सामग्रीमा जानुहोस्

मौरिसस

निर्देशाङ्कहरू: २०°१२′S ५७°३०′E / 20.2°S 57.5°E / -20.2; 57.5
विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
(मरिशसबाट अनुप्रेषित)
मौरिसस गणतान्त्र
मौरिससको झन्डा
झन्डा
मौरिससको प्रतीकचिह्न
प्रतीकचिह्न
आदर्श वाक्य: Stella Clavisque Maris Indici (रोमन)[]
"हिन्द महासागरको तारा र साँचो"
राष्ट्रिय गान: "Motherland"
"मातृभूमि"
मौरिसस गणतन्त्रको द्वीपहरू
मौरिसस गणतन्त्रको द्वीपहरू
* कालो रङमा नामपत्र गरिएको मौरिसस टापुहरू।. * ट्रोमेलिन टापु (फ्रान्सेली दक्षिणी र अन्टार्कटिक भूमिको भाग, मौरिससद्वारा दाबी गरिएको)। * चागोस द्वीपसमूह (ब्रिटिस हिन्द महासागर क्षेत्र) २०२५ मा मौरिससलाई हस्तान्तरण गरिने तयारी गरिएको छ।[२]
* कालो रङमा नामपत्र गरिएको मौरिसस टापुहरू।.
* ट्रोमेलिन टापु (फ्रान्सेली दक्षिणी र अन्टार्कटिक भूमिको भाग, मौरिससद्वारा दाबी गरिएको)।
*
चागोस द्वीपसमूह (ब्रिटिस हिन्द महासागर क्षेत्र) २०२५ मा मौरिससलाई हस्तान्तरण गरिने तयारी गरिएको छ।[]
राजधानी
र सबैभन्दा ठुलो सहर
पोर्ट लुइस
२०°१२′S ५७°३०′E / 20.2°S 57.5°E / -20.2; 57.5
आधिकारिक भाषाहरूकुनै पनि होइन (कानूनतः)
(वास्तविक रूपमा)[]
सम्पर्क भाषामौरिसियन क्रियोल
भाषा (२०२२)[]
जातिगत समूहहरू
  • ६७% भारतीय
  • २८% क्रियोल
  • ३% चिनियाँ
  • २% फ्रान्सेली[]
धर्म
(२०२२)[]
रैथाने(हरू)मौरिसियन
सरकारएकात्मक संसदीय गणतन्त्र
स्वतन्त्रता 
१२ मार्च १९६८
• गणतन्त्र
१२ मार्च १९९२
क्षेत्रफल
• जम्मा
२,०४० किमी (७९० वर्ग माइल) (१६९औँ)
• पानी (%)
०.०७
जनसङ्ख्या
• सन् २०२२ जनगणना
१,२३५,२६०[][][]
• घनत्व
६०५.५/किमी2 (१,५६८.२/वर्ग माइल)
कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता)२०२५ लगत
• जम्मा
$४२.८१० अर्ब[] (१३७औँ)
• प्रति व्यक्ति
$३३,९५४[] (६०औँ)
कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक)२०२५ लगत
• जम्मा
$१६.५१५ अर्ब[] (१३३औँ)
• प्रति व्यक्ति
$१३,०९९[] (६९औँ)
गिनी (२०१७)३६.८[१०]
मध्यम
मानव विकास सूचकाङ्क (२०२३) ०.८०६[११]
धेरै उच्च · ७३औँ
मुद्रामौरिसियन रुपैयाँ
समय क्षेत्रअन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+४ (मौरिसस समय)
सडक प्रयोगबायाँ

मौरिसस, आधिकारिक रूपमा मौरिसस गणतान्त्र, हिन्द महासागरमा अवस्थित एक टापु देश हो, जुन पूर्वी अफ्रिकाको दक्षिणपूर्वी तटबाट लगभग २,००० किलोमिटर (१,१०० समुद्री माइल) टाढा, माडागास्करको पूर्वमा अवस्थित छ। यसमा मुख्य टापु (मौरिसस पनि भनिन्छ), साथै रोड्रिग्स, अगालेगा र सेन्ट ब्रान्डन (कार्गाडोस काराजोस शोल्स) समावेश छन्। मौरिसस र रोड्रिग्स टापुहरू, नजिकैको रेयुनियोँ (फ्रान्सेली विदेश विभाग) सहित, मास्करेन टापुहरूको भाग हुन्। मौरिससको मुख्य टापु, जहाँ जनसङ्ख्या केन्द्रित छ, राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर, पोर्ट लुइस होस्ट गर्दछ। देश २,०४० वर्ग किलोमिटर (७९० वर्ग माइल) फैलिएको छ र लगभग २०,००,००० वर्ग किलोमिटर (५८०,००० वर्ग समुद्री माइल) फैलिएको एक विशेष आर्थिक क्षेत्र छ।[१२][१३]

भौगोलिक स्थान र औपनिवेशिक विगतलाई ध्यानमा राख्दै, मौरिससका मानिसहरू जातीय, संस्कृति, भाषा र विश्वासमा विविध छन्। यो अफ्रिकाको एक मात्र देश हो जहाँ हिन्दु धर्म सबैभन्दा बढी अभ्यास गरिएको धर्म हो। यो अफ्रिकी क्षेत्रको सबैभन्दा प्रतिस्पर्धी र सबैभन्दा विकसित अर्थतन्त्रहरू मध्ये एक हो। यो देश एक कल्याणकारी राज्य हो। सरकारले नि:शुल्क विश्वव्यापी स्वास्थ्य सेवा, तृतीयक तहसम्म नि:शुल्क शिक्षा, र विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गता भएकाहरूका लागि नि:शुल्क सार्वजनिक यातायात प्रदान गर्दछ। मौरिससलाई निरन्तर अफ्रिकाको सबैभन्दा शान्तिपूर्ण देशको रूपमा दर्जा दिइएको छ।[१४]

सन्दर्भ सामग्रीहरू

[सम्पादन गर्नुहोस्]
  1. "Government Information Service – Coat of Arms", govmu.org, मूलबाट १२ जुन २०२०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २९ जुलाई २०१९  वेब्याक मेसिन अभिलेखिकरण १२ जुन २०२० मिति
  2. "2025 treaty on the British Indian Ocean Territory/Chagos Archipelago", Parliament of the United Kingdom, ३० मे २०२५। 
  3. मौरिससको संविधान ले आधिकारिक भाषा को कुनै उल्लेख गर्दैन। संविधानले राष्ट्रिय सभाको आधिकारिक भाषा अङ्ग्रेजी मात्र उल्लेख गरेको छ; यद्यपि, कुनै पनि सदस्यले फ्रान्सेलीमा पनि अध्यक्षलाई सम्बोधन गर्न सक्छ।
  4. ४.० ४.१ "Economic and Social Indicators", Statistics Mauritius, १८ नोभेम्बर २०२२, अन्तिम पहुँच २२ अप्रिल २०२५ 
  5. "Africa: Mauritius", The World Factbook, CIA, अन्तिम पहुँच १९ नोभेम्बर २०२३ 
  6. "2022 Housing and Population Census", Republic of Mauritius, मे २०२४, अन्तिम पहुँच ५ जुन २०२४ :136–138
  7. "2022 Census", Statistics Mauritius, अन्तिम पहुँच २२ अप्रिल २०२५ 
  8. "2022 Population Census – Main Results", Statistics Mauritius, अन्तिम पहुँच २२ अप्रिल २०२५ 
  9. ९.० ९.१ ९.२ ९.३ "World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Mauritius)", IMF.org, International Monetary Fund, १० अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच २४ फेब्रुअरी २०२५ 
  10. "GINI index (World Bank estimate) – Mauritius", World Bank, अन्तिम पहुँच १ जुलाई २०२० 
  11. "Human Development Report 2025" (अङ्ग्रेजीमा), United Nations Development Programme, ६ मे २०२५, मूलबाट ६ मे २०२५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ६ मे २०२५ 
  12. Runghen, H.; Goodwille, A.; Ferrini, V.; Wigley, R. (2014). "Managing Geophysical Data in the South West Indian Ocean using GeoMapApp". Challenger 2014 Conference. https://www.gebco.net/sites/default/files/documents/poster_internship_ldeo_portrait.pdf. अन्तिम पहुँच मिति: 22 April 2025. 
  13. "Figure 7: Mauritius' EEZ: 1977", Memorial of the Republic of Mauritius IV, Permanent Court of Arbitration, २०१२, अन्तिम पहुँच १२ अक्टोबर २०१९ 
  14. "Global Peace Index measuring peace in a complex world Global Peace Index 2019", Institute for Economics and Peace, २०१९, मूलबाट २७ अगस्ट २०१९-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ अक्टोबर २०१९  वेब्याक मेसिन अभिलेखिकरण २७ अगस्ट २०१९ मिति