असमको इतिहास

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search


यो लेख हिन्दीबाट अनुवाद गरिएको हो। यहाँ क्लिक गरेर यस लेखमा रहेका त्रुटिहरु सुधार्न सक्नुहुन्छ।

असमको इतिहास भारतीय आर्य, तिब्बता-बर्मी र अस्ट्रो एसियाई संस्कृतिका एक राम्रो मिश्रणको कथा हो ।

प्राचीन काल[सम्पादन गर्ने]

प्राचीन भारतीय ग्रन्थहरूमा यस प्रदेशलाई प्रागज्योतिषपुरको नामले जानिन्थ्यो । पुराणहरूको अनुसार यो कामरूप राज्यको राजधानी थियो । महाभारतको अनुसार कृष्णको नाति अनिरुद्धले यहाँको उषा नामको युवतीमा मोहित भएर उनको अपहरण गरेको थियो । हंलांकि यहाँको दन्तकथाहरूमा यस्तो भनिन्छ कि अनिरुद्धमा मोहित भएर उषाले नैं उनको अपहरण गरेकी थिईन । यस घटनालाई यहाँ कुमार हरणको नामले जानिन्छ ।

महाभारत कालदेखि लिएर सातौं शताव्दीको मध्यमा भास्करवर्मनको शासनकालसम्म यहाँमा एक नैं राजवंशको शासन रह्यो थियो । यसको जानकारी हामीलाई भास्करवर्मनको दुबी र निधानपुरको ताम्रपत्र, नालंदादेखि प्राप्त वंशावली सम्बन्धी मुद्राहरू र बाणभट्टह्वेनसांगको विवरणबाट पाईन्छ । यस वंशको दावा छ कि उसको उत्पत्ति 'असुर नरक'देखि भएको थियो । महाकाव्यहरू र पुराणहरूको अनुसार उ विष्णुको वराह अवतारपृथ्वीको छोरा थियो । यस कारण यस वंशलाई भौम (अर्थात भूमिको पुत्र) पनि भनिन्छ ।

यस राजवंशको शिलालेखहरूमा दावा गरिएको छ कि राजा भागदत्त र उनको उत्तराधिकारिहरूले कामरूपमा लगभग ३००० वर्षहरूसम्म शासन गरे र तिनको पछि पुष्यवर्मन राजा भए । पुष्यवर्मन समुद्रगुप्तको समकालीन थिए । नालंदाको मुद्रामा पुष्यवर्मनलाई प्रग्ज्योतिषको स्वामी भनिएको छ । यिनै स्रोतहरूदेखि हामीलाई पुष्यवर्मनको १२ परवर्ती शासकहरूको पनि विवरण पाईन्छ ।

आठौं राजा महाभूतिवर्मनको अधीन कामरूप एक शक्तिशाली राज्य बन्यो । उनको नाति चन्द्रमुखवर्मनले अश्वमेघ यज्ञ गरेका थिए ।

भास्कर वर्मन राजा हर्षवर्धनको साथी थिए । हर्षको बाणभट्ट द्वारा रचित जीवनी हर्षचरितमा त्यसको उल्लेख पाईन्छ ।

मध्यकालीन असम[सम्पादन गर्ने]

मध्यकालमा सन् १२२८मा बर्माको एक चिनिय विजेता चाउ लुंग सिउको फाले यसमाथि अधिकार गए । उनी अहोम वंशको थिए जसले अहोम वंशको सत्ता यहाँ कायम गरे। अहोम वंशको शासन १८२९ पर्यन्त सम्म कायम रह्यो, जब अंग्रेजहरूले उनलाई हराई दिए । भनिन्छ कि अहोम राजाहरूको कारण नैं यसको नाम असम भयो ।

आधुनिक असम[सम्पादन गर्ने]

यस वर्तमान स्वरूपको निर्धारणमा प्रयुक्त ऐतिहासिक एंव प्रशासनिक तथ्यहरूको ब्यहोरा निम्न छ

१. १८२६ ई.मा प्रथम युद्धोपरान्त ब्रिटिश संरक्षणमा आयो;

२. १८३२ ई.मा कछारलाई मिलाईयो;

३. १८३५ ई.मा जयंतिया क्षेत्रलाई मिलाईयो;

४. १८७४ ई.मा बेलायती साम्राज्यमा मुख्य आयुक्त (चीफ कमिश्नर)को अधीन प्रान्तको रूपमा बनाउनु;

५. १९०५ ई., बंग विच्छेद तथा लेफ्टिनहरूट गवर्नरको प्रशासन;

६. १९१५ ई, पुन: मुख्य आयुक्तको प्रशासन;

७. १९२१ ई. देखि गवर्नरको प्रशासन मा;

८. १९४७ ई. भारतको स्वतन्त्रता प्राप्ति एवं विभाजनको परिणाम स्वरूप मुस्लिम बहुल सिलहट क्षेत्रलाई पाकिस्तानमा विलयन;

९. १९५१ ई. देवनगिरिलाई भूटानमा विलय;

१०. १९५७ ई. नागाल्याण्ड केन्द्रशासित क्षेत्र घोषित हुनु जो १९६२मा अलग राज्य घोषित भयो;

११. १९६९ ई. गारो तथा संयुक्त खासी जयंतिया जिल्लाहरूको मेघालय राज्यको रूपमा घोषित हुनु;

१२. १९७२ ई. मिजो जिल्ला मिजोरम नामले केन्द्रशासित प्रदेश घोषित हुनु;

१३. हिमालयको पर्वतीय क्षेत्र (कामाग), सुंवसिरी, सिंयांग, लोहित तथा तिरप अरुणाचल प्रदेशको रूपमा अस्तित्वमा आउनु।

यी पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्ने]