सामग्रीमा जानुहोस्

उवा प्रदेश

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
उवा प्रदेश
ඌව පළාත
ஊவா மாகாணம்
एला उपत्यकाबाट दृश्य
एला उपत्यकाबाट दृश्य
उवा प्रदेशको झण्डा
श्रीलङ्का भित्रको स्थानको अवस्थिति
श्रीलङ्का भित्रको स्थान
निर्देशाङ्क: ६°३५′२४″उ॰ ८१°०१′४८″पू॰ / ६.५९०००°N ८१.०३०००°E / 6.59000; 81.03000निर्देशाङ्कहरू: ६°३५′२४″उ॰ ८१°०१′४८″पू॰ / ६.५९०००°N ८१.०३०००°E / 6.59000; 81.03000
देशश्रीलङ्का
सिर्जनासन् १८८६
सम्मिलित१४ नोभेम्बर १९८७
राजधानीबदुल्ला
सबैभन्दा ठुलो सहरबदुल्ला
जिल्लाहरू
सरकार
 • प्रकारप्रान्तीय परिषद्
 • अङ्गउवा प्रान्तीय परिषद्
क्षेत्रफल
 • जम्मा८५०० किमी (३३०० वर्ग माइल)
 • क्रमचौथो (कुल क्षेत्रफलको १२.९२%)
जनसङ्ख्या
 (सन् २०११ को जनगणना)
 • जम्मा१२६६४६३
 • क्रमआठौँ (कुल जनसङ्ख्याको ६.३%)
 • घनत्व१५०/किमी (३९०/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+०५:३० (श्रीलङ्का)
आधिकारिक भाषाहरूसिंहली
तमिल
फूलघोगे गावा
वेबसाइटwww.up.gov.lk

उवा प्रदेश (सिंहली: ඌව පළාත; तमिल: ஊவா மாகாணம்) श्रीलङ्काको ९ प्रदेशहरूमध्ये एक हो। यस प्रदेशको क्षेत्रफल ८,५०० वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या १,२६६,४६३ रहेको छ जसले गर्दा यो दोस्रो सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको प्रदेश हो। यसको प्रदेशीय राजधानी बडुल्ला हो।

उवाको पूर्वी, दक्षिणी, सबरागमुवा र मध्य प्रदेशहरू द्वारा सीमाबद्ध गरिएको छ। यो धेरै पर्यटक आकर्षण, झरना र दुई राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको घर हो: याला राष्ट्रिय निकुञ्ज र गल ओया राष्ट्रिय निकुञ्ज।

इतिहास[सम्पादन गर्नुहोस्]

उवाको प्रदेशीय इतिहासमा सन् १८१८ मा ब्रिटिस औपनिवेशिक सरकारविरुद्ध भएको विद्रोह (जसलाई तेस्रो कान्डियन युद्ध पनि भनिन्छ) रेकर्ड गरिएको छ जसले औपचारिक रूपमा स्वतन्त्र उदारतालाई नियन्त्रण गरिरहेको थियो, जसमध्ये उवा एक प्रदेश थियो। यस विद्रोहको नेतृत्व सिंहलीहरूले मनाउने विद्रोही नेता केप्पेटिपोला दिसावेले गरेका थिए, जसलाई सुरुमा विद्रोह रोक्न ब्रिटिस सरकारले पठाएको थियो। विद्रोहीहरूले माटाले र क्यान्डीकब्जा गर्न सफल भए तर केपेटीपोला बिरामी परे र अङ्ग्रेजहरूले पक्रेर टाउको काटिदिए। उनको खप्पर असामान्य थियो, किनकि यो सामान्य भन्दा चौडा थियो, र विश्लेषणको लागि बेलायत पठाइएको थियो। यो स्वतन्त्रता पछि श्रीलङ्कामा फिर्ता गरिएको थियो, र अहिले कान्डियन सङ्ग्रहालयमा राखिएको छ।[१]

यो विद्रोह, जुन चाँडै नै एक छापामार युद्धको रूपमा विकसित भयो जुन कान्डियनहरूले शताब्दीयौंदेखि युरोपेली शक्तिहरू विरुद्ध लडेका थिए, कान्डियन कुलीनता र 1815 पछि ब्रिटिस शासनको अधीनमा विकासको साथ उनीहरूको अप्रसन्नतामा केन्द्रित थियो। यद्यपि, यो आफ्नो प्रकारको अन्तिम विद्रोह थियो। उवा प्रदेशमा १५ देखि ६० वर्ष उमेर समूहका सबै पुरुषहरूलाई देश निकाला गरियो, निर्वासित गरियो वा मारियो। ब्रिटिस क्राउनले सन् १८१७ मा क्यान्डी राज्यलाई ब्रिटिस सिलोनसँग गाभेको थियो।[२][३]

भूगोल[सम्पादन गर्नुहोस्]

उवा प्रदेशको क्षेत्रफल ८,५०० वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या १,२५९,८८० रहेको छ।

उवा धेरै प्रमुख पर्यटक आकर्षणहरूको घर हो, जस्तै डुन्हिन्डा झरना, दियालुमा झरना, र रवाना झरना, र याला राष्ट्रिय निकुञ्ज (आंशिक रूपमा दक्षिणी र पूर्वी प्रदेशमा अवस्थित) र गल ओया राष्ट्रिय निकुञ्ज (आंशिक रूपमा पूर्वी प्रदेशमा अवस्थित)।

उवाको प्रतीकात्मक पर्वत नामुनुकुला हो, जुन बडुल्ला वरपरका पर्वत शृङ्खलाहरूमध्ये सबैभन्दा अग्लो छ। उवा प्रदेशको सबैभन्दा अग्लो पर्वत टोटापोलाकान्डा हो, जुन नुवारा एलिया जिल्लाको सिमानामा अवस्थित छ। नामुनुकुला चुचुरोबाट वेलिमाडा बेसिन, कथारागामा र हम्बनटोटाको दृश्यावलोकन स्पष्ट दिनमा देख्न सकिन्छ।[४]

प्रशासनिक विभाजन[सम्पादन गर्नुहोस्]

जिल्लाहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

उवा २ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ:

उवा प्रदेशको प्रशासनिक महाशाखाहरू
जिल्ला राजधानी क्षेत्रफल (किमी २) जनसङ्ख्या
बदुल्ला जिल्ला बदुल्ला २,८६१ ८१५,४०५
मोनारगला जिल्ला मोनारगला ५,६३९ ४५१,०५८

विभागीय सचिवालय[सम्पादन गर्नुहोस्]

श्रीलङ्काका जिल्लाहरू प्रशासनिक उप-एकाइहरूमा विभाजित छन् जसलाई विभागीय सचिवालयभनिन्छ। यी मूलतः सामन्ती काउन्टीहरूमा आधारित थिए।

उवा प्रदेशमा २६ विभागीय सचिवालयहरू छन्। बडुल्ला जिल्लामा १५ र मोनेरागाला जिल्लामा ११ वटा रहेका छन्।

प्रमुख सहर र नगरहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

  • बदुल्ला
  • बन्दरवेला
  • हापुतले
  • मोनारागला
  • वेलिमाडा
  • वेलवाया
  • एला

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

  1. Müller, J. B. (६ नोभेम्बर २०१०), "Anglophiles, Eurocentric arrogance and Reality", The Island 
  2. Müller, J. B. (६ नोभेम्बर २०१०), "Anglophiles, Eurocentric arrogance and Reality", The Island 
  3. Keerthisinghe, Lakshman I. (२०१३), "The British duplicity in protecting human rights in Sri Lanka", Daily Mirror, मूलबाट २१ अक्टोबर २०१३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ अक्टोबर २०१३ 
  4. "Thotupola Kanda"