स्वयम्भूनाथ

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
स्वयम्भूनाथ
स्वयम्भूनाथ
स्वयम्भूनाथ is located in Nepal
स्वयम्भूनाथ
नेपालको नक्शामा स्वयम्भूनाथ
निर्देशांक: 27°42′54″N 85°17′24″E / 27.715, 85.29}
नाम
वास्तविक नाम: स्वयम्भूनाथ
नेवारी: स्येँगु
अवस्थिति
देश: नेपाल
जिल्ला: काठमाडौं
कला र संस्कृति
मुख्य देवता: गौतम बुद्ध
प्रमुख चाडपर्व: बुद्ध पूर्णिमा
वास्तुशैली: स्तुप

स्यवम्भूनाथ काठमाडौं उपत्यकाको पश्चिममा अवस्थित एक प्रशिद्ध बौद्ध मन्दिर(स्तुप) हो। उपत्यकामा पानी भरिएको बेलामा यहा बिपस्वि बुद आएर तिन पल्ट वरिपरिको पहाडमा घुमि नागार्जुनको टुप्पोमा बसि तपस्या गरेका थिए 'त्यस पछि बैशाख पूर्णिमाको दिन कमलको बिउ दक्षिण फर्कि 'मन्त्र गरि दहमा रोपेका थिए ; अर्को सालको बैशाख पूर्णिमाको दिन कमलको फुल उम्रेको जस्मा भगबान स्वयम्भु उत्पति भएको मानिन्छ।

संस्कृत बाट स्वयंभूको अर्थ स्वयं उत्पत्ती भएको भूमि भन्ने बुझिन्छ. काठमाडौं उपत्यकाको स्थापना र नेपालको इतिहासमा पनि यसको ठूलो भूमिका रहेको छ. भगवान मन्जुश्रीले पनि काठमाडौंको स्थापना गर्नु अघि यो भूमिमा बसेर तपस्या गर्नु भएको उल्लेखित पुरानो ग्रन्थ हरूमा पाइन्छ.

नेवारीबाट स्येँको अर्थ स्वयं, गुँको अर्थ वनबाट स्येँगु र येसै शब्दलाई पछि स्वयँम्भु भनि आयेको हो।

स्योम्भु नाथको स्तुप काठमाडौँमा अवस्थित छ.

किम्बदन्ती[सम्पादन गर्ने]

किम्बदन्ती स्वयम्भु पुराण अनुसार, पहिले उपत्यका ठूलो तालको रुपमा थियो जसबाट कमलको फुलकाृ उत्पती भएको थियो । त्यस पछि यसको नाम स्वयम्भु रहन गएको हो जसको अर्थ “आफै उत्पदि”। स्वयम्भुनाथलाई पर्यटकहरु (Monkey Temple) भनेर पनि संबोधन गर्छन् किनकि मन्दिरको उत्तर–दक्षिण भेगतिर बादँरहरु बसोबास गर्दछन् । बोधिसतभ मञ्जुस्रीले एकपटक स्वयम्भुमा कमलको फुलदेख्नु भयो र त्यहाँ गएर पुजाआजा गर्नुभयो । उहाँले त्यहाँ मानिसहरुको राम्रो बसोबास हुन सक्ने देखेर उहाँले चोबारलाई काटेर काठमाडौको सबै पानी बाहिर पठाउनु भयो र हाल काठमाडौ उपत्यका रहन गएको हो र कमलको फुल भएको स्थान पहाडमा परिनत भयो र फुल स्वयम्भुनाथ स्तुपा रहन गयो ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

[१]

  1. service, Himalaya holiday, [Swayambhunath - Monkey Temple "Swayambhunath - Monkey Temple"]