लेनिनवाद

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
भ्लादिमिर लेनिन, जसको व्यावहारिक नीति र राजनीतिले बोल्शेभिक भान्गार्ड पार्टीलाई रूसमा अक्टूबर क्रान्तिको अनुभूति गर्न अनुमति दियो

लेनिनवाद एक रूसी क्रान्तिकारी नेता भ्लादिमिर लेनिन ले विकसित गरेको राजनीतिक विचारधारा हो जसले क्रान्तिकारी भान्गार्ड पार्टीको नेतृत्वमा सर्वहारा वर्गको तानाशाही स्थापना गर्ने प्रस्ताव गर्छ, जसलाई साम्यवादको स्थापनाको राजनीतिक प्रस्तावनाको रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ। लेनिनवादी भान्गार्ड पार्टीको कार्य भनेको मजदुर वर्गलाई राजनीतिक चेतना (शिक्षा र सङ्गठन) प्रदान गर्नु र रूसी साम्राज्य (१७२१-१९१७) र पूँजीवाद हटाउन आवश्यक क्रान्तिकारी नेतृत्व प्रदान गर्नु हो। [१] लेनिनवादी क्रान्तिकारी नेतृत्व कम्युनिष्ट घोषणापत्र मा (१८४८) आधारित छ जसमा कम्युनिस्ट पार्टीलाई "हरेक देशको मजदुर वर्गको सबैभन्दा उन्नत र कृत दृढ़संकल्प अङ्ग जसले सबैलाई अघि बढाउने खण्ड"को रूपमा पहिचान गरेको छ। भान्गार्ड पार्टी को रूप मा, Bolsheviks को सैद्धान्तिक को रूपरेखा मार्फत इतिहास देखी द्वन्द्वात्मक भौतिकवादद समाजवाद स्थापना गर्न पूँजीवाद को सफल ढलाउनु गर्न राजनीतिक प्रतिबद्धता मंजूर जो, र त्यसपछि,; र, क्रान्तिकारी राष्ट्रिय सरकारको रूपमा, सबै माध्यमबाट सामाजिक-आर्थिक संक्रमणलाई महसुस गर्न। [२]

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि[सम्पादन गर्ने]

१९ औँ शताब्दीमा, कार्ल मार्क्सफ्रेडरिक एंगेल्सले कम्युनिष्ट पार्टीको घोषणापत्र (१८४८) लेखेका थिए जसमा उनीहरूले कम्युनिष्ट क्रान्ति हासिल गर्नका लागि युरोपेली मजदुर वर्गको राजनीतिक एकीकरणको लागि आह्वान गरे ; र प्रस्ताव गरे कि कम्युनिष्टको सामाजिक-आर्थिक सङ्गठन पूँजीवाद भन्दा उच्च रुप मा भएको हुनाले मजदुर क्रान्ति सबैभन्दा पहिले औद्योगिक देशहरूमा हुने थियो। जर्मनीमा मार्क्सवादी सामाजिक लोकतन्त्र भनेको जर्मनीको सोशल डेमोक्र्याटिक पार्टीको राजनीतिक परिप्रेक्ष्य थियो र यसले लेनिन जस्ता रूसी मार्क्सवादीहरूलाई प्रेरणा दियो।

साम्राज्यवाद[सम्पादन गर्ने]

लेनिनिस्ट प्राक्सिस[सम्पादन गर्ने]

भान्गार्ड पार्टी[सम्पादन गर्ने]

लोकतान्त्रिक केन्द्रीयता[सम्पादन गर्ने]

सर्वहारा क्रान्ति[सम्पादन गर्ने]

सर्वहारा वर्गको तानाशाही[सम्पादन गर्ने]

अर्थशास्त्र[सम्पादन गर्ने]

राष्ट्रिय आत्मनिर्णय[सम्पादन गर्ने]

समाजवादी संस्कृति[सम्पादन गर्ने]

१९२४ पछि लेनिनवाद[सम्पादन गर्ने]

स्टालिनवाद[सम्पादन गर्ने]

ट्रोट्सकीवाद[सम्पादन गर्ने]

विरासत[सम्पादन गर्ने]

आलोचना[सम्पादन गर्ने]

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. The New Fontana Dictionary of Modern Thought Third Edition (1999) pp. 476–477.
  2. Leninism, The Encycopædia Brittanica, 15th Ed. Volume 7, p. 265.