हुमायूँ

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
नसीरुद्दीन मुहम्मद (हुमायूँ)
[[मुग़ल प्रतापी शासकों की सूची |मुगल बादशाह]]
Humayun.jpg
शासनकाल1530-1556
पुर्वाधिकारीबाबर
उत्तराधिकारीअकबर
जीवनसाथीहमीदा बानु बेगम
बेगा बेगम
बिगेह बेगम
चाँद बीबी
हाजी बेगम
माह-चूचक
मिवेह-जान
शहज़ादी खानम
वंशतिमुर मुगल
पिताबाबर
जन्ममार्च 6, 1508
काबुल
मृत्युजनवरी १, १५५६(१५५६-०१-०१) (४७ वर्ष)
दिल्ली
गाडियोहुमायुं का मकबरा

हुमायूँ एक मुगल शासक थिए। पहिलो मुगल सम्राट बाबर का पुत्र नसीरुद्दीन हुमायूँ ( ६ मार्च १५०८ - २७ जनवरी १५५६) थियो। यद्यपि उनीसँग धेरै बर्ष सम्म साम्राज्य थिएन, तर मुगल साम्राज्य को आधार मा हुमायूं को योगदान छ।

बाबरको मृत्यु पछि २९ डिसेम्बर १५३० मा हुमायूँले भारतको सिंहासन लिए र उनका सौतेनी भाई कामरान मिर्जाले काबुललाहोरको शासन लिए। आफ्नो मृत्यु हुनुभन्दा पहिले नै, बाबरले राज्यलाई यसरी विभाजित गरे कि पछि दुई भाइहरु बीच कुनै लडाई हुनेछैन। कामरान पछि हुमायूँको कडा प्रतिद्वन्द्वी बने। हुमायूँको शासन १५३० - १५४० र त्यसपछि १५५५ - १५५6 सम्म अफगानिस्तान, पाकिस्तान र उत्तर भारतको भागहरुमा चलेको थियो।

भारत मा, उनी बेलग्राम को युद्ध मा शेर शाह सूरी शेर शाह द्वारा पराजित भएको थियो र उनी बाट निर्वासित हुनु पर्‍यो। उनले केही समय काबुल, सिन्ध, अमरकोटमा निर्वासनमा बिताए र अन्ततः ईरानका शासक तेहमास्यासँग शरण लिए। ईरानका शासकको सहयोगमा उनले काबुल कान्दाहारमा मध्य एशियाका क्षेत्रहरु कब्जा गरे। १५५५ ईस्वीमा शेर शाहका अधिकारीहरुलाई पराजित गरेपछि उनले फेरि दिल्ली र आगरा कब्जा गरे। १५५6 मा उनको मृत्यु मृत्यु भयो यसको साथै, मुगल दरबार को संस्कृति पनि मध्य एशियाई बाट ईरानी हुँदै गयो।

हुमायूँका छोराको नाम जलालुद्दीन मुहम्मद अकबर थियो । हिमायुको मृत्युको समयमा उनका एक मात्र छोरा अकबर पंजाबको कलानौरमा थिए। उनलाई त्यही शासक घोषित गरियो ।

हुमायुन्नामा[सम्पादन गर्ने]

हुमायूँ को जीवनी को नाम हुमायुनामा हो जुन उनको बहिनी बहिनी गुलबदन बेग़मले लेखेको हो । यस मा, हुमायूँ एक धेरै विनम्र स्वभाव को रूप मा वर्णित गरीएको छ र यस जीवनीको तरीका बाट उनले हुमायूँलाई क्रोधित र उक्साउने कोसिस को लागी र हुमायूं लाई उक्साउने कोसिस पनि गरेकी छिन।

हुमायूँ
जन्म: 6 मार्च 1508 मृत्यु: 27 जनवरी 1556
राजकीय पद
अघिल्लो
{{{before}}}
मुगल सम्राट
1530-1540
पछिल्लो
शेरशाह सूरी
(दिल्ली के शाह)
अघिल्लो
{{{before}}}
मुगल सम्राट
1555-1556
पछिल्लो
अकबर


हुमायूँ की मृत्यु एक अचानक घटना की वजह से हुई थी वह सीढ़ियों से गिर पड़े थे.

मुगल सम्राटहरुको कालक्रम[सम्पादन गर्ने]

बहादुर शाह द्वितीयअकबर शाह द्वितीयअली गौहरमुही-उल-मिल्लतअज़ीज़ुद्दीनअहमद शाह बहादुररोशन अख्तर बहादुररफी उद-दौलतरफी उल-दर्जतफर्रुख्शियारजहांदार शाहबहादुर शाह प्रथमऔरंगज़ेबशाह जहाँजहांगीरअकबरइस्लाम शाह सूरीशेर शाह सूरीबाबर

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]