अस्ताना

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
अस्ताना
—  राजधानी  —
[[File:
Astana Architecture 02.jpg
Astana Architecture 01.jpgAstana, capital of Kazakhstan 04.jpg
Nazarbayev University.JPGL.N.Gumilyov Eurasian National University.JPG
|300px|none|alt=|Skyline of अस्ताना]]

झण्डा

प्रतिक चिन्ह
देश  Kazakhstan
स्थापना सन् १८३० मा अक्मोलीको रूपमा [१]
नाम परिवर्तन सन् १८३२ मा अक्मोलिन्सक राखिएको [१]
नाम परिवर्तन सन् १९६१ मा स्लिनोग्राड राखिएको [१]
सरकार
 - प्रकार मेयर परिषद
 - अङ्ग शहर परिषद
 - मेयर असेत इसेकेसेभ
क्षेत्रफल
 - जम्मा ७१०.२ किमी (२७४.२ वर्ग मी)
अवनति ३४७ मि (१,१३८ फिट)
जनसङ्ख्या (१ जुन २०१७)[२]
 - जम्मा १,००६,५७४
 जनघनत्व १,०८१.५/किमी (२,८०१.१/वर्ग मी)
समय क्षेत्र ALMT (युटिसी+6)
पोस्टल कोड 010000–010015[३]
टेलिफोन कोड +7 7172[४]
ISO 3166-2 AST[५]
License plate 01, Z
वेबसाइट astana.gov.kz

अस्ताना (अङ्ग्रेजी: Astanta /əsˈtɑːnə/,[६] युएस /æsˈtɑːnə/;[७]कजाख्स्तानको राजधानी हो । यो शहर इसिम नदिको किनारमा र कजाख्स्तानको उत्तरि भेगमा अवस्थित रहेको छ । यस शहरको सन् २०१७ को जनगणनाको आधारमा जनसंख्या १००६५७४ रहेको छ र यो शहर कजाख्स्तानको अलमाती पछिको ठूलो शहर पनि हो ।

यो शहरको स्थापना सन् १८३० मा अक्मोलीको बसोबासको रूपमा भएको थियो । सन् १८३२ मा उक्त बसोबासलाई शहरको रूपमा मान्न थालियो र यसको नाम अक्मोलिन्सक राखिएको थियो । सन् १९६१ मार्च २० मा विकासक्रम लाई संस्कृतीको रूपमा चिन्हित गर्न यस शहरको स्लिनोग्राड राखिएको थियो । भने फेरी सन् १९९२ मा यसको नाम परिवर्तन गरि अक्मोला जुन यसको पहिलो नामको परिवर्तित स्वरूप थियो र यसको अर्थ सेतो चिहान रहेको छ । सन् १९९७ डिसेम्बर १० मा अलमातीलाई परिवर्तन गरि यस शहरलाई देशको राजधानी बनाइएको थियो । सन् १९९८ मे ६ मा यसको नाम परिवर्तन गरि अस्ताना राखिएको थियो, जसको अर्थ कजाख भाषामा देशको राजधानी हुन्छ ।

आधुनिक अस्ताना योजना अनुसार विस्तार गरिएको शहर हो । अस्ताना कजाख्स्तानको राजधानी भए पश्चात यस शहरको स्वरूपमा परिवर्तन भएको छ । यस शहरको गुरूयोजना जापानका आर्किटेक्ट किसो कुरोकावाले तयार गरेका थिए । यस शहरमा धेरै भविष्यमुखि भवनहरू, होटेल तथा अग्ला भवनाहरू[८][९][१०] रहेका छन् । यस शहरको स्वास्थ्य, खेलकुद तथा शिक्षा प्रणाली सुदृढ रहेको छ ।

अर्थतन्त्र[सम्पादन गर्ने]

अस्तानाको अर्थतन्त्र व्यापार औद्योगिक उत्पादन, यातायता, सञ्चार तथा निर्माणमा आधारित रहेको छ । यस शहरको औद्योगित उत्पादन मुख्यतया निर्माण सामाग्री, खानेकुरा तथा मेकानिकल इन्जिनियरिङ्गमा केन्द्रित रहेको छ । यो शहरमा सरकारको स्वामित्व रहेको संस्थानको केन्द्रीय कार्यालय रहेको छ ।

यस शहरमा राजधानी सार्नुले यसको अर्थतन्त्रमा फड्को मार्न सहयोग गरेको छ । यस शहरको उच्च विकास दरले गर्दा लगानीकर्ताहरूलाई लगानीको लागि प्रमुख केन्द्र बनेको छ । यो शहर राजधानी बनेको १६ वर्ष भित्रमा नै लगानीको रकम ३० गुणाले बढेको छ भने क्षेत्रिय उत्पादन ९० गुणाले[११] बढेको छ र औद्योगित उत्पादन ११ गुणाले बढेको छ । यस शहरको कुल क्षेत्रिय उत्पादन देशको कुल ग्राह्स्त उत्पादनको करिब ८.५ प्रतिशत रहेको छ । [१२]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ १.२ Pospelov 1993, pp. 24–25.
  2. , १ जुन २०१७ http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT223629, अभिगमन मिति १५ अगस्ट २०१७  |title= অনুপস্থিত বা খালি (सहायता)
  3. "Postal Code for Astana, Kazakhstan", Postal Codes Database, अभिगमन मिति १० मार्च २०१५ 
  4. "Kazakhstan Country Codes", CountryCallingCodes.com, अभिगमन मिति ९ मार्च २०१५ 
  5. "ISO Subentity Codes for Kazakhstan", GeoNames.org, अभिगमन मिति १० मार्च २०१५ 
  6. "Definition of Astana in British and World English", Oxford Dictionaries, अभिगमन मिति १७ फेब्रुअरी २०१५ 
  7. "Definition of Astana in US English", Oxford Dictionaries, अभिगमन मिति १७ फेब्रुअरी २०१५ 
  8. Steven Lee Myers (१३ अक्टोबर २००६), "Kazakhstan’s Futuristic Capital, Complete With Pyramid", The New York Times, अभिगमन मिति ६ अक्टोबर २०१४ 
  9. "Astana, the futuristic frontier of architecture", The Guardian, ८ अगस्ट २०१०, अभिगमन मिति ६ अक्टोबर २०१४ 
  10. Daisy Carrington (१३ जुलाई २०१२), "Astana: The world's weirdest capital city", CNN, अभिगमन मिति ६ अक्टोबर २०१४ 
  11. "Astana celebrates 16th anniversary as Kazakhstan's capital", Tengrinews.kz, ९ जुलाई २०१४, अभिगमन मिति १९ फेब्रुअरी २०१५ 
  12. "Poverty in Kazakhstan: Causes and Cures" (PDF), UNDP Kazakhstan, मूलबाट ३ मार्च २०१६-मा सङ्ग्रहित, अभिगमन मिति १९ फेब्रुअरी २०१५ 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]