म्याग्नेसियम

सोडियम ← म्याग्नेसियम → एल्युमिनियम Be ↑ Mg ↓ Ca १२Mg पेरियोडिक तालिका
उपस्थिति
चम्किलो खैरो ठोस धातु
साधारण गुणहरु
नाम, संकेत, संख्या	म्याग्नेसियम, Mg, १२
उच्चारण	/mæɡˈniːziəm/, mag-nee-zee-əm
तत्वको प्रकार	अल्कालाइन अर्थ धातु
समुह, पेरियोड, व्लक	२, ३, s
मानक आणविक भार	२४.३०५०
इलेक्ट्रोन वितरण	[Ne] ३s२
प्रति सेल इलेक्ट्रोनहरु	२, ८, २ (Image)
भौतिक गुणहरु
अवस्था	solid
पग्लने विन्दु	९२३ K, ६५० °C, १२०२ °F
उम्लने विन्दु	१३६३ K, १०९१ °C, १९९४ °F
फ्युजनको ताप	८.४८ kJ·mol−1
वाष्पिकरणको ताप	१२८ kJ·mol−1
मोलार ताप क्षमता	२४.८६९ J·mol−1·K−1
आणविक गुणहरु
अक्सिडेसन स्थितीs	२, १ (strongly basic oxide)
इलेक्ट्रो निगेटिभिटी	१.३१ (Pauling scale)
आणविक अर्धव्यास	१६० pm
कोभ्यालेन्ट अर्धव्यास	१४१±७ pm
भ्यान डर वाल अर्धव्यास	१७३ pm
अरु गुणहरु
मणिभ ज्यामिती	षट्भुजाकार
चुम्बकिय सूचिकरण	paramagnetic
थर्मल कन्डक्टिभिटी	१५६ W·m−1·K−1
आवाजको गति (thin rod)	(r.t.) (annealed) ४९४० m·s−1
Young's modulus	४५ GPa
Shear modulus	१७ GPa
Bulk modulus	४५ GPa
Poisson ratio	०.२९०
Mohs hardness	२.५
Brinell hardness	२६० MPa
CAS registry number	७४३९-९५-४
सबै भन्दा स्थिर आइसोटपहरु
Main article: Isotopes of म्याग्नेसियम
iso NA half-life DM DE (MeV) DP २४Mg ७८.९९% २४Mg is stable with १२ neutrons २५Mg १०% २५Mg is stable with १३ neutrons २६Mg ११.०१% २६Mg is stable with १४ neutrons

म्याग्नेशियम एक रसायनिक तत्त्व हो, जसको चिह्न Mg हो , यसको परमाणु संख्या १२ हो र सामान्य अक्सीडेशन संख्या +२ हो। यो क्याल्सियम र बेरियम जस्तै एक एल्कालाइन अर्थ धातु हो।पृथ्वीमा आठौं धेरै उपलब्ध यस तत्त्व,तौलको अनुपातमा २% छ, अझ पूरै ब्रह्माण्डमा यो नवौँ सबै भन्दा बढी पाइने तत्त्व हो। यसको बाहुल्यको सम्बन्ध यस तथ्यसँग छ, कि सुपरनोभा तारहरूमा तीन हीलियमका नाभिकहरू कार्बनमा शृंखलागत तरिकाले जोडिए पछि म्याग्नेशियमको निर्माण हुन्छ। म्याग्नेशियम आयनको पानीमा उच्च घुलनशीलताले यसलाई समुद्री जलमा तेश्रो धेरै घुलनशील तत्त्वको रूपमा स्थापना गरिदिएको छ। म्याग्नेशियम सबै जीव जन्तुहरूलगायत मनुष्यको लागि पनि उपयोगी तत्त्व हो। यो मानव शरीरमा पाइने पाँच प्रमुख रसायनिक तत्वहरू मध्येको एक हो। मानव शरीरमा यसको ५०% उपस्थिति अस्थिहरू र हड्डिहरूमा हुन्छ जब कि बाँकी ५०% भाग शरीरमा हुने जैविक कियाहरूमा सहभागी रहन्छ।

रसायनिक गुणहरू

म्याग्नेसियमले पानीसँग रसायनिक प्रतिक्रिया गरि म्याग्नेसियम हाइड्रोअक्साइड र हाइड्रोजन ग्यासको निर्माण हुन्छ :
Mg+2H₂O → Mg(OH)₂+H₂

म्याग्नेसियम कार्वन डाइअक्साइडसँग प्रतिक्रिया गरि म्याग्नेसियम अक्साइड कार्वनको निर्माण गर्दछ :
2Mg (S) + CO₂ → 2MgO (S) + C (S)

रसायनिक तत्व

हाइड्रोजन -- हेलियम -- लिथियम -- बेरिलियम -- बोरोन -- कार्बन -- नाइट्रोजन -- अक्सिजन -- फ्लोरिन -- नियोन -- सोडियम -- म्याग्नेसियम -- एल्युमिनियम -- सिलिकन -- फोस्फरस -- सल्फर -- क्लोरिन -- आर्गन -- पोटासियम -- क्याल्सियम -- स्क्यान्डियम -- टाइटानियम -- भेनेडियम -- क्रोमियम -- म्याङ्गनिज -- फलाम -- कोबल्ट -- निकेल -- तामा -- जस्ता -- ग्यालियम -- जर्मेनियम -- आर्सेनिक -- सेलेनियम -- ब्रोमिन -- क्रिप्टन -- रुबिडियम -- स्ट्रन्सियम -- इट्रियम -- जर्कोनियम -- नियोबियम -- मलिब्डेनम -- टेक्निसियम -- रुथेनियम -- रोडियम -- प्यालेडियम -- चाँदी -- क्याड्मियम -- इन्डियम -- राङ -- एन्टिमोनी -- टेलुरियम -- आयोडिन -- जेनन -- सिजियम -- बेरियम -- ल्यान्थनम -- सिरियम -- प्रेजियोडिमियम -- नियोडिमियम -- प्रोमिथियम -- समेरियम -- युरोपियम -- ग्याडोलिनियम -- टर्बियम -- डिस्प्रोजियम -- होल्मियम -- अर्बियम -- थुलियम -- इटर्बियम -- लुटिशियम -- ह्याफ्नियम -- ट्यान्टलम -- टङ्स्टेन -- रिनियम -- अज्मियम -- इरिडियम -- प्लेटिनम -- सुन -- पारो -- थ्यालियम -- सिसा -- बिस्मथ -- पलोनियम -- एस्टटिन -- रेडन -- फ्रान्सियम -- रेडियम -- एक्टिनियम -- थोरियम -- प्रोट्याक्टिनियम -- युरेनियम -- नेप्ट्युनियम -- प्लुटोनियम -- एमरिशियम -- क्युरियम -- बर्क्लियम -- क्यालिफोर्नियम -- आइन्स्टाइनियम -- फर्मियम -- मेन्देलिभियम -- नोबेलियम -- लरेन्सियम -- रदर्फोर्डियम -- दुब्नियम -- सिबोर्गियम -- बोरियम -- ह्यासियम -- माइट्नेरियम -- डार्मश्‌टाटियम -- रेन्टगेनियम -- उनुन्बियम -- उनुन्ट्रियम -- उनुन्क्वाडियम -- उनुन्पेन्टियम -- उनुन्हेक्सियम -- उनुन्सेप्टियम -- उनुनक्टियम