कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय, नेपाल

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
नेपाल सरकार
कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय, नेपाल
[[file:
कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय,त्रिपुरेश्वर, काठमाण्डौ, नेपाल
|180px]]
सरकारी कार्यलय संक्षेप
प्रधान कार्यालय: त्रिपुरेश्वर, काठमाडौं, नेपाल
वेबसाइट:
ocr.gov.np/index.php/np/

कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय (ओसीआर) कम्पनी ऐन, २०६३ वमोजिम प्राइभेट लिमिटेड, पव्लिक लिमिटेड र मुनाफा वितरण नगर्ने कम्पनीहरु दर्ता गर्न स्थापित भएको संस्था हो । यस कार्यालयको मुख्य उद्देश्य संस्थापक र र्सवसाधारणलाई सुलभ र प्रभावकारी सेवा उपलव्ध गराउने हो। । सञ्चालक तथा व्यवस्थापनका पदाधिकारीहरूले सर्वसाधारणको पूँजी दुरुपयोग गर्दै कम्पनीबाट ऋण झिक्ने वा आफ्ना नातेदारसँग कारोबार गरी व्यक्तिगत फाइदा लिने प्रवृत्ति रोक्ने पनि यस कार्यालयको मुख्य उद्देश्य हो। [१]विदेशी कम्पनीहरूलाई सरकारको नियमनभित्र ल्याउने कार्य पनि कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय (ओसीआर)ले गरेको छ।

परिचय[सम्पादन गर्ने]

नयाँ दर्ता हुने कम्पनीहरुलाई छिटो, छरितो र प्रभावकारी सेवा उपलव्ध गराउने प्रमुख उद्देश्यका साथ कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय (ओसीआर) स्थापना भएको हो । कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय २०४९ साल माघ महिनामा स्थापित भएको हो । यो उद्योग मन्त्रालय अन्तर्गत स्थापित विभागस्तरीय कार्यालय हो । यस कार्यालयको स्थापना सबै प्रकारका कम्पनी प्रशासनसम्वन्धी काम कारवाहीहरु समान र एकै किसिमले एउटै निकायबाट सम्पादन गर्न भएको हो । यस कार्यालयले कम्पनी ऐन बमोजिम आवश्यक क्रियाकलाप र कागजातहरुको माध्यमबाट समेत अनुगमन गर्ने गरेको छ । कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यलयले कम्पनी ऐन, २०६३ अनुसार कम्पनी दर्ता, कर संकलन, कम्पनी नविकरण, कम्पनी खारिजी लगायता कामहरु गर्दैआएको छ ।

कम्पनी सम्बन्धि जानकारी र कागजातहरु सम्बद्ध पक्ष, र्सवसाधारण सदस्य र सरोकारवालालाई उपलव्ध गराउनु पनि यो कार्यालयको उद्देश्य हो । साथै यस कार्यालयले कम्पनी प्रशासनका क्षेत्रमा आइपरेका चूनौतीहरुलाई स्पष्ट र प्रभावकारी रुपमा समाधान गर्दै कम्पनी प्रशासन सम्बन्धि सेवाहरु उपलव्ध गराउछ । यस कार्यालयको हाल सम्म कुनै शाखा बिस्तार भएको छैन । यो कार्यालय त्रिपुरेश्वर, काठमाडौं, नेपालमा रहेको छ।

कम्पनी रजिष्टारको कार्यालयमा सूचना तथा प्रविधिको भवन पनि छ । यसले कम्पनी रजिष्टारको कार्यालयको क्षमतालाई अझै वृद्धि गरी छिटो छरितो सेवा प्रदान गर्न सहयोग गर्छ । सूचना प्रविधिको विकासले कम्पनी दर्ता प्रक्रिया, कर संकलन, रोजगारी तथा आर्थिक विकासमा ठुलो योगदान पुग्छ । यस भवनको निर्माणले सेवाग्राहीलाई निकै सहज भएकोछ । नवनिर्मित कम्पनी रजिष्ट्रारको भवनमा अत्याधुनिक प्रविधि जडान गरिएको छ । जसले गर्दा कम्पनी दर्ता गर्दा लाग्ने १५ वटा विभिन्न प्रक्रिया घटेर ५ मा सिमित भएको छ ।[२]

प्रमुख कार्यहरु[सम्पादन गर्ने]

१। कम्पनी ऐन, २०६३ वमोजिम प्राइभेट लिमिटेड, पव्लिक लिमिटेड, मुनाफा वितरण नगर्ने कम्पनीहरु दर्ता गर्ने ।
२। प.लि.कम्पनीहरुको विवरण पत्र प्रकाशित गर्नु पूर्व जांचवुझ गरी अभिलेख राख्ने ।
३। शेयर पूँजी वढाउन र कम्पनीहरुको नाम परिवर्तन वा संशोधन गर्ने लगायत प्रबन्धपत्रनियमावलीमा अन्य संशोधन गर्न स्वीकृति दिने ।
४। दर्ता भएका कम्पनीहरुले कम्पनी ऐन वमोजिम कार्य गरे नगरेको अनुगमन गर्ने, छानविन गर्ने र आवश्यकतानुसार निरीक्षक समेत खटाउने ।
५। कम्पनी ऐन, २०६३ को सम्वन्धमा राय परामर्शहरु उपलव्ध गराउने ।
६। प्रबन्धपत्र एवं नियमावलीमा आवश्यकता अनुसार संशोधनको अभिलेख गर्ने ।
७। कम्पनीहरुको अद्यावधिक अभिलेख राख्ने ।
८। कम्पनी ऐन अनुसार कम्पनीको खारेजी सम्वन्धी कार्य गर्ने ।
९। कम्पनी ऐन, २०६३ विपरित हुने गरी काम कारवाही भएको कुरा शेयरवालाको उजूरी तथा अन्य तरिकाबाट जानकारी हुन आएमा आवश्यक कारवाही गरी नियमित गराउने ।
१०। कम्पनीहरु गाभ्ने सम्वन्धी काम कारवाही गर्ने ।
११। कम्पनी ऐन, २०६३ बमोजिम तोकिएका विवरण, सूचना तथा जानकारीहरु निर्धारित समयमा दाखिला गर्न लगाउने र नगर्ने कम्पनीलाई तोकिए बमोजिम जरिवाना तथा खारेजी सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
१२। उल्लेखित कार्यहरु बाहेक कम्पनी ऐन, २०६३ ले निर्दिष्ट गरेका अन्य कार्यहरु सम्पादन गर्ने ।
१३। नेपाल सरकारबाट समय समयमा भए गरेका निर्देशन अनुसार अन्य काम कारवाही गर्ने ।

सेवा[सम्पादन गर्ने]

कम्पनी दर्ता बिधि / कागजातको जानकारी[सम्पादन गर्ने]

प्राइभेट कम्पनी दर्ता बिधि[सम्पादन गर्ने]
  1. १० रुपैयाँ को हुलाक टिकट टाँसिएको निवेदन।
  2. आबद्दताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि -२ प्रति।
  3. प्रस्तावित कम्पनी को अनुसुचि अनुसारको प्रबन्धपत्र -२ प्रति।
  4. संस्थापक शेयरधनीहरुको नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रमाणित प्रतिलिपि -२ प्रति।
  5. कुनै निकायको पूर्व स्वीकृति वा इजाजत आवश्यक पर्ने भए त्यस्तो निकायको स्वीकृति वा इजाजत ।
  6. प्रा.लि.कम्पनीको हकमा र्सवसम्मत संझौता भएको रहेछ भने त्यस्तो संझौताको प्रतिलिपि ।
  7. पव्लिक लिमिटेड कम्पनीको हकमा कम्पनी संस्थापना गर्नु अघि संस्थापकहरुबीच कुनै संझौता भएको रहेछ भने सोको प्रतिलिपि ।

राजश्व / दस्तुर सम्बन्धि जानकारी[सम्पादन गर्ने]

क) प्राईभेट लिमिटेड कम्पनी

पूँजी दस्तुर
१. रु १,००,०००/- सम्मको अधिकृत पूँजी भएको रु. १,०००/-
२. रु. १,००,००१/- देखि रु ५,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ४,५००/-
३. रु. ५,००,००१/- देखि रु २५,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ९,५००/-
४. रु. २५,००,००१/- देखि रु १,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १६,०००/-
५. रु. १,००,००,००१/- देखि रु २,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १९,०००/-
६. रु. २,००,००,००१/- देखि रु ३,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. २२,०००/-
७. रु. ३,००,००,००१/- देखि रु ४,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. २५,०००/-
८. रु. ४,००,००,००१/- देखि रु ५,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. २८,०००/-
९. रु. ५,००,००,००१/- देखि रु ६,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ३१,०००/-
१०. रु. ६,००,००,००१/- देखि रु ७,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ३४,०००/-
११. रु. ७,००,००,००१/- देखि रु ८,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ३७,०००/-
१२. रु. ८,००,००,००१/- देखि रु ९,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ४०,०००/-
१३. रु. ९,००,००,००१/- देखि रु १०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ४३,०००/-
१४. रु. १०,००,००,०००/- भन्दा माथि प्रति १ लाखको रु ३०/- का दरले दस्तुर लाग्ने छ ।

ख) पव्लिक लिमिटेड कम्पनी

पूँजी दस्तुर
१. रु १,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १५,०००/-
२. रु १,००,००,००१ /- देखि रु १०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ४०,०००/-
३. रु १०,००,००,००१ /- देखि रु २०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. ७०,०००/-
४. रु २०,००,००,००१ /- देखि रु ३०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १००,०००/-
५. रु ३०,००,००,००१ /- देखि रु ४०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १३०,०००/-
६. रु ४०,००,००,००१ /- देखि रु ५०,००,००,००० /- अधिकृत पूँजी भएको रु. १६०,०००/-
७. रु. ५०,००,००,०००/- भन्दा माथिको अधिकृत पूँजी भएमा प्रति १ करोडको रु.३०००/- का दरले दस्तुर लाग्नेछ ।

ऐन / निर्देशिका सम्बन्धि जानकारी[सम्पादन गर्ने]

अनुसूची[सम्पादन गर्ने]

इन्टरनेटमा आधारित सेवा[सम्पादन गर्ने]

सुचना प्रविधिको विकास क्रम संगै कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालय(ओसीआर) त्रिपुरेश्वरले नयाँ कम्पनी तथा व्यवसाय दर्ता गर्न र अन्य प्रशासनिक कार्यका लागि इन्टरनेटमा आधारित सेवा (अनलाईन सेवा ) सञ्चालनमा ल्याएको छ।[३] सो सेवा सुरु भएसँगै सेवाग्राहीले सम्पूर्ण कुरा अनलाईन मार्फत प्राप्त गर्न सक्नेछन्। प्रमाणपत्र लिन मात्र कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा जानुपर्ने हुन्छ । [४] यो सेवाको सुरुआत संगै सेवाग्राहीले इन्टरनेटबाट आफुले चाहेको नाम छ कि छैन हेर्न सक्छन् साथै नाम बुक गर्न पनि सक्छन्। साथै अनलाई सेवाले कार्यालयमा हुने स-साना भ्रष्टाचार र कार्यालय धाउनुपर्ने झन्झटिलो व्यवस्था अन्त्य भएको छ। [५]

अन्य जानकारी[सम्पादन गर्ने]

सम्पर्क ठेगाना[सम्पादन गर्ने]

नेपाल सरकार
उद्योग मन्त्रालय
कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय
त्रिपुरेश्वर, काठमाण्डौ, नेपाल
टेलिफोन: ९७७ - ०१ - ४२५९९४८, ४२६३०८९, ४२६७२५६, ४२१५०७७, ४२६१८२१
फ्याक्स: ९७७ - ०१ - ४२५९९६१
ई-मेल : info@ocr.gov.np

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. "कम्पनी अध्यादेशले संस्थागत सुशासन कायम गर्ने दाबी". ekantipur. http://202.166.193.40/kantipur/news/news-detail.php?news_id=56861. अन्तिम पहुँच मिति: 29 July 2013. 
  2. "कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यलयको नया भवन निर्माण". sansar news. http://www.sansarnews.com/index.php/2012-10-18-03-31-03/8830-%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%80-%E0%A4%B0%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%A8%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AD%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3.html. अन्तिम पहुँच मिति: 29 July 2013. 
  3. "अब घरमै बसेर कम्पनी दर्ता गर्न सकिने". मोहनचन्द्र रुम्बा, कालिका. kalika name. http://www.kalikafm.com.np/index.php?pageName=news_details&id=14744&catId=10. अन्तिम पहुँच मिति: 24 July 2013. 
  4. ajako nepal. "कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय". http://currentnepal.com/cn-1669.html. 
  5. "अनलाईन प्रयोग गर्ने कम्पनी १ प्रतिशत मात्रै", 2070/1/19. अन्तिम पहुँच मिति:21 July 2013.

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]

www.ocr.gov.np आधिकारिक वेवसाइट