सूर्यविक्रम ज्ञवाली

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
Jump to navigation Jump to search
सूर्यविक्रम ज्ञवाली

सूर्यविक्रम ज्ञवाली (जन्म १९५५ जेष्ठ २९ – २०४२ मंसिर १६) एक नेपाली इतिहासकार थिए। उनले राजा पृथ्वीनारायण शाहभानुभक्त आचार्यलगायत धेरै व्यक्तिहरूको जीवनी लेखे। ज्ञवालीले दार्जिलिङमा प्रधानाध्यापकको रूपमा पनि काम गरेका थिए । अनले गोरखा दक्षिणा बहू (प्रथम श्रेणी), त्रिशक्ति पट्टा (द्वितीय श्रेणी), र त्रिभुवन पुरस्कार (१९७१) प्राप्त गारेका थिये।

जीवनी[सम्पादन गर्ने]

ज्ञवालीको जन्म १९५५ जेष्ठ २९ ब्रिटिश भारतको बनारसमा बुवा दित्तल विक्रम र आमा पार्वती देवीको घरमा भएको थियो। [१] उनको परिवार गुल्मीबाट बनारस बसाइ सरेको थियो। [२] उनले नेपाली भाषा, साहित्य, संस्कृति र इतिहासमा अतुलनीय योगदान दिएका छन् । [३] उनले पृथ्वीनारायण शाहभानुभक्त आचार्यको जीवनी लेखे। [४] [५] ज्ञवाली, धरनीधर कोइराला, र पारसमणी प्रधान ले दार्जिलिङमा सँगै काम गरे। [६] उनले दार्जिलिङको सरकारी विद्यालय काम गरे पछि प्रधान शिक्षकमा बढुवा भए।

सात सालको क्रान्तिपछि ज्ञवाली काठमाडौं सरेका थिए । [६] ज्ञवालीले नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिका रूपमा काम गरेका थिए। [७] सूर्यविक्रम ज्ञवाली मार्ग, काठमाडौंको एउटा सडक उनको नामबाट नामाकरण गरिएको छ। [८] उनलाई गोरखा दक्षिणा बहु (प्रथम श्रेणी), त्रिशक्ति पट्टा (द्वितीय श्रेणी), र त्रिभुवन पुरस्कार (१९७१) प्रदान गरिएको थियो। [९] [१०]

उल्लेखनीय कार्यहरू[सम्पादन गर्ने]

  • कवि भानुभक्तको जीवनचरित्र
  • नेपाली बिरहरु [११]
  • वीर इतिहास
  • नेपाल उपत्यकाको मध्यकालिन इतिहास
  • पृथ्वीनारायण शाह (१९७७)

सन्दर्भहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "कुशल समालोचक" [Skilled critic], Nagarik (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २१ अप्रिल २०२१ 
  2. "समालोचनाका ट्रेन्ड सेटर", Annapurna Post (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०२२-०१-२२ 
  3. Milestones of History, २०००। 
  4. Whelpton 2005.
  5. Journal of Nepalese Studies, १९९९, पृ: ३६। 
  6. ६.० ६.१ "The Darjeeling Luminaries", ECS Nepal (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२२-०१-२२ 
  7. Nepali Literature: Background & History, १९७८। 
  8. Europa World Year Book 2005, २१ जुलाई २००५। 
  9. Ainy (१९ नोभेम्बर २०१६), "Surya Bikram Gyawali", iStampGallery (en-USमा), अन्तिम पहुँच २१ अप्रिल २०२१ 
  10. Principal Records of Nepal, १९८०। 
  11. "Remembering Rishikesh Shaha, a great Nepali diplomat of all time", My Republica (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २१ अप्रिल २०२१ 

उद्धरणहरू[सम्पादन गर्ने]