सामग्रीमा जानुहोस्

पेशावर उच्च अदालत

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट

ढाँचा:Use Pakistani English

पेशावर उच्च अदालत
चित्र:Peshawar High Court logo.png
स्थानPrincipal Seat: Peshawar, Khyber Pakhtunkhwa
Circuit Benches: Abbottabad, Mingora & Dera Ismail Khan
संरचना विधिJudicial Commission of Pakistan
द्वारा स्वीकृतConstitution of Pakistan
पुनरावेदनSupreme Court of Pakistan
बाट आह्वानDistrict Courts
न्यायाधीश सङ्ख्या20
Type of tribunalDistrict Judiciary in Khyber Pakhtunkhwa
वेबसाइटpeshawarhighcourt.gov.pk
Chief Justice
वर्तमानQaiser Rashid Khan

 

पेशावर

पेशावर उच्च अदालत ( उर्दु: عدالت عالیہ پشاور) खैबर-पख्तुनख्वाको सर्वोच्च न्यायिक संस्था हो। यो प्रान्तीय राजधानी पेशावर मा स्थित छ। संसदले सर्वोच्च अदालत (एससी) र संघीय प्रशासित जनजाति क्षेत्र (फाटा) मा पेशावर उच्च अदालत (पीएचसी) को क्षेत्राधिकार विस्तार गर्ने विधेयक पारित गर्‍यो, जुन मुट्ठीभर सुधारहरू मध्ये एक हो जुन आदिवासी क्षेत्रहरूलाई खैबरसँग विलय गर्ने मार्ग प्रशस्त गर्दछ। पख्तुनख्वा। [१]

इतिहास[सम्पादन गर्नुहोस्]

१९ औं शताब्दीको अन्तिम दिनहरूमा, भारतका भाइसराय लर्ड कर्जन (१८९९-१९०५), खैबर-पख्तुनख्वा प्रान्त (तत्कालीन NWFP) को निर्माणको प्रस्ताव राखेका थिए जसलाई भारतका राज्य सचिव, लर्ड जर्ज एफ ह्यामिल्टनले २० डिसेम्बर १९०० मा अनुमोदन गरेका थिए। । [२]

९ नोभेम्बर १९०१ (राजाको जन्मदिन) मा एकजना न्यायिक आयुक्त पाउनुपर्‍यो भनेर प्रान्तको औपचारिक स्थापना भएको थियो। न्यायिक संस्थाहरू स्थापना गर्न भारत सरकार अधिनियम, १८५४ को धारा ३ अन्तर्गत १९०१ को खैबर-पख्तुनख्वा कानून र न्याय नियमन नम्बर VII गभर्नर-जनरल-इन-काउन्सिलद्वारा लागू गरिएको थियो। [२]

वर्तमान गठन[सम्पादन गर्नुहोस्]

पाकिस्तानको संविधान, १९७३ ले पेशावर उच्च न्यायालयको एबोटाबाद र डीआई खानमा एक-एक बेन्च हुनेछ भन्ने व्यवस्था गरेको छ। संविधानको धारा १९९ मा उच्च अदालतको अधिकार क्षेत्रको विस्तृत विवरण दिइएको छ । अधिकार क्षेत्र १९५६ को संविधान अन्तर्गत प्रदान गरिएको करीव करीव जस्तै र १९६२ को संविधान अन्तर्गत थप विस्तृत थियो । [२]

पाकिस्तानको संविधान, १९५६, अनुच्छेद १७०, बताउँछ कि:

"धारा २२ मा जुनसुकै कुरा समावेश भए तापनि, प्रत्येक उच्च अदालतले अधिकार क्षेत्र प्रयोग गर्ने क्षेत्रहरूमा कुनै पनि व्यक्ति वा अधिकारीलाई जारी गर्ने अधिकार हुनेछ, उपयुक्त मुद्दाहरूमा कुनै पनि सरकारी निर्देशन, आदेश वा रिटहरू, प्रकृतिका रिटहरू सहित। बन्दी कोष, आदेश, निषेध, को वारेन्टो र प्रमाणपत्र, भाग II द्वारा प्रदान गरिएको कुनै पनि अधिकारको कार्यान्वयनको लागि र अन्य कुनै पनि उद्देश्यका लागि।" [२]

पेशावर उच्च अदालतका न्यायाधीशहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

उच्च अदालत प्रधानन्यायाधीशको नेतृत्वमा हुन्छ । इजलासमा न्यायाधीश र अतिरिक्त न्यायाधीशहरू हुन्छन्। प्रधानन्यायाधीश र न्यायाधीशको अवकाश उमेर ६२ वर्ष तोकिएको छ । अतिरिक्त न्यायाधीशहरू सुरुमा एक वर्षका लागि नियुक्त हुन्छन्। त्यस पछि तिनीहरूको सेवा विस्तार गर्न सकिन्छ वा तिनीहरू पुष्टि गर्न सकिन्छ वा तिनीहरू सेवानिवृत्त हुन सक्छन्। पेशावर उच्च न्यायालयका वर्तमान मुख्य न्यायाधीश न्यायमूर्ति कैसर राशिद खान हुन्।

वर्तमान रचना[सम्पादन गर्नुहोस्]

पेशावर उच्च अदालत हाल निम्न न्यायाधीशहरू (वरिष्ठताको क्रममा) मिलेर बनेको छ।

नाम नियुक्ति सेवानिवृत्ति नोट(हरू)
कैसर राशिद खान 2 अगस्त 2011 ३० मार्च २०२३ 9 जनवरी 2021 मा पेशावर उच्च न्यायालयको मुख्य न्यायाधीशको रूपमा शपथ लिनुभयो।
रुहुल अमिन खान 20 अगस्त 2012 ३१ मार्च २०२३
लालजन खट्टक 26 मार्च 2013 २ जनवरी २०२३
मुसरत हिलाली 26 मार्च 2013 ७ अगस्ट २०२३
मोहम्मद इब्राहिम खान 11 अगस्त 2016 १४ अप्रिल २०२४
इश्तियाक इब्राहिम 11 अगस्त 2016 1 डिसेम्बर 2031
अब्दुल शकुर 27 मार्च 2017 ३ जनवरी २०२४
इजाज अनवर 27 मार्च 2017 14 जनवरी 2030
सैयद मोहम्मद अत्तिक शाह 27 मार्च 2017 ११ अक्टोबर २०३०
शकील अहमद 16 जुन 2017 २९ मे २०२९
सैयद अरशद अली 16 जुन 2017 9 अप्रेल 2033
साहिबजादा असदुल्लाह १९ अगस्ट २०१९ १५ अप्रिल २०३४
मोहम्मद नईम अनवर १९ अगस्ट २०१९ 14 जुन 2034
विकार अहमद १९ अगस्ट २०१९ १९ मार्च २०३६
कामरान हयात मियाँखेल ११ फेब्रुअरी २०२२ ११ फेब्रुअरी २०२३ थप न्यायाधीशको रूपमा नियुक्ति, पुष्टिको अधीनमा।
मोहम्मद इजाज खान ११ फेब्रुअरी २०२२ ११ फेब्रुअरी २०२३ थप न्यायाधीशको रूपमा नियुक्ति, पुष्टिको अधीनमा।
मोहम्मद फहीम वली ११ फेब्रुअरी २०२२ ११ फेब्रुअरी २०२३ थप न्यायाधीशको रूपमा नियुक्ति, पुष्टिको अधीनमा।
खाली
खाली
खाली

अस्थायी संवैधानिक आदेश 25 मार्च 1981[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • मुहम्मद दाउद खान - अस्वीकृत PCO
  • करिमुल्ला दुरानी - अस्वीकृत PCO

अस्थायी संवैधानिक आदेश 26 जनवरी 2000[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • जावेद नवाजगण्डापुर - PCO अन्तर्गत सपथ लिएनन्
  • मुहम्मद नवाज खान - PCO अन्तर्गत शपथ लिएनन्
  • मियाँ मुहम्मद अजमल - PCO अन्तर्गत सपथ ग्रहण मुख्य न्यायाधीश थिए
  • सरदार मुहम्मद रजा - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • खालिदा रसिद - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस्
  • मियाँ शकिरुल्लाह जान]] - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • नासिर उल मुल्क - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस्
  • अब्दुल रउफ लघमानी - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस्
  • शहजाद अकबर - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • तलत कयुम कुरैशी - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस्
  • मलिक हामिद सईद - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • शाहजहाँ युसुफजाई - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्

अस्थायी संवैधानिक आदेश 3 नोभेम्बर 2007[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • तारिक परवेज खान - भ्रष्टाचारको आधारमा बर्खास्त
  • इजाज अफजल - PCO अन्तर्गत सपथ लिएनन्
  • दोस्त मुहम्मद खान (न्यायाधीश) - भ्रष्टाचारको आधारमा बर्खास्त (सर्वोच्च अदालतमा पदोन्नति (फेब्रुअरी ०१.२०१४)
  • शाहजहाँ खान युसुफजाई - भ्रष्टाचारको आधारमा बर्खास्त
  • तलत कयुम कुरैशी - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस् र प्रधान न्यायाधीश बन्नुहोस्
  • इजाजुल हसन खान - सर्वोच्च अदालतमा पदोन्नति
  • मुहम्मद कैम जान खान - सर्वोच्च अदालतमा पदोन्नति
  • एम. सलीम खान - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • मुहम्मद रजा - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • जहाँ जैब रहीम - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • राज मुहम्मद खान खट्टक - PCO अन्तर्गत सपथ लिनुहोस्
  • मारुफ खानले भने- PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • हामिद फारुक दुर्रानी - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • सैयद सज्जाद हसन शाह - PCO अन्तर्गत शपथ लिनुहोस्
  • PCO पछि नियुक्त न्यायाधीशहरू
  • साजि-उर-रहमान खान खट्टक
  • गुलाम मोहिउद्दीन मलिक
  • सैयद याह्या गिलानी
  • जियाउद्दीन खट्टक
  • सैयद मुसादिक हुसेन गिलानी

पेशावर उच्च अदालतका पूर्व मुख्य न्यायाधीशहरूको सूची[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • बशीर-उद-दिन अहमद खान - 1-7-1970 देखि 24-5-1972
  • एस. गुलाम सफदर शाह - 25-5-1972 देखि 31-10-1976
  • अब्दुल हकीम खान - 1-11-1976 देखि 3-10-1979
  • शाह नवाज खान (मुख्य न्यायाधीश) - 3-10-1979 देखि 5-4-1981
  • मियाँ बुरहान-उद-दिन - 5-4-1981 देखि 17-12-1981
  • सय्यद उस्मान अली शाह - १९-१२-१९८१ देखि ७-१२-१९८७
  • सरदार फखरे आलम - 7-12-1987 देखि 7-2-1991
  • फजल इलाही खान - ९-२-१९९१ देखि १-४-१९९३
  • अब्दुल करीम खान कुंडी - 1-4-1993 देखि 24-1-1995
  • सय्यद इब्ने अली - २५-१-१९९५ देखि २८-२-१९९७
  • अब्दुर रहमान खान - 1-3-1997 देखि 3-11-1997
  • महबूब अली खान - 4-11-1997 देखि 11-5-1999
  • काजी मुहम्मद फारुक - 12-5-1999 देखि 5-1-2000
  • मियाँ मुहम्मद अजमल - 6-1-2000 देखि 27-4-2000
  • सरदार मुहम्मद रजा खान - 28-4-2000 देखि 9-1-2002
  • मियाँ शकिरुल्लाह जनवरी - 10-1-2002 देखि 30-7-2004
  • नासिर-उल-मुल्क - ३१-७-२००४ देखि ५-४-२००५
  • तारिक परवेज खान - 5-4-2005 देखि 03-11-2007
  • तलत कय्युम कुरैशी - 3-11-2007 देखि 18-01-2008
  • मुहम्मद रजा खान - 21-01-2008 देखि 07-08-2008
  • जहाँ जायब रहीम - ८-८-२००८ देखि ५-०९-२००८
  • तारिक परवेज खान - 5-9-2008 देखि 20-10-2009
  • एजाज अफजल खान - 20-10-2009 देखि 16-11-2011
  • दोस्त मुहम्मद खान - 17-11-2011 देखि 31-01-2014
  • मियाँ फसिह-उल-मुल्क - 31-01-2014 देखि 07-04-2014
  • मजहर आलम खान मियाँखेल - 8-04-2014 देखि 29-12-2016
  • याह्या अफ्रिदी - 30-12-2016 देखि 27-06-2018
  • वकार अहमद सेठ (ढिलो) - 28 जुन 2018 देखि 12 नोभेम्बर 2020।

पेशावर उच्च अदालतका पूर्व न्यायाधीशहरूको सूची[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • बशीर-उद्दीन अहमद खान
  • गुलाम सफदर शाह
  • शेरबहादुर खान
  • शाह जमान बाबर
  • कैसर खान
  • मोहम्मद दाउद खान
  • करिमुल्लाह दुर्रानी
  • अब्दुल हाकिम खान
  • शाह नवाज खान
  • मियाँ बुरहानुद्दीन
  • एस उस्मान अली शाह
  • सरदार फख्रे आलम
  • अली हुसेन काजिलबाश
  • फजल इलाही खान
  • अब्दुर रहमान खान कैफ
  • फजल इलाही खान
  • अब्दुल करीम खान कुण्डी
  • नाजिर अहमद भट्टी
  • मोहम्मद बशीर जहाँगिरी (पीएचसीबाट सेवानिवृत्त छैन)
  • काजी हमिदुद्दीन
  • सरदार मुहम्मद रजा
  • सलीम दिल खान (सेवाकै क्रममा मृत्यु)
  • मियाँ शकिरुल्लाह जान (PHC बाट सेवानिवृत्त छैन)
  • खालिदा रशिद (पीएचसीबाट सेवानिवृत्त छैन)
  • नसिरुल मुल्क
  • जावेद नवाज खान गण्डपुर
  • तारिक परवेज खान (PHC बाट सेवानिवृत्त छैन)
  • शाहजहाँ खान
  • काजी एहसानउल्लाह कुरैशी
  • मलिक हमिद सईद
  • तलत कय्युम कुरैशी (सेवाका क्रममा मृत्यु)
  • शहजाद अकबर खान
  • इजाजुल हसन खान
  • मोहम्मद कैम जान खान
  • एजाज अफजल खान (पीएचसीबाट सेवानिवृत्त छैन)
  • राज मुहम्मद खान
  • मारुफ खानले भने
  • हमिद फारुक दुर्रानी
  • खालिद महमूद (उल्टो)
  • फसिहुल मुल्क
  • अताउल्लाह खान
  • मिफ्ताह-उद्दीन खान
  • इरशाद कैसर
  • मोहम्मद दाउद खान
  • निसार हुसेन खान
  • मोहम्मद युनस थाहिम
  • कलंदर अली खान
  • मोहम्मद गजानफर खान
  • मोहम्मद अयुब खान
  • सैयद अफसर शाह
  • इक्रामुल्लाह खान
  • नासिर महफुज

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालत
  • इस्लामाबाद उच्च अदालत
  • बलुचिस्तान उच्च न्यायालय
  • सिन्ध उच्च अदालत
  • लाहोर उच्च अदालत
  • पाकिस्तान को न्यायालय प्रणाली

सन्दर्भहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

  1. Guramani, Nadir (१२ जनवरी २०१८), "Bill extending PHC, SC jurisdiction to Fata passed by National Assembly", Dawn (Pakistan), अन्तिम पहुँच १६ मे २०१९ 
  2. २.० २.१ २.२ २.३ History वेब्याक मेसिन अभिलेखिकरण २८ अक्टोबर २००७ मिति

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

ढाँचा:Judiciary of Pakistan