नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान
Nepal Academy04.JPG
नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको भवन
स्थानकाठमाडौँ, नेपाल
निर्देशाङ्क२७°४२′३१.३७″उ॰ ८५°१९′५.५९″पू॰ / २७.७०८७१३९°N ८५.३१८२१९४°E / 27.7087139; 85.3182194निर्देशाङ्कहरू: २७°४२′३१.३७″उ॰ ८५°१९′५.५९″पू॰ / २७.७०८७१३९°N ८५.३१८२१९४°E / 27.7087139; 85.3182194
स्वामित्वनेपाल सरकार
पूर्व नाम
नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान
बन्द क्षेत्र

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान (पुरानो नाम : नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान) भाषा, साहित्य, संस्कृति तथा दर्शनको संरक्षण, सम्वर्द्धन र विकास गर्न स्थापित संस्था हो । हाल यस प्रतिष्ठानका कुलपति श्री गंगा प्रसाद उप्रेती रहेका छन्। उपकुलपतिमा डा. जगमान गुरुङ, सदस्य-सचिव प्रा. जगत प्रसाद उपाध्याय र कुलपतिको सचिवालय प्रमुख श्री विश्वास घिमिरे रहेका छन्।

स्थापना[सम्पादन गर्नुहोस्]

प्रतिष्ठानको स्थापना वि.सं. २०१४ साल असार ९ गते भएको हो । कमलादीको ५० रोपनी जग्गामा आफ्नै निजी कोषबाट स्थापना गरेको त्यो प्रतिष्ठानको नाम थियो रोयल नेपाल एकेडेमी । राजाको यो नयाँ कदमले साहित्यिक क्षेत्रमा ठूलै हलचल ल्यायो । साहित्यकारहरूले आफू पनि सम्मानित भएको अनुभूति गरे । उनी यसको संरक्षक भएर बसे । कुलपति भने पनि, संरक्षक भने पनि वा चान्सलर भने पनि । बालचन्द्र शर्मालाई उपकुलपति नियुक्त गरे ।[१] यसको नाम नेपाल साहित्य कला प्रतिष्ठान (एकेडेमी) थियो । प्रतिष्ठानको स्थापना वि.सं. २०१३ सालमा इतिहासकार बालचन्द्र शर्मा र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको परिकल्पना बमोजिम राजा महेन्द्रबाट भएको हो ।

वि.सं. २०१४ साल फागुनमा नेपाल एकेडेमी बन्यो । पछि वि.सं. २०२४ सालमा नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान बनेको हो । नेपाल प्रजातान्त्रिक सङ्घीय गणतन्त्र भएपछि यसको नाम नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान हुनगयो ।

उद्देश्य[सम्पादन गर्नुहोस्]

नेपालका सबै भाषा, साहित्य, संस्कृति तथा दर्शनको संरक्षण, सम्वर्द्धन र विकास गर्न काठमाडौँ र आवश्यकताअनुसार नेपालको विभिन्न स्थानहरूमा शाखा खोल्न सकिने गरी स्थापना गरिएको प्रतिष्ठान हो ।[२]

चित्र दिर्घा[सम्पादन गर्नुहोस्]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्नुहोस्]

  1. जोशी, सत्यमोहन (२०७६ बैशाख २८), "https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/214/2019-05-11", झन् नयाँ, नयाँ पत्रिका, अन्तिम पहुँच साउन ११, २०७९  একের অধিক |accessdate=|access-date= উল্লেখ করা হয়েছে (सहायता)
  2. व्यवस्थापिका संसदले बनाएको २०६४ सालको ऐन न. २१, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान ऐन २०६४

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]