बाङ्लापिडिया

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
बाङ्लापिडिया
बाङ्लापिडिया.jpg
बाङ्लादेशको राष्ट्रिय विश्वकोष
सम्पादकप्रवक्ता सिराजुल इसलाम
मूल शीर्षकবাংলাপিডিয়া
अनुवादकविभिन्न
देशबंगलादेश बाङ्लादेश
भाषाबाङ्ला, अङ्ग्रेजी
विधाविभिन्न
प्रकारविश्वकोष
प्रकाशकबाङ्लादेश कोष, बाङ्लादेशको एसियाली समाज
प्रकाशन मिति
सन् २००३ जनवरी
मिडिया प्रकारसिडी रोम, अनलाइन
आइएसबिएन984-32-0576-6
OCLC52727562
Original text
বাংলাপিডিয়া online

बाङ्लापिडिया वा बाङ्लादेशको राष्ट्रिय विश्वकोश ,(बाङ्ला: বাংলাপিডিয়া) बाङ्लादेशको एसियाली समाजद्वारा प्रकाशित एक द्विभाषी तथा पहला बाङ्लादेशको पहिलो विश्वकोश हो।[१] बाङ्लापिडिया बाङ्ला तथा अङ्ग्रेजी गरि दुई भाषामा उपलब्ध छ।[२] यस विश्वकोशलाई पहिलोपटक सन् २००३ मा ५०० पृष्ठहरूको १० खण्ड सहित प्रत्ययेक दुई वर्षमा अद्यावधिक गर्ने योजनाको साथ प्रकाशित गरिएको थियो।[३] मुद्रित तथा आनलाइन संस्करण बाहेक यो सीडी रोममा पनि उपलब्ध रहेको छ। बाङ्लापिडियाको दोस्रो संस्करण सन् २०१२ मा प्रकाशन गरिएको थियो। [४]

बाङ्लापिडिया एक सामान्य ज्ञानकोशको रूपमा नभई बाङ्लादेश सम्बन्धीत विषयको ज्ञानकोशको रूपमा बनोट गरिएको थियो।[५] विश्वकोशिय उद्देश्यका लागि बाङ्लादेशलाई ऐतिहासिक उत्तराधिकारमा प्राचीन पूर्वी भारत, बङ्गला सुबा, शाही बङ्गालाह , मुगल सुबा बङ्गला , बङ्गाल प्रेसिडेन्सी, बङ्गाल प्रान्त, पूर्वी बङ्गाल , पूर्वी पाकिस्तान र स्वतन्त्र बाङ्लादेश समाहित क्षेत्रको रूपमा परिभाषित गरिएको छ।[६]

बाङ्लापिडियाका प्रमुख सम्पादक सिराजुल इस्लाम हुन्। [४][५][७] बाङ्लापिडियाका प्रमुख सम्पादकहरू १२०० भन्दा बढी छन् जसमा बाङ्लादेशका भाषाविद्, विश्वविद्यालयका प्रवक्ता तथा केही विदेशी सम्पादकहरू सामेल छन् जसले बाङ्लापिडियामा पृष्ठ निर्माण तथा अद्यावधिक गर्नमा सहयोग पुर्‍याउँछन्। बाङ्लापिडियामा ५७०० भन्दा बढी लेखहरू रहेका छन् जुन ६ विभिन्न श्रेणीहरूमा विभाजित गरिएको छ जसलाई निरीक्षकहरू द्वारा निरीक्षण गरिन्छ। [५][८]

यो परियोजनालाई बाङ्लादेशी सरकार, निजी क्षेत्रका सङ्गठनहरू, शैक्षिक संस्थान तथा युनेस्कोद्वारा कोष प्राप्त भएको छ। यसको मूल बजेट ८,००,००० टाका (लगभग १०,००० अमेरिकी डलर) भएतापनि एसियाटिक सोसाइटीले यस परियोजनामा ​​८० मिलियन टका (लगभग १ लाख अमेरिकी डलर) खर्च गरेको थियो। बाङ्लादेश मुक्ति युद्ध तथा आदिवासी जनजातिको पृष्ठमा विवादको उत्पन्न भएतापनि यो बङ्गाली तथा अङ्ग्रेजी भाषामा उपलब्ध भएपछि लोकप्रिय बनेको थियो।[९]

विवाद[सम्पादन गर्ने]

बाङ्लापिडियाको प्रकाशित हुनुभन्दा अघि नै विवाद खडा भयो, जब बाङ्लादेशको प्रमुख अखबार प्रकाशन इनकिलाब समूहले धर्म र यससम्बन्धी मुद्दाहरूमा केही प्रविष्टि गरेको थियो। बाङ्लादेश मुक्ति युद्धको क्रममा जमात-ए-इस्लामीको गतिविधिहरू छुटाइएको गुनासोहरू पनि पछि आएको थियो।[१०] बिडिनिउज २४ डटकम, एक समाचार पत्रले गरेको अध्ययनले बाङ्लापिडिया पक्षपाती र बाङ्लादेशको आदिवासी जनसङ्ख्याको बारेमा गलत तथ्याङ्क राखिएको दाबी गरिएको थियो। यछि यस विश्वकोशको मुख्य सम्पादक इस्लामले गुनासो स्वीकार गरे र दोस्रो संस्करणमा तथ्याङ्क तथा सामग्रीहरूलाई थप सुधार गर्ने आश्वासन दिएका थिए।[११]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. "Bangla Academy: The Hub of the Development of Bengali Language and Literature", এসিসিইউ/ইউনেস্কো, ইউনেস্কোর এশিয়া প্যাসিফিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্র, ১৪ জানুয়ারি ২০১৯, मूलबाट ৭ জুন ২০০৭-मा सङ्ग्रहित। 
  2. "বাংলাদেশ স্টাডিজের মামলা" (ইংরেজিमा), দ্য ডেইলি স্টার, ৭ জুন ২০০৬। 
  3. প্রতিনিধি সংবাদদাতা (২ জানুয়ারি ২০০৪), "ফেব্রুয়ারি পর্যন্ত বাজারে সিডি-রোমে বাংলাপিডিয়া হিট" (ইংরেজিमा), নিউ এজ, मूलबाट ২৩ জুলাই ২০০৭-मा सङ्ग्रहित। 
  4. ४.० ४.१ "বাংলাপিডিয়া সংস্করণ প্রতি ২ বছর" (ইংরেজিमा), The Weekly Holiday, ২৩ মে ২০০৪, मूलबाट ৭ জুন ২০০৭-मा सङ्ग्रहित। 
  5. ५.० ५.१ ५.२ UNB (२००८-०१-१९), "Compilation of Banglapedia completed", General news, Sustainable Development Networking Programme (SDNP)। 
  6. "Professor Sirajul Islam: Making history", New Age New Year Special 2006, The New Age, २००७-०६-०७, मूलबाट ২০০৭-০৫-১১-मा सङ्ग्रहित। 
  7. "Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh", ढाका, बाङ्लादेश: Asiatic Society of Bangladesh, जनवरी २००३, आइएसबिएन 978-984-32-0576-6 
  8. Ahsan, Shamim (२०१५-०५-१२), "The Banglapedia and its Making", Star Magazine, The Daily Star। 
  9. "Banglapedia", Bangladesh, Asia Pacific Cultural Centre for UNESCO, २००७-०६-०७। 
  10. BDNews24 (२००७-०२-२५), "Respect the languages and cultures of ethnic minorities", The New Age, मूलबाट २००९-०४-१५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २००७-०९-१० 
  11. BDNews24 (२००७-०२-२४), "Wrong info on ethnic groups in Banglapedia", The New Age, मूलबाट २००९-०४-१६-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २००७-०६-०७ 

बाह्य सूत्रहरू[सम्पादन गर्ने]