मोतिबिन्दु

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
मोतियाबिन्द
Cataract in human eye.png
मानव आंखमा मोतिबिन्दुको विस्तार गरे गयो दृश्य
वर्गीकरण तथा बाह्य सामग्रीहरू
विभाग ophthalmology[*]
आइसिडी-१० H25.-H26., H28., Q12.0
आइसिडी-९ सिएम 366
डिजिज-डिबी 2179
मेडलाइन प्लस 001001
मानव आंखको क्रस-सेक्शनल दृश्य, जसमा लिन्सको स्थिति देखाई गई छ। सौजन्य:NIH

मोतिबिन्दु आंखाहरुको एक सामान्य रोग छ। प्रायः ५५ वर्षको आयु भन्दा अधिकका मानिसहरुमा मोतिबिन्दु हुन्छ, तर युवा मानिसहरु पनि यसले प्रतिरक्षित छैनन्। मोतिबिन्दु विश्व भरमा अंधत्‍वका मुख्य कारण छन्। ६० भन्दा अधिक आयु वालहरुमा ४० प्रतिशत मानिसहरुमा मोतिबिन्दु विकसित हुन्छ। शल्‍य क्रिया नैं यसको एकमात्र उपचार छ, जुन सुरक्षित एवं सजिलो प्रक्रिया छ। आंखाहरुका लिंस आँखबाट विभिन्‍न टाडाीहरुको वस्तुहरुमा ध्यान केन्द्रित गर्नमा मदद गर्दछ। समय सहित लिंस आफ्नो पारदर्शिता गुमाइ दिन्छ तथा अपारदर्शी हुन जान्छ। लिंसका धमिलोपन लाइ मोतिबिन्दु भनिन्छ। दृष्टिपटल सम्म प्रकाश पुग्न पाउँदैन र बिस्तारै दृष्टिमा कमी अन्धताका बिंदु सम्म हुन जान्छ। धेरै मानिसहरुमा अन्तिम परिणाम धुंधलापन एवं विकृत दृष्टि हुन्छन्।मोतिबिन्दुको निश्चित कारण अझै सम्म ज्ञात छैन।

मोतिबिन्दुका विभिन्न प्रकार हुन्छन्, जसमा सबै भन्दा साधारण वृद्धावस्थाको मोतिबिन्दु छ, जुन ५० भन्दा अधिक आयुवाला मानिसहरुमा विकसित हुन्छ। यस परिवर्तनमा योगदान दिन वाला कारकहरुमा रोग, आनुवांशिकी, बुढापा, या नेत्रको चोट शामिल छ। ती मानिसहरु जुन सिगरेटका धवाँहरु, पराबैंजनी विकिरण(सूर्यका प्रकाश सहित), या केही दवाहरुका सम्पर्कमा रह््दछन्, तिनलाई पनि मोतिबिन्दु हुनेको खतरा हुन्छ। मुक्त कण र औक्सीकरण एजेंट्स पनि आयु-संबंधी मोतिबिन्दुका हुनेबाट जुडे छन्। यसका लक्षणहरुमा समय सहित दृष्टिमा क्रमिक गिरावट, वस्‍तुहरु धुंधली, विकृत, पिउँली या अस्‍पष्‍ट देखाई दे्दछन्। रातमा अथवा कम रोशनीमा दृष्टिमा कमी आउँछ। रातमा रंग मलिन देखाई दे सक्दछन् या रातको दृष्टि कमजोर हुनसक्छ। धूप या छिटो रोशनीमा दृष्टि चमकबाट प्रभावित हुन्छ।चमकदार रोशनीका चारहरु पटि कुण्‍डल देखाई दे्दछन्।मोतिबिन्दुबाट खुजली,आंसू आन या सिर दर्द हुँदैन।

उपचार[सम्पादन गर्ने]

मोतियाबिन्दको औप्रेशन लिजर विधिबाट

वर्तमानमा लिंसको पारदर्शितालाई पुनर्स्थापित गर्न वाला कुनै पनि दबाइ उपलब्ध छैन। चश्मे मदद नगर पाते क्‍यहरुकि प्रकाशको किरण्नुहोस् आंखहरुबाट पारित नहो पाउँछन्। शल्यक्रियाका द्वारा हटान नैं मोतिबिन्दुका इलाजको एकमात्र तरीका छ। मोतिबिन्दु सर्जरीका विभिन्‍न प्रकार हुन्छन्। यदि दृष्टि केवल केही धमिलो छ त मोतिबिन्दुको उपचार गर्नको आवश्यकता नहुन्छ। बस चश्मे बदलनेबाट दृष्टिका सुधारमा मदद मिलन्छ, किन भन्नुहोस् केवल थोडे समय को लागि। सर्जरी तब करनी पर्दछ जब मरीजलाई आफ्नो पसंदको चीजहरु गर्नको लागि पर्याप्त देखाई न दें।

बाहिरी कडीहरु[सम्पादन गर्ने]