शान्ति ठटाल

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
शान्ति ठटाल
जन्म शान्ति ठटाल
१९३८
दार्जिलिङ, भारत
नागरिकता भारतीय
पेशा संगीतकार, गायिका,कलाकर्मी
जिवनसाथी अविवाहित

शान्ति ठटाल प्रसिद्ध गायिका र नेपाली फिल्मकी पहिली महिला संगीतकार हुनुहुन्छ।[१] वहाँले २०० भन्दा बढी गीतहरूमा संगित दिनुभएको छ।[२] वहाँ सिक्किमको सांस्कृतिक विभागको निर्देशकबाट निवृत्त हुनुभयो। वहाँ सिक्किममा बसेर नृत्यनाटिका र गीतिनाटिकाहरूमा व्यस्त हुनुहुन्थ्यो। [३]

जन्म र शिक्षा[सम्पादन गर्ने]

उहाँको जन्म सन् १९३८मा दार्जिलिङमा मनु सिंह ठटाल र चन्द्रमाया ठटालको कोखबाट भएको हो। वहाँले शुरुमा शिब प्रशाद सिंह र भानु घोशसित संगित सिक्नुभयो [४]. वहाँले दार्जीलिंगको सेन्ट टेरेसा स्कुलमा शिक्षा सुरु गरेर कोलकाताबाट संगितमा स्नातक गर्नुभयो। [३]

संगितयात्रा[सम्पादन गर्ने]

दार्जिलिङमा भिआइपी मान्छेको सवारी हुँदा सभा-समारोहमा स्वागत गीत गाउने चलन हुन्थ्यो र, वहाँले १८ वर्ष तिर नै धेरैजसो अवसर पाउनुहुन्थ्यो। स्वागत गीतहरूबाट आफ्नो गायनलाई प्रमाणित गरेपछि उनको दायरा नाटकहरूका पार्श्व गायन हुँदै फराकिलो भएको हो। सन् १९५७मा कोलकाताको रविन्द्र भारती विश्वविद्यालयको एकेडेमी अफ डान्स, ड्रामा, म्युजिक एन्ड फाइन आर्ट्समा कण्ठ संगीत विषयमा तीन वर्षे प्रशिक्षण लिनुभयो। सन् १९५६ तिर कोलकाताको हिन्दुस्तान रेकर्ड्समा उनका चारवटा नेपाली गीत रेकर्ड गराउनु भएको थियो। दार्जिलिङ फर्केर संगित, कला र नाटकको हिमालय कला मन्दिरमा काम गर्नु भयो र अम्बर गुरुङसित संगित पनि सिक्नुभयो.[४]. वहाँ केन्द्रीय बिद्यालयमा पनि पढाउनुहुन्थ्यो.

कोलकातामा सिकेर आएपछि वहाँले दार्जिलिङमा अनौठो अवसर पाउनुभयो, ईश्वरवल्लभले लेखेको ४० मिनेट लामो काव्यसंगीत 'एउटा निलो सूर्यास्त।' वहाँको संगीत रहेको प्रस्तुतिले सन् १९७५मा दार्जिलिङ र त्यसको एक वर्षपछि सिक्किममा निकै प्रशंसा बटुल्यो। त्यही 'प्रस्तुति'बाट प्रभावित भई प्रताप सुब्बाले ठटाललाई फिल्मको काम दिएका रहेछन्। प्रताप सुब्बाले 'परालको आगो'पछि 'बाँच्न चाहनेहरू'मा पनि ठटाललाई संगीतको जिम्मा दिएका थिए। [५]

वहाँको पहिलो काठमाडौं आगमन सन् १९६५मा भएको थियो। तत्कालीन राजा महेन्द्रको जन्मदिनमा गाउन अरूणा लामा, शरण प्रधान र आइजकसँग उनी पुष्प नेपालीको निम्तोमा आएकी थिइन्। नेपालभारतका विभिन्न शहरमा उहाँले कार्यक्रम गर्नुभएको छ। नेपालय नामक संस्थाले पलेंटी कार्यक्रममा ३ पटक उहाँलाई ल्याएको छ।

परिवार[सम्पादन गर्ने]

वहाँ अवाविहित हुनुहुन्छ र अहिले दार्जिलिंगमा सेवानिवृत्त जीवन बितैरहनुभेको छ[३]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "Of Non-Nepalese Born Music Artistes", Gorkha Patra, अन्तिम पहुँच १६ मार्च २०१२ 
  2. "Shanti Thatal", Fursad.com, अन्तिम पहुँच १६ मार्च २०१२ 
  3. ३.० ३.१ ३.२ "Shanti Thatal", nepa~laya, अन्तिम पहुँच १६ मार्च २०१२ 
  4. ४.० ४.१ "Shanti Thatal's Encore At Paleti Series", Fursad.com, अन्तिम पहुँच १६ मार्च २०१२ 
  5. कागझोडादेखि कालिकास्थान

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]