अबुल कलाम आजाद

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search

 

 

मौलाना साइद
अबुल कलाम आजाद
Abul Kalam Azad 1.jpg
भारतको पहिलोा शिक्षा मन्त्री
कार्यकाल
१५ अगस्ट १९४७ – २ फेब्रुअरी १९५८
प्रधानमन्त्रीज्वाहरलाल नेहरू
भारतको सांसद
कार्यकाल
नोभेम्बर १९४६ – २६ जनवरी १९५०
व्यक्तिगत विवरण
जन्म(१८८८-११-११)११ नोभेम्बर १८८८[१]
मेका, हेजाद, ओटोमोन साम्राज्य
(present-day साउदी अरेबीया)
मृत्यु२२ फेब्रुअरी १९५८(१९५८-०२-२२) (६९ वर्ष)
दिल्ली, भारत
मृत्युको कारणह्दयघात
राजनीतिक पार्टीभारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस
जीवन साथी(हरू)जुलेखा बेगम
पदकभारत रत्न
(सन् १९९२ मा मृत्यु पश्चात)
हस्ताक्षर

मौलाना साइद अबुल कलाम गुलाम मुहियुद्दिन अहमद विन खैरूद्दिन अल-हुसेनी अजाद (यसका बारेमा listen ) (११ नोभेम्बर १८८८ – २२ फेब्रुअरी १९५८) एक भारतीय स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, इस्लामिक धर्मशास्त्री, लेखक तथा भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका वरिष्ठ नेता थिए। भारतको स्वतन्त्रता पछि, उनी भारत सरकारमा शिक्षा मन्त्री बने। उनलाई सामान्यतया मौलाना आजादको रूपमा सम्झिन्छ; मौलाना शब्दको सम्मानजनक अर्थ 'हाम्रो मालिक' हो र उनले आजाद (फ्री ) लाई आफ्नो उपनामको रूपमा अपनाएका थिए। भारतमा शिक्षा फाउन्डेसन स्थापना गर्न उनको योगदानलाई भारतभर राष्ट्रिय शिक्षा दिवसको रूपमा मनाएर उनको जन्मदिनलाई मान्यता दिइन्छ। [२]

एक युवाको रूपमा, आजादले उर्दूमा कविता र साथै धर्म र दर्शनमा ग्रंथहरू रचना गरे। उनी पत्रकारको रूपमा आफ्नो काम, ब्रिटिश राजको आलोचनात्मक कार्यहरू प्रकाशन गर्ने र भारतीय राष्ट्रवादको कारणहरूको समर्थन गरेर प्रसिद्धिमा पुगेका थिए। आजाद खिलाफत आन्दोलनको नेता बने, जसको समयमा उनी भारतीय नेता महात्मा गान्धीसँग नजिकको सम्पर्कमा आए। आजाद अहिंसक नागरिक अवज्ञाको गान्धीको विचारका एक उत्साही समर्थक बने र सन् १९१९ राउलेट एक्टको विरोधमा असहयोग आन्दोलनलाई व्यवस्थित गर्न काम गरे। आजाद प्रचार सहित गान्धी गरेको आदर्श आफूलाई स्वदेशी (आदिवासी) उत्पादन र स्वराज भारत (स्व-नियम) को प्रवर्घ्दकको रूपमा कार्य गरेका थिए। सन् १९२३ मा, ३५ वर्षको उमेरमा, उनी भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्ने सबैभन्दा कान्छो व्यक्ति बने।

भारतको सन् १९८८ को टिकटमा आजाद
अबुलकलाम आजादको कब्र

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Fahad, Obaidullah (२०११), "Tracing Pluralistic Trends in Sīrah Literature: A Study of Some Contemporary Scholars", Islamic Studies 50 (2): २३८, जेएसटिओआर 41932590 
  2. "International Urdu conference from Nov. 10", The Hindu, ७ नोभेम्बर २०१०, मूलबाट ११ नोभेम्बर २०१०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ अप्रिल २०१२