मकै

मकै
मकैको भाले र पोथी प्रजनन अङ्ग सहितको चित्र
वैज्ञानिक वर्गीकरण
जगत:	वनस्पति जगत
(unranked):	Commelinids
गण:	Poales
कुल:	Poaceae
उपकुल:	Panicoideae
Tribe:	Andropogoneae
वंश:	Zea
प्रजाति:	Z. mays
द्विपद नाम
Zea mays L.

प्राग ऐतिहासिक अमेरिकि महाद्दिपमा बिभिन्न प्रकारको घासे बालीको वर्णशंकर स्वरुपमा यसको विकाश भएको विश्वास गरिन्छ | यो संसारमा सबै भन्दा धेरै क्षेत्रफलमा लगाईने तथा सबै भन्दा धेरै खपत हुने बालीमा पर्दछ | बहु उपयोगि ,यो बाली बाट , बिभिन्न परिकार, तेल, इन्धन, चीनी ,अल्कोहल आदि बनाउने गरिन्छ |

मकैमा १० क्रोमोजोम(chromosome) हुन्छ र सबै क्रोमोसोमको कूल लम्बाई १५०० सेन्टिमोर्गान(cM) हुन्छ|

खोया

मकैको खोया

मकैको बीउहरू अडिने भागलाई खोया भनिन्छ । यसलाई घरेलु इन्धनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।

खोस्टा

मकैको खोस्टा

मकैको घोगालाई वरिपरि ढाकेर रहेको भाग अथवा बोक्रालाई खोस्टा भनिन्छ । यसलाई किसानहरूले गाईवस्तुको पौष्टिक आहारको रूपमा उपयोग गर्दछन् । मकैको खोस्टाबाट चकटी, ढकी, सुकुल आदि बनाउन सकिन्छ ।

मकैका परिकारहरू

• • फाडो
  • च्याख्ला
  • सुजी
  • भुटेको मकै
  • ढिडो
  • मकैको रोटि

• 

  मकैको पुरुष तथा स्त्री अंग

• 

  मकैको पुरुष अंग (धान चमरा)

• 

  मकैको स्त्री अंग (सुत्ला)

• 

  मकैको विभिन्न् प्रजाति

• 

  मकैको पुर्खा :ट्रिप्साकम(Tripsacum) घास (ठूलो) र टिओसिन्टे घास ( teosinte-सानो)

• 

  मकैको उत्पादकत्व

• 

  मकैको उत्पादन