कायरो

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
कायरो
القاهرة
—  शहर  —
[[File:
Towers on the Nile.jpg
مسجد أحمد ابن طولون1.jpg Muizz Street - Egypt.jpg
CairoTalaatHarbToEast.jpg Qalaa from Azhar Park.jpg Baron Palace.jpg
|300px|none|alt=|माथि देखि घडीको दिशामा:
नाईल नदिको दृश्य, मुइज सडक, व्यारोन इमपेन दरवार, कायरो साइटाडेल, तलात हर्व सडक, इब्न तुलुन Ibn Tulun Mosque]]माथि देखि घडीको दिशामा:
नाईल नदिको दृश्य, मुइज सडक, व्यारोन इमपेन दरवार, कायरो साइटाडेल, तलात हर्व सडक, इब्न तुलुन Ibn Tulun Mosque

झण्डा

प्रतिक चिन्ह
देश  Egypt
गर्भरनेट कायरो
स्थापना 969 AD
स्थापना गर्ने Jawhar al-Siqilli
सरकार
 - गभर्नर Atef Abd El Hamid[१]
क्षेत्रफल
 - शहर ५२८ किमी (२०३.९ वर्ग मी)
 - सहरी ६,७४० किमी (२,६०२.३ वर्ग मी)
 - मेट्रो २५०,००० किमी (९६,५२५.५ वर्ग मी)
अवनति २३ मि (७५ फिट)
जनसङ्ख्या (2017)
 - शहर ९,५००,०००
 जनघनत्व १९,३७६/किमी (५०,१८३.६/वर्ग मी)
 - शहरी क्षेत्र १८,२९०,०००
 - महानगरीय क्षेत्र २०,४३९,५४१
समय क्षेत्र EET (युटिसी+2)
टेलिफोन कोड (+20) 2
वेबसाइट www.cairo.gov.eg

कायरो (अङ्ग्रेजी: Cairo /ˈkr/ kye-roh; अरबी: القاهرة Al-Qāhirah, यसका बारेमा उच्चारण , Coptic: ⲕⲁϩⲓⲣⲏ Kahire) इजिप्टको राजधानी तथा ठूलो शहर हो । यो शहर महानगरीय क्षेत्र तथा संसारको १५ औं ठूलो शहर हो । भने यो शहर प्राचिन इजिप्टसँग जोडिएको छ । नाईल नदिको छेउमा बनेको शहर[२][३] फातिमिद वंशले स्थापना गरेका थिए । यस शहरको हालको क्षेत्र प्राचिन इजिप्टको राजधानी रहेको थिए, यस कारण पूराना भगनावशेष हालसम्म पनि यो क्षेत्रमा भेटिने गर्दछ ।

कायरोमा अरब क्षेत्रको सबैभन्दा पूरानो तथा लामो चलचित्र तथा संगित क्षेत्र रहेको छ । साथै यस शहरमा चलचित्र तथा संगित क्षेत्रमा थप अध्ययन गर्न संसारको दोश्रो ठूलो संस्था अल-अजहर विश्वविद्यालय रहेको छ । विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया, व्यावसायहरू तथा संस्थाहरूको क्षेत्रिय कार्यालय रहेको छ भने अरब लिगको मुख्या कार्यालय यसको संस्थापन देखि नै रहेको छ ।

यस शहरको जनसंख्या ६७.६ लाख [४] रहेको छ भने क्षेत्र ४५३ वर्ग किलोमिटर रहेको । यसको अलावा ९५ लाख जनसंख्या यस शहरको नजिक क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ ।

अर्थतन्त्र[सम्पादन गर्ने]

कायरो इजिप्टको ११ प्रतिशत जनसंख्या तथा २२ प्रतिशत अर्थतन्त्रको हिस्सा ओगटेको छ । देशको मुख्य व्यापार यस शहरबाट शुरू हुने तथा अन्य क्षेत्रमा जाने गर्दछ । देशको धेरै जसो प्रकाशन तथा मिडिया तथा चलचित्र स्टुडियोहरू यस शहरमा रहेको छ ।

पूर्वाधार[सम्पादन गर्ने]

स्वास्थ्य[सम्पादन गर्ने]

कायरो लगायत छिमेकी गिजा स्वास्थ्यको लागी इजिप्टको मुख्य केन्द्रको रूपमा स्थापित भएको छ । यस शहरमा देश कै उच्च स्तरिय अस्पताल लगायत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध रहेको छ ।

शिक्षा[सम्पादन गर्ने]

कायरो लामो समय देखि देशको शिक्षाको मुख्य केन्द्रको रूपमा रहेको छ । कायरो हाल इजिप्टको धेरै सरकारी कार्यालय रहेको तथा इजिप्टको शिक्षा प्रणालीको मुख्य कार्यालय रहेको शहर हो भने यस शहरमा धेरै संख्यामा शिक्षण संस्थाहरू उपलब्ध रहेको छ ।

मौसम[सम्पादन गर्ने]

कायरो तथा नाइल नदि उपत्यकामा उच्च मरूभूमिको मौसम हुन्छ तर प्रायः उच्च आर्द्रताको कारणले भुमध्य सागर तथा नाइलको डेल्टा सरह भन्दा फरक छैन् आधिले प्रायः सहाराको बालुवालाई शहरमा ल्याउने गर्दछ । साथै मार्च देखि मे सम्ममा शहरको हावा उच्च सुख्खा हुने गर्दछ । जाडो याममा यहाँको उच्च तापक्रम १४ देखि २२ डिग्रि सेन्टिग्रेडसम्म हुन्छ भने रातमा तापक्रम ११ डिग्रि सम्म झर्ने गर्दछ ।

Cairo को मौसम जानकारी
महिना जनवरी फेब्रुअरी मार्च अप्रिल मे जुन जुलाई अगस्ट सेप्टेम्बर अक्टोबर नोभेम्बर डिसेम्बर वर्ष
अंकित अधिक °C (°F) 31
(88)
34.2
(93.6)
37.9
(100.2)
43.2
(109.8)
47.8
(118)
46.4
(115.5)
42.6
(108.7)
43.4
(110.1)
43.7
(110.7)
41
(106)
37.4
(99.3)
30.2
(86.4)
४७.८
(११८)
औसत अधिकतम °C (°F) 18.9
(66)
20.4
(68.7)
23.5
(74.3)
28.3
(82.9)
32
(90)
33.9
(93)
34.7
(94.5)
34.2
(93.6)
32.6
(90.7)
29.2
(84.6)
24.8
(76.6)
20.3
(68.5)
२७.७
(८१.९)
दैनिक माध्य °C (°F) 13.6
(56.5)
14.9
(58.8)
16.9
(62.4)
21.2
(70.2)
24.5
(76.1)
27.3
(81.1)
27.6
(81.7)
27.4
(81.3)
26
(79)
23.3
(73.9)
18.9
(66)
15
(59)
२१.३८
(७०.४९)
औसत न्यूनतम °C (°F) 9
(48)
9.7
(49.5)
11.6
(52.9)
14.6
(58.3)
17.7
(63.9)
20.1
(68.2)
22
(72)
22.1
(71.8)
20.5
(68.9)
17.4
(63.3)
14.1
(57.4)
10.4
(50.7)
१५.८
(६०.४)
अंकित न्यून. °C (°F) 1.2
(34.2)
3.6
(38.5)
5
(41)
7.6
(45.7)
12.3
(54.1)
16
(61)
18.2
(64.8)
19
(66)
14.5
(58.1)
12.3
(54.1)
5.2
(41.4)
3
(37)
१.२
(३४.२)
हिउँ/वर्षा mm (इंच) 5
(0.2)
3.8
(0.15)
3.8
(0.15)
1.1
(0.043)
0.5
(0.02)
0.1
(0.004)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0.7
(0.028)
3.8
(0.15)
5.9
(0.232)
२४.७
(०.९७२)
आर्द्रता 59 54 53 47 46 49 58 61 60 60 61 61 ५६
औसत वर्षा (≥ 0.01 mm) 3.5 2.7 1.9 0.9 0.5 0.1 0 0 0 0.5 1.3 2.8 १४.२
घमाइलो अवदि 213 234 269 291 324 357 363 351 311 292 248 198 ३,४५१
Source #1: World Meteorological Organization (UN) (1971–2000),[५] NOAA for mean, record high and low and humidity[६]
Source #2: Danish Meteorological Institute for sunshine (1931–1960)[७]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "محافظ القاهرة يرفض تطوير المستثمرين الحدائق.. ويؤكد: "هيسحلوا الغلابة"", अभिगमन मिति १४ सेप्टेम्बर २०१६ 
  2. Santa Maria Tours (४ सेप्टेम्बर २००९), "Cairo – "Al-Qahira"- is Egypt's capital and the largest city in the Middle East and Africa.", PRLog, अभिगमन मिति १० डिसेम्बर २०११ 
  3. "World's Densest Cities", Forbes, २१ डिसेम्बर २००६, अभिगमन मिति ६ मार्च २०१० 
  4. Population and Housing Census 2006, Governorate level, Population distribution by sex (xls), Central Agency for Public Mobilisation and Statistics, मूलबाट २४ जनवरी २००९-मा सङ्ग्रहित, अभिगमन मिति ९ जुलाई २००९ . Adjusted census result, as Helwan governorate was created on 17 April 2008 from a.o.[clarification needed] parts of the Cairo governorate.
  5. "Weather Information for Cairo", World Meteorological Organization, अभिगमन मिति अप्रिल १४, २०१४ 
  6. "Cairo (A) Climate Normals 1961–1990", National Oceanic and Atmospheric Administration, अभिगमन मिति अप्रिल १४, २०१४ 
  7. Cappelen, John; Jensen, Jens, "Egypten - Cairo", Climate Data for Selected Stations (1931-1960) (Danishमा), Danish Meteorological Institute, पृ: ८२, मूलबाट अप्रिल २७, २०१३-मा सङ्ग्रहित, अभिगमन मिति अप्रिल १४, २०१४ 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]