यासेर अराफात

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
Yasser Arafat
ياسر عرفات
यासेर अराफात


कार्य काल
५ जुलाई १९९४ – ११ नोबेम्बर २००४
प्रधान मंत्री
उत्तरावर्ती Rawhi Fattouh (interim)

कार्यकाल
४ फेब्रुअरी १९६९ – २९ अक्टोबर २००४
पूर्वाधिकारी Yahya Hammuda
उत्तराधिकारी महमद अब्बास

जन्म (१९२९-०८-२४)२४ अगस्ट १९२९
कायरो, इजिप्ट
मृत्यु ११ नोभेम्बर २००४(२००४-११-११) (७५ वर्ष)
Clamart, Hauts-de-Seine, फ्रान्स
राजनीतिक पार्टी फताह
जीवनसंगी सुहा अराफात (१९९०–२००४)
व्यवसाय सिभिल इन्जिनियर
धर्म सुन्नी मुस्लिम[१]
हस्ताक्षर Yasser Arafat signature.svg

मोहमद यासेर अब्देल रहमान अब्देल रउफ अराफात (/ˈærəˌfæt,_ˈɑrəˌfɑːt/;[२] अरबी: محمد ياسر عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات‎; २४ अगस्ट १९२९ – ११ नोवेम्बर २००४),  यासेर अराफात  नामले  लोकप्रिय छन् | (अरबी: ياسر عرفات , Yāsir `Arafāt) or by his kunya Abu Ammar (अरबी: أبو عمار , 'Abū `Ammār), उनी प्यालेस्टिनी नेता थिए | उनी १९६९ देखि २००४ सम्म प्यालेस्टिनी मुक्ति संगठन  Palestine Liberation Organization (PLO) का प्रमुख र १९९४ देखि २००४ सम्म प्यालेस्टिनी राष्ट्रिय समितिका प्रमुख पनि थिए | [३] बैचारिक रुपमा उनी फताह राजनैतिक दलका सस्थापक सदस्य थिए र १९५९ देखि २००४ सम्म यसको नेतृत्व समेत गरे ।

प्रारम्भिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

अराफातको जन्म प्यालेस्टिनीआमाबाबुबाट कायरो, मिश्रमा भएको थियो जहाँ उनले आफ्नो अधिकांश युवावस्था लाई खर्च गरे र किङ फड विश्वविद्यालयमा ( University of King Fuad I) अध्ययन गरे। विद्यार्थी जीवनमा उनले अरब रास्ट्रबाद र यहुदी बिरोधी बिचारलाई अँगाले । १९४८ को इजरायल राज्यको निर्माण को विरोधमा, उनले १९४८ को अरब-इजरायल युद्ध को समयमा मुस्लिम ब्रदरहुडको साथमा युद्ध लडे। 

सङ्घर्ष[सम्पादन गर्ने]

कायरो फर्केर , उनले १९५२ देखि १९५६ सम्म प्यालेस्टिनी विद्यार्थीहरूको विस्तृत संघको अध्यक्षको रूपमा सेवा गरे। १९५० को उत्तरार्धमा उहाँले फताह, एक अर्धसैनिक संगठन स्थापना गरि लाई इजरायलीको विघटन र प्यालेस्टाइन राज्यको साथको प्रतिस्थापनको खोजी गरे। फताह धेरै अरब देशहरूमा सञ्चालन भएको थियो, जहाँबाट यो इजरायललाइ  लक्ष्य गरि आक्रमण सुरु भयो। १९६० को उत्तरार्धमा अराफातको प्रोफाइल बढ्यो १९६७ मा उहाँ पीएलओमा सामेल हुनुभयो र 1 99 6 मा प्यालेस्टिनी राष्ट्रिय परिषद (पीएनसी) को अध्यक्षतामा चुनिए। जोर्डनमा फताहको बढ्दो उपस्थितिले राजा हुसैनको जोर्डन सरकारको साथ सैन्य संघर्षको परिणामस्वरूप र १९७० को दशकमा यो लेबनानमा सर्यो। त्यहाँ, फताहले लेबनानी नागरिक युद्धको दौरान लेबनानी नेशनल आन्दोलनलाई सहयोग पुर्यायो र इजरायलमा आफ्नो आक्रमण जारी राख्यो, जसको कारण फताह इजरायलको १९७८ र १९८२ आक्रमणको मुख्य लक्ष्य बन्यो।

१९८३ देखि १९९३  सम्म, आराफतले ट्युनिसियालाइ आधार बनाएर, इजरायललाई वार्तालापको साथ खुल्ला संघर्षबाट आफ्नो दृष्टिकोण परिवर्तन गर्न थाले। १९८८ मा, उनले इजरायलको अधिकार अस्तित्वमा स्वीकारे र इजरायल-प्यालेस्टिनी संघर्षको समाधान दुई-दुई राज्य समाधान खोजे।सन् १९९४ मा उनी प्यालेस्टाइन फर्किए, गाजा शहरमा बसे। उनले प्यालेस्टाइन र PLO बीच संघर्ष समाप्त गर्न श्रृंखला रुपमा इजरायली सरकारसँग वार्तामा संलग्न थिए। यसमा १९९१ को म्याड्रिड सम्मेलन, १९९३ ओस्लो सम्झौता र 2000 क्याम्प डेभिड डेभीड सम्मेलन पर्छ। १९९४ मा अराफात ओस्लो सम्झौताको लागि, यित्जाक रबिन र शिमोन पेरेससंग एक साथ नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरे। त्यस समयमा, प्यालेस्टिनीहरूको बीचमा फताहको समर्थन कमी आयो र हमास र अन्य आतङ्ककारी प्रतिद्वंद्वियोंको विकास भयो।

मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

२००४ को अन्तमा, इजरायल सेनाले दुई वर्ष सम्म प्रभावी ढंग देखि आफ्नो रामलाको कम्पाउंड को बीच प्रभावी रूप देखि सीमित गरे पछि, आराफत कोमामा पुगे र मरे। यद्यपि अराफतको मृत्युको कारण असाधारण विषय बनेको छ, रूसी र फ्रांसीसी टोलीहरूले अनुसन्धान गरे पनि कुनै फराकिलो खेत समावेश थिएन।[४][५][६]

अराफात एक विवादास्पद व्यक्ति बने।प्यालेस्टाइनका अधिकांश मानिसहरू उहाँलाई एक नायक स्वतन्त्र लडाकू र शहीदको रूपमा हेर्ने जसले आफ्ना जनहरूको राष्ट्रिय आशालाई प्रतीक बनायो।यसको विपरीत,, धेरै इजरायलीहरूले [७][८] तिनलाई एक आतंकवादीको रूपमा चिनेका थिए,,[९][१०] जबकि उनका प्यालेस्टिनी प्रतिद्वन्दीहरुले  उनलाई इजरायल सरकार प्रति अति नरम भएकाले भ्रस्ट भनेर निन्दा गरे ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "Yasser Arafat", www.nndb.com 
  2. "Arafat". Random House Webster's Unabridged Dictionary.
  3. Some sources use the term Chairman, rather than President; the Arabic word for both titles is the same. See President of the Palestinian National Authority for further information.
  4. "Yasser Arafat: French rule out foul play in former Palestinian leader's death", The Guardian, १६ मार्च २०१५। 
  5. "France drops investigation into Arafat's death", Jerusalem Post, २ सेप्टेम्बर २०१५। 
  6. "Yasser Arafat investigation: Russian probe finds death not caused by radiation", CBS News, २६ डिसेम्बर २०१३। 
  7. Major Richard D. Creed Jr., Eighteen Years In Lebanon And Two Intifadas: The Israeli Defense Force And The U.S. Army Operational Environment, Pickle Partners Publishing, 2014 p.53.
  8. As'ad Ghanem Palestinian Politics after Arafat: A Failed National Movement:Palestinian Politics after Arafat, Indiana University Press, 2010 p.259.
  9. Kershner, Isabel (४ जुलाई २०१२), "Palestinians May Exhume Arafat After Report of Poisoning", The New York Times, अभिगमन मिति ५ अगस्ट २०१२  একের অধিক |author=|last= উল্লেখ করা হয়েছে (सहायता)
  10. Hockstader, Lee (११ नोभेम्बर २००४), "A Dreamer Who Forced His Cause Onto World Stage", The Washington Post, अभिगमन मिति ३१ अक्टोबर २००७