सामग्रीमा जानुहोस्

नागरी लिपि

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
नागरी लिपि
नागरी लिपिमा लेखिएको ‘संस्कृत’ शब्द.
प्रकार
समयावधि
पहिलो शताब्दी - ७औँ शताब्दी
भाषाहरू
सम्बन्धित लिपिहरू
अभिभावक लिपिहरू
बालबालिका लिपिहरू
 यो पृष्ठले अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालामा ध्वन्यात्मक ट्रान्सक्रिप्सनहरू समावेश गर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला प्रतीकहरूमा परिचयात्मक गाइडको लागि, यो हेर्नुहोस्

नागरी लिपि वा काशीको उत्तरी नगरी देवनागरी, नन्दिनगरी र अन्य रूपहरूको पूर्वज हो, र यसलाई प्राकृतसंस्कृत लेख्नको लागि पहिलो पटक प्रयोग गरिएको थियो। यो शब्द कहिलेकाहीं देवनागरी लिपिको समानार्थी शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।[१]

नागरी लिपिको जरा पुरातन ब्राह्मी लिपि परिवारमा रहेको छ। पुरातन भारतमा विकासशील संस्कृत नागरी लिपिलाई प्रमाणित गर्ने केही प्रारम्भिक लिखित प्रमाणहरू गुजरातमा फेला परेका पहिलो देखि चौथो शताब्दीका शिलालेखहरू हुन्।[२]

व्युत्पत्ति

[सम्पादन गर्नुहोस्]

नागरी संस्कृत शब्दबाट आएको हो जसको अर्थ सहर हो।

नागरी लिपि प्राचीन भारतमा गुप्त लिपिको मध्य-पूर्वी प्रकारको रूपमा देखा पर्‍यो (जबकि शारदा पश्चिमी विविधता थियो र सिद्धम सुदूर पूर्वी विविधता थियो)। फलस्वरूप यसले देवनागरी र नन्दिनागरी जस्ता धेरै लिपिहरूमा शाखाबद्ध भयो।

७औँ शताब्दीका तिब्बती राजा स्रोङ्चन गम्पोले सबै विदेशी पुस्तकहरू तिब्बती भाषामा अनुवाद गर्न आदेश दिए र आफ्नो राजदूत थोन्मि सम्भोटलाई वर्णमाला र लेखन विधिहरू प्राप्त गर्न भारत पठाए जसले कश्मीरबाट संस्कृत नागरी लिपि लिएर फर्केका थिए।[३]

सन्दर्भ सामग्रीहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
  1. George Cardona and Danesh Jain (2003), The Indo-Aryan Languages, Routledge, आइएसबिएन ९७८-०४१५७७२९४५, pages 68-69
  2. Richard Salomon (2014), Indian Epigraphy, Oxford University Press, आइएसबिएन ९७८-०१९५३५६६६३, pages 33-47
  3. William Woodville Rockhill, Annual Report of the Board of Regents of the Smithsonian Institution, पृ. 671, गुगल बुक्स मा, United States National Museum, page 671