इन्द्र राज्यलक्ष्मी देवी शाह

इन्द्र राज्यलक्ष्मी देवी शाह
युवराज्ञी
जन्म	(१९२६-०७-२५)२५ जुलाई १९२६ Hari Bhawan
मृत्यु	४ सेप्टेम्बर १९५०(1950-09-04) (उमेर २४) Narayanhity Royal Palace, Kathmandu, Nepal
जीवनसाथी	महेन्द्र वीर विक्रम शाह (m. 1940–1950, her death)
सन्तान	अधिराजकुमारी शान्ति राज्य लक्ष्मी देवी, र शारदा राज्य लक्ष्मी देवी वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह शोभा राज्य लक्ष्मी अधिराजकुमार धीरेन्द्र वीर विक्रम शाह
नाम इन्द्र राज्यलक्ष्मी देवी शाह
बाबु	हरिशमशेर जंगबहादुर राणा
आमा	मेघा कुमारी

इन्द्रराज्य लक्ष्मी देवी शाह (२५ जुलाई १९२६ – ४ सेप्टेम्बर १९५०) तत्कालीन नेपालका युवराज महेन्द्र वीर विक्रम शाहकी पत्नी तथा युवराज्ञी थिइन्। उनी राजा वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह र राजा ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह, अधिराजकुमार धीरेन्द्र वीर विक्रम शाह, र अधिराजकुमारी शान्ति राज्य लक्ष्मी देवी, शारदा राज्य लक्ष्मी देवी र शोभा राज्य लक्ष्मी देवीकी आमा थिइन्।

जीवन

उनी नेपालको पहिलो पत्नी महेन्द्र (१९२०–१९७२) थिइन्। युवराज्ञी इन्द्र कुलीन राणा परिवारकी हुन् र जनरल हरिशमशेर जंगबहादुर राणा र उनकी पत्नी मेघा कुमारी राज्य लक्ष्मीकी छोरी थिइन्।

उनको विवाह १४ वर्षको उमेरमा सन् १९४० मे ८ मा युवराज महेन्द्रसँग भएको थियो, तर ४ सेप्टेम्बर १९५० मा २४ वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो। उनले आफ्नो मृत्यु अघि तीन छोरा र तीन छोरीलाई जन्म दिएकी थिइन्। धिरेन्द्रलाई जन्म दिनेे बेलामा अत्यधिक रक्तस्राव को कारण उनको मृत्यु भयो। युवराज महेन्द्रले ईश्वरशमशेरलाई भनेको " मोहन शमशेरले भाइहरू (हिमालय शाह, बसुन्धारा)लाई हप्ताको २ पटक अनि मलाई हप्ताको १ पटक सिंहदरबारमा हाजिर हुनुपर्ने नियम बनाइदियो। मैले उनको कुरा मानिन। अनि उसले मसँग बदला लिन मेरो रानीको लागि डाक्टर माग गर्दा मुन्टो फर्काएर बस्यो। केहि गर्न नसकिने भएपछि मात्र डाक्टर पठाइदियो। आखिरमा उनी गइहालिन्।" (श्री ३ हरूको इतिवृतान्त)

युवराज्ञीको मृत्युपछि नेपालमा पहिलो प्रसूति गृहको निर्माण भयो। चारबुर्जा दरबारको परिसरमा निर्माण गरिएको र १९५९ अगस्टमा उद्घाटन भएको अस्पतालको प्रवेशद्वारमा उनको अर्द्ध-कदको सालिक राखिएको छ।

इन्द्रको मृत्यु भएको दुई वर्षपछि उनकी कान्छी बहिनी रत्नले युवराज महेन्द्रसँग विवाह गरिन् ।