उत्तरी साइप्रस

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
टर्कीय गणतन्त्र उत्तरी साइप्रस
Turkish Republic of Northern Cyprus
झण्डा राज्य-चिह्न
राष्ट्रगानराष्ट्रिय गान
स्वतन्त्रताको मार्च

राजधानीउत्तरी निकोसिया
ठूलो शहर राजधानी
सरकारी भाषा टर्की
नागरिकता टर्की साइप्रियोट
सरकारको प्रकार एकात्मक अर्ध-राष्ट्रपतिय गणतन्त्र
 -  राष्ट्रपति मुस्तफा एकेन्सी
 -  प्रधानमन्त्री ह्यूसेन ओगुर्गुन
व्यवस्थापिका गणतन्त्र सभा
स्वतन्त्रता गणतन्त्र साइप्रस बाट
 -  घोषणा गरिएको १५ नोभेम्बर १९८३ 
 -  पहिचान केवल टर्की द्वारा 
क्षेत्रफल
 -  जम्मा ३,३५५ वर्ग किमी (अनाङ्कित)
१,२९५ वर्ग माइल
 -  जलक्षेत्र (%) २.७
जनसंख्या
 -  २०१४ अनुमान ३१३,६२६[१] 
 -  जनगणना २०११ २८६,२५७ 
 -  जनघनत्व ९३/वर्ग किमी (११७ औं)
२४२/वर्ग माइल
जिडिपी (नाम मात्र) २०१४ अनुमान
 -  जम्मा $४.०३२ अर्ब[२] 
 -  प्रतिव्यक्ति आय $१५,१०९[२] 
मुद्रा टर्की लीरा Turkish lira symbol 8x10px.png (टीआरवाई)
समय क्षेत्र ईईटी (युटिसी+२)[३]
 -  ग्रीष्मसमय (डिएसटी) ईईएसटी (युटिसी+३)
सडक प्रयोग बायाँ
टेलिफोन कोड +९० ३९२

उत्तरी साइप्रस (तुर्की: Kuzey Kıbrıs, ग्रीक: Βόρεια Κύπρος), आधिकारिक रूपमा टर्कीय गणतन्त्र उत्तरी साइप्रस (टीआरएनसी; तुर्की: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti), स्वयम-घोषित राज्य राज्य हो जसले साइप्रस द्वीपको उत्तरपूर्वी भाग समावेश गर्दछ । टर्की द्वारा मात्र मान्यता प्राप्त, उत्तरी साइप्रसलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय द्वारा साइप्रस गणतन्त्रको भाग मानिन्छ ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

साइप्रस /ˈsprəs/ (ग्रीक: Κύπρος, IPA: [ˈcipɾos]; तुर्की: Kıbrıs, IPA: [ˈkɯbɾɯs]), आधिकारीक: गणतन्त्र साइप्रस (ग्रीक: Κυπριακή Δημοκρατία एसिया को एक देश हो, जसलाई संस्कृति र इतिहासका कारणले युरोप को भूभाग पनि भनिन्छ । यो भूमध्य सागरमा रहेको एक टापु हो । यसको राजधानी निकोसिया हो । धेरै जसो मानिसहरू युनानी भाषा बोल्दछन् । तर यस टापुको केही भाग टर्की भाषा बोल्नेहरूले गैरकानुनी रूपमा कब्जा गरिरहेकाछन् । जुलाई १९७४ मा दूई-चरणमा गरेको आक्रमण पछि यसो भएको हो । साइप्रसलाई युनान (ग्रिस)मा गाभ्न एथेन्समा योजना गरिएको सत्तापलटको जवाफमा सो आक्रमण भएको हो । साइप्रस युरोपेली सङ्गठनको सदस्य हो ।

उत्तरी साइप्रस सबै युरोपेली संघ सदस्यको सबै भन्दा टाढा दक्षिण पूर्वमा छ । उत्तरी साइप्रस निरन्तर रूपमा ४५०० भन्दा बढी वर्षको इतिहासमा बाँचिरहेको छ । निकोसियाको ग्रीक साइप्रसटर्की साइप्रस समुदायहरूले १९६३ मा शहरको क्रमश: दक्षिण र उत्तरमा विभाजित गरिदिएका हुन् । १९५५-६४ को संकट पछि यो शहर तोडिएको थियो । टर्कीले सन् १९७४ मा साइप्रस र उत्तरी साइप्रस गणतन्त्रको बीचमा सैन्य बिरोधी बन्न पुगेपछि टर्कीले साइप्रसको द्वीपलाई आक्रमण गरेपछि उत्तरी निकोसिया सहितको द्वीपलाई उत्तरमा कब्जा गरे । आज उत्तर निकोसिया उत्तरी साइप्रसको राजधानी हो, केवल टर्कीद्वारा मान्यता प्राप्त एक राज्य, जसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायद्वारा साइप्रेयी क्षेत्रमा कब्जा गरिरहेको मानिन्छ ।[४] १९६० मा निकोसिया साइप्रस रिपब्लिकको राजधानी बन्यो जुन यूनानी र टर्की साइप्रियट्स द्वारा स्थापित एक राज्य हो । १९६३ मा ग्रीक साइप्रस समुदाय पक्षले संविधानको संशोधन प्रस्ताव गरेका थिए । जुन टर्कीको साइप्रस समुदायले अस्वीकार गर्यो । बीजान्टिन समयमा, यो शहर पनि लेफकोसिया को रूपमा पनि उल्लेख गरिएको थियो । चौथो शताब्दी ईस्वीमा, शहर बिशपिक को सीट बनेको थियो ।[५]

प्रशासनिक विभाजन[सम्पादन गर्ने]

उत्तरी साइप्रस ६ जिलहरूमा विभाजित छ: लेफकोसा, गजिमागुँसा, गिर्ने, गुँजेलयोर्ट, इस्केल जिल्ला र लेफ्केललेफ्केल जिल्ला २०१६ मा गुँजेलयोर्ट जिल्लाबाट विभाजन गरेर स्थापित भएको थियो । यसको अलावा थप बाह्र उप-जिल्लाहरू पाँच ठूला जिल्लाहरू र २० वटा नगरपालिकाहरू बीच विभाजित छन् ।[६]

उत्तरी साइप्रसको खाली जिल्ला नक्शा

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. TRNC SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3
  2. २.० २.१ "KKTC", Turkish Ministry of Economy, अभिगमन मिति २८ जुलाई २०१५ 
  3. "Saatler geri alınıyor!", Yeni Düzen, अभिगमन मिति १८ अक्टोबर २०१७ 
  4. Kempen, Ronald van; Vermeulen, Marcel; Baan, Ad (2005). Urban Issues and Urban Policies in the New EU Countries. Ashgate. प॰ 207. ISBN 978-0-7546-4511-5. https://books.google.com/books?id=FHou6czhjqwC&pg=PA207. 
  5. "Saint Tryphillius", Saintsoftheday108.blogspot.com, अभिगमन मिति १० मार्च २०१२ 
  6. "Lefke 6. ilçe oldu!", Kıbrıs Postası, २७ डिसेम्बर २०१६, अभिगमन मिति २७ डिसेम्बर २०१६ 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]