खुजदार जिल्ला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
खुजदार जिल्ला
पाकिस्तानको नक्शामा खुजदार जिल्लाको अवस्थिती
पाकिस्तानको नक्शामा खुजदार जिल्लाको अवस्थिती
देशFlag of Pakistan.svg पाकिस्तान
प्रदेशबलुचिस्तान
स्थापना१९७४
सदरमुकामकलात विभाग
सरकार
 • प्रमुख अायुक्तमहम्मद हासीम घलाजाय
 • प्रहरी प्रमुखमहम्मद जाफर अली
क्षेत्रफल
 • जम्मा३५,३८० किमी (१३,६६० वर्ग माइल)
जनसङ्ख्या
 (२०१७)[१]
 • जम्मा८०२,२०७
 • घनत्व२३/किमी (५९/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+५ (पाकिस्तानी समय)
तहसीलको सङ्ख्या

खुजदार जिल्ला (उर्दू: خُضدار ) पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रदेशमा रहेको एक प्रमुख जिल्ला हो । यस जिल्लाको सदरमुकाम खुजदार शहर हो ।

सन् १९७४ यस जिल्लाको स्थापना भन्दा पहिला यो जिल्ला कलात जिल्लाको एक भाग थियो । नोभेम्बर १९९० मा खुजदारको इलाकाको भाग अवारा जिल्ला बनाउनको लागि विभाजित भएको थियो ।

जानकारी[सम्पादन गर्ने]

बलुचिस्तानमा पानीको अभाव, सुख्खा मौसम र प्रचुर मात्रामा बाँझो जमिनका कारण यस प्रदेशको जनसङ्ख्या अन्य प्रदेशको तुलनामा कम हुने गरेको छ । खुजदार जिल्लाको सदरमुकाम शहर खुजदार शहर हो जुन बलुचिस्तानकै सबै महत्त्वपूर्ण शहर को रुपमा रहेको छ । खुजदार शहर पाकिस्तान राष्ट्रिय राजमार्गमा अवस्थित छ जसले पाकिस्तानसँग इरान र टर्कीलाई जोड्छ । यो शहर कराचीबाट ४०० किलोमिटर र क्वेटाबाट ३०० किलोमिटरको दुरीमा पर्छ जुन शहर पाकिस्तानकै दुई प्रमुख शहर हुन् ।

अरब शासनको समयमा यस क्षेत्र टुरान प्रदेशको रुपमा स्थापित भयो जसको सदरमुकाम खुजदारलाई राखिएको थियो । यो एक महत्वपूर्ण सैनिक अाश्रयस्थल बनेको थियो जसलाई अरबी प्रमुखहरूले भारतीय सेनालाई अादेश दिने गरेका थिए । पछि खुजदार कलात प्रदेशको एक भाग बनेको थियो । सन् १८७९ मा यो स्थानमा झलावान जाती र कलातका खानको बिच युद्ध भऐको थियो जुन युद्धमा कलातका शासक मिर खुदा खानको जित भएको थियो । यस शहरको नजिकै अरबहरू द्वारा निर्मित पुरानो किला को खण्डहरू रहेका छन् । १ मार्च १९७४ मा यो शहर विभाजित भएर छुट्टै जिल्ला बनेको थियो । यस जिल्लामा हाल चार तहसीलहरू रहेका छन् । यस जिल्लाका प्रमुख जनजाति बजानो, जाटक, हसनी, सिपाड, मोसियानी जहारी, जरकजाइ, अहमदजी आदि हुन् । खुजदार नजिक सैनिको एक ठूलो अाश्रयस्थल रहेकोदछ जुन क्वेटा पछि बलुचिस्तानकै सबैभन्दा धेरै सैनिक भएको शहर हो । खुजदारमा एक विश्वविद्यालय रहेको छ जसको नजिकका एक राष्ट्रिय विमानस्थल रहेको छ ।[२]

जनशाङ्खिकि[सम्पादन गर्ने]

सन् १९९८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसङ्ख्या ५,१७०,०० रहेको छ जसमध्य २८ % मानिसहरू शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्छन् । सन् २०१२ मा यस जिल्लाको जनसङ्ख्या ९,२५०,०० रहेको छ भन्ने अनुमान गरेका छन् जसमध्य ९९ % मानिसहरू इस्लामी हुन् । यस जिल्लामा मानिहरू मुख्यतया ब्राहुई भाषा बोल्ने जनजाति बसोबास गर्छन् । १९८१ का जनगणना अनुसार यस जिल्लाको प्रमुख भाषा ब्राहुई रहेको थियो जसमा कुल जनसङ्ख्याको ८२% मानिसहरू रहेका थिए भने १३% मानिसहरू बलूची भाषा बोल्ने गरेको तथ्यााङ्कले जनाएको थियो । सन् १९९८ को जनगणनाले ब्राहुई भाषा बोल्ने मानिको तथ्याङ्क जम्मा गर्न सकेन भने कुल जनसङ्ख्याको ९६.७% मानिसहरू बलूची भाषा बोल्ने र १% पञ्जाबी भाषा बोल्ने मानिसको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो ।

शिक्षा[सम्पादन गर्ने]

पाकिस्तान जिल्ला शिक्षा बरियता २०१७ का अनुसार खुजदार जिल्ला कुल १४१ मा १२२ अौँ स्थानमा रहेको छ । यस बरपयताले जिल्लाको सिक्ने क्रम, लैङ्गकि अनुपातको पनि मापन गर्छ । सन् २०१४-१५ को अनुसार १० वर्ष माथिका मानिसहरूको साक्षरता दर ४५% रहेको छ जसमा महिलाको साक्षरता दर मात्र २६% छ । यस शहरमा उच्च विद्यालयको अभाव छ जसमा प्रथमीक विद्यालय कुल विद्यालयको ८७% रहेको छ भने उच्च विद्यालय मात्र ५% रहेको छ ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]


बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]