नेपालको राष्ट्रिय गान

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

राष्ट्रिय गान सामान्यतया देशभक्तिले भरिपूर्ण गीत हो जसले निश्चित देशको इतिहास, संस्कृति र जनताको सङ्घर्षलाई बयान गर्नुका साथै त्यस देशको सरकारको आधिकारिक मान्यता पाएर अथवा जनमानसवीचको चलनचल्तिले आधिकारिक राष्ट्रिय गीतको रूप लिएको हुन्छ।

नेपालको राष्ट्रिय गानको बारेमा कुरा गर्ने हो भने तत्कालीन शाही परिवारलाई समर्पित भइ गाइएको राष्ट्रिय गान (राज गान) "श्री मान् गम्भिर......." लाइ बि.सं. २०६३ साल जेष्ठ ५ गते शुक्रबार बसेको तत्कालीन प्रतिनिधि सभा घोषणाले नयाँ राष्ट्रिय गानको साथ प्रतिस्थापन गरेको हो । अमर गुरूङ्गले सङ्गीत दिएको र ब्याकुल माइलाको शब्द सिर्जना रहेको राष्ट्रिय गान "सयौँ थुङ्गा फुलका हामी...." शिर्षकको राष्ट्रिय गानलाई नेपालको सम्विधान २०७२ ले पनि आधिकारिक मान्यता दिइसकेको छ ।

प्रचलनमा रहेको नेपाली राष्ट्रिय गान[सम्पादन गर्ने]

सयौं थुँगा फूलका हामी बोलको गीतलाई सर्बोत्कृष्ट मानेर १४ सदस्यीय राष्ट्रिय गान छनौट कार्यदलले १,२९२ रचनाहरू मध्यबाट नेपालको राष्ट्रगानको रूपमा छनौट गरेको हो। यो गानका रचनाकार कवि व्याकुल माइला हुन् भने संगीतकार अम्बर गुरुङ हुन्। यस गीतमा २० भन्दा बढी चर्चित गायक/गायिकाहरूले स्वर दिएका छन्। २०६२/६३ सालको परजिवितान्त्रिक आन्दोलनबाट शाही शासन अन्त्य भएपछि यो गीतलाई राष्ट्रिय गानको रूपमा अन्तरिम संसदले स्वीकृत गरेको थियो। यो गान राष्ट्रिय गान छनोट समितिले २०६३ मंसिर १४मा नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको थियो जुन २०६४ वैशाख ७ गते राष्ट्रिय गानका रूपमा छानिएको छ।

शब्द[सम्पादन गर्ने]

सयौं थूंगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आँचल
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृती छन् विशाल
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।

पुरानो राष्ट्रिय गान (निलम्बित)[सम्पादन गर्ने]

सन् १९६२ देखि अपनाइएको "राष्ट्रिय गान" नेपालको राजा र राष्ट्रको निम्ति समर्पित थियो। यसको संगीत सन् १८९९ मा बखत बहादुर बुढापिर्थीले रचना गर्नुभएको थियो। यसको शब्द रचना श्री चक्रपाणि चालिसेले सन् १९२४ मा गर्नु भएको थियो।

शब्द[सम्पादन गर्ने]

श्रीमान् गम्भीर नेपाली
प्रचण्ड प्रतापी भूपति
श्री ५ सरकार महाराजाधिराजको
सदा रहोस् उन्नति
राखुन् चिरायु ईशले
प्रजा फैलियोस्
पुकारौ जय प्रेमले
हामी नेपाली साराले

स्वर सहितको नेपाली राष्ट्रिय गान[सम्पादन गर्ने]