विस्केक

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
विस्केक

Bishkek
अला-तू स्क्वायर
विस्केकको झण्डा
झण्डा
विस्केकको प्रतीक चिह्न
प्रतीक चिह्न
देश किर्गिजस्तान
राज्यविस्केक[१] (यो चुय प्रदेशको राजधानी हो)
स्थापित१८२५
क्षेत्र[२]
सरकार
 • मेयरअल्बेक इब्राइमो
क्षेत्रफल
 • जम्मा१६९.६ किमी (६५.५ वर्ग माइल)
उन्नतांश
८०० मिटर (२,६०० फिट)
जनसङ्ख्या
 (२०१५)[४]
 • जम्मा९३७,४००
 • घनत्व५,५००/किमी (१४,०००/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+6 (किर्गिजस्तान)
हुलाक कोड
७२००००–७२००८५
क्षेत्रीय सङ्केत(हरू)(+९९६) ३१२
सवारी दर्ताबी, ई
वेबसाइटmeria.kg (किर्गिज)(रुसी)

विस्केक (किर्गिज: Бишкек), जसलाई पहिले पिश्पेकफून्जे को नामहरू ले पनि चिनिने, मध्य एसिया को किर्गिजस्तान देशको राजधानी, आर्थिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक केन्द्र तथा सबैभन्दा लोकप्रिय शहर हो । यो किर्गिजस्तान को चुय प्रदेश को राजधानी पनि हो ।[५]

नामाकरण र स्थापना[सम्पादन गर्ने]

विस्केक को नाम किर्गिज भाषा को त्यस शब्दबाट उत्पन्न भएको मानिन्छ जसको किर्गिजस्तान को राष्ट्रीय पेय, कूमीस, (घोडी को दूधबाट बनेको मदिरा-युक्त मही), जानिन्छ । सन् १८२५ मा चुय नदी को एक सहायक नदी को किनारा मा किर्गिजस्तानी हरूले एक किल्ला को स्थापना गरे ।[६] जब यो इलाका रूसी साम्राज्य मा शामिल भयो तब धेरै रूसी मानिसहरू यहाँ आएर बसे र यो शहर को नाम १८६२ मा पिश्पेक भयो । जुन रूसी मानिसहरू द्वारा 'विस्केक को गलत उच्चारण थियो । १९२६ मा सोभियत सङ्घ बनाइए पछि यस शहर को नाम यस इलाका मा जन्मिएका बोल्शेविक पार्टीका नेता मिखाईल फून्जे को नाममा फून्जे' रखियो । १९९१ मा किर्गिजस्तान स्वतन्त्रता भए पश्चात उक्त देश को संसद ले यस शहर को ऐतिहासिक विस्केक नाम फेरी परिवर्तन भयो ।[७]

भूगोल[सम्पादन गर्ने]

विस्केक ८०० मीटर (२,६०० फूट) को ऊँचाई मा किर्गिज आला-तू पर्वत शृङ्खला को उत्तरी भाग मा अवस्थित छ । किर्गिज आला-तू स्वयम् तियान शान शृङ्खला को एक उपशाखा हो । यो पूरा इलाका चुय नदी क्षेत्र मा पर्दछ । विस्केक चौडा सडकहरूको एक शहर हो । जस को अधिकतर स्थान मा उच्च पर्वत देखिन्छन् । यहाँ सोभियत-शैली का फल्याट-भएका इमारत छन् । जस का बीच मा अक्सर आँगनहरू हुन्छन् । विस्केक शहर धेरै-धेरै से वृक्षहरू ले हरा-भरा छ । जसले गर्मी समयमा शहरि लाई सितल छाँया प्रदान गर्दछन् । विस्केक मा सबै भन्दा अधिक गर्मी ४२ °से (१०७.६ °फे) सम्म हुन्छ । जबकि सबै भन्दा जाडो −३४ °से (−२९.२ °फे) तक हुन्छ ।[८]

जनसांख्यिकी[सम्पादन गर्ने]

विस्केक किर्गिजस्तान मा सबै भन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको शहर हो । यसको जनसङ्ख्या, २०१५ मा, ९३७,४०० अनुमान गरिएको थियो । शहरको आधारबाट १९९० को मध्यतिर, रसियन र युरोपियन जातीय मूलका अन्य देशहरू (यूक्रेनियन, टाटार, जर्मनी) ले शहरको जनसङ्ख्याको बहुमत समावेश गर्यो । १९७० को जातीय जनगणना अनुसार, क्रिश्चियन मात्र १२.३% थिए, जबकि व्हाइट फ्रेन्स आबादीको ८०% भन्दा बढी थिए । अब विस्केक मुख्यतः किर्गि शहर हो, यसको ६६% भन्दा बढी जनसङ्ख्या किर्गिस्तानी हुन् । जबकि युरोपियन जनसङ्ख्या २०% भन्दा कम छ । यस तथ्यको बावजूद विस्केक को मुख्य भाषा रूसी हो ।[४]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Law on the Status of Bishkek वेब्याक मेसिनमा अभिलेखिकरण २१ जुलाई २०११ मिति, 16 April 1994, article 2 (रुसी). Retrieved on 3 August 2009
  2. Districts of Bishkek वेब्याक मेसिनमा अभिलेखिकरण १७ अगस्ट २००९ मिति (रुसी). Retrieved on 3 August 2009
  3. "2009 population census of the Kyrgyz Republic: Bishkek City", मूलबाट २१ मार्च २०१२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०१७-०२-०१  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  4. ४.० ४.१ "Population of regions, districts and cities of Kyrgyzstan in 2015" 
  5. "Ferdinand, S. & Komlósi, F. 2016. Vitality of the Kyrgyz Language in Bishkek", IJORS 5–2, pp. 210–226, अन्तिम पहुँच १० सेप्टेम्बर २०१६ 
  6. Catholic Church in Kyrgyzstan. Catholic-kyrgyzstan.org. Retrieved 11 March 2012.
  7. Residential Real Estate Market in Bishkek, Kyrgyzstan: Current Conditions and Prospects वेब्याक मेसिनमा अभिलेखिकरण २१ मार्च २००९ मिति
  8. "Koppen Map", Upload.wikimedia.org, अन्तिम पहुँच २१ नोभेम्बर २०१२