपयोग्कर्ताहरु देखि डाटा एकत्रित गरेको छ। यस कार्यक्रम को बारे मा या यसको गोपनियता नीति प्रभावित मान्छेऔर न त वाई-फाई केंद्रहरु को मालिकहरुलाई दिइएको। एक गूगल प्रतिनिधि ले दावा गरे कि उनलाई आफ्नो डाटा संग्रह गतिविधिहरु को बारे मा ठेगाना तब चला जब उनलाई जर्मन नियामकहरु द्वारा पठाइयो एक जांच पत्र मिला, र यो पनि भने कि यस डाटा को प्रयोग गूगल को सर्च इन्जिन या अन्य सेवाहरु मा गरेन गएको छ। कंस्युमर वचडग को एक प्रतिनिधि ले यसको जवाब मा कहा, “एक पल्ट फेरि से, गूगल ले प्रदर्शित गरेको छ कि त्यो अरु को गोपनीयता को ज्यादा महत्व दिदैन। यसको कम्प्यूटर ईन्जिनियर आपा खो कर, सबै सीमाहरु को लांघते हो र कैसा पनि डाटा तब सम्म जम्मा गर्छन जब सम्म कि उनि रंगहरु हातमा पकडे हैन जाते।” कानूनी दंड परिणाम को संकेतहरु लाई देखते हुए, गूगल ले भने कि त्यो उन डाटा को नष्ट तब सम्म हैन गर्नेछ जब सम्म नियामक उनको अनुमति हैन देते।

यिनलाई पनि हेर्नुहोस

• गेगलर्स – एलजीबीटी ग्रुप
• गूगल चीन
• गूगल मान्छेहरु (चिन्ह)
• गूगल प्लेटफर्म
• गूगल वेंचर्स – उद्यम पूंजी निधि
• गूगलबट – वेब क्रलर
• गूगल डोमेनों को सूची

सन्दर्भ

नोट: यो अंग्रेजी विकिपीडिया मा मुख्य लेख Google को हिन्दी अनुवाद छ। यस लेख को बढी राम्रो गर्न मा योगदान दें।

बाह्य सूत्र

• आधिकारिक वेबसाइट (अन्तर्राष्ट्रीय)
• आधिकारिक वेबसाइट (भारत)
• कर्पोरेट मुख्यपृष्ठ
• आधिकारिक ब्लग

• यूट्यूब मा गूगल को चैनल
• क्रंचबेस मा गूगल
• गूगल रिसर्च (शोध)
• इंटरनेट आर्काइव मा 11 नोभेम्बर, 1998 को गूगल वेबसाइट