फिफा

नेपाली विकिपीडियाबाट
(फिफा (FIFA) बाट पठाईएको)
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल सम्मेलन महासंघ
FIFA Logo (2010).svg
World Map FIFA.svg
फुटबल महासंघका अनुसार तीनका सदस्य राष्ट्रहरु
संक्षेप नाम फिफा
आदर्श वाक्य खेलको लागि,विश्वको लागि
गठन सन् १९०४ मे २१
प्रकार खेल महासंघ
मुख्यालय ज्युरिख, स्वीट्जरल्याण्ड
निर्देशाङ्कहरू 47°22′53″N 8°34′28″E / 47.38139°N 8.57444°E / 47.38139; 8.57444निर्देशांक: 47°22′53″N 8°34′28″E / 47.38139°N 8.57444°E / 47.38139; 8.57444
सेवा क्षेत्र
बिश्वब्यापी
सदस्यहरूhip
२०९ सदस्य राष्ट्र
आधिकारिक भाषा
अंग्रेजी,फ्रेन्च,जर्मन तथा स्प्यानिस[१]
अध्यक्ष
सेप ब्लाटर
उपाध्यक्ष
जिम बोयेस, राजकुमार अलि बिन अल-हुसैन
मान्यता अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक संघ
वेबसाइट fifa.com

फिफा (फ्रान्सिसी: Fédération Internationale de Football Association) अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल सम्मेलन महासंघको संक्षिप्त रूप हो, जुन एउटा अन्तराष्ट्रिय संघ हो जसले अन्तराष्ट्रिय फुटबल खेलमाथि नियन्त्रण राख्दछ । (यसलाई फुटबल संघ पनि भन्छन)। यसको मुख्य कार्यालय ज्युरिख, स्वीट्जरल्याण्डमा छ, र हाल यसको अध्यक्ष सेप ब्लाटर हुन । फिफाले अन्तराष्ट्रिय फुटबलको ठूला ठूला प्रतियोगिताको आयोजन गर्छ, र त्यस मध्ये प्रख्यात रहेको एउटा प्रतियोगिता हो फिफा विश्वकप, जुन सन् १९३० मा शुरु गरियो । फिफाको स्थापना मे २१,१९०४ मा पेरिसमा भएको थियो र यसमा २०८ अन्तराष्ट्रिय संगठनहरू सदस्य छन् । यस संघको अधिकारिक भाषाहरू अङ्ग्रेजी, फ्रान्सिसी, जर्मन र स्प्यानिस रहेका छन् । फिफको धेरै शक्तिशाली अंग हो फिफा कंग्रेस, जुन एउटा सभा हो, हरेक संघको एक प्रतिनिधीको सदस्यताबाट बनेको छ । यस संघको कंग्रेसले प्रति वर्ष एउटा सभाको आयोजन गर्छ, र १९९८ देखि यसले एउटा अर्को सभा प्रति वर्ष गर्दै आएको छ । कंग्रेसले मात्र फिफाको नियममा परिवर्तन गर्ने अधिकार राख्दछ ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

विश्व जुडान संगै २० औ शताब्दीको शुरुमा खेलहरूमाथि दृष्टि राख्ने एउटा निकायको खाँचो देखियो । फिफाको स्थापना २१ मे १९०४ मा पेरिसमा भएको थियो । यस संघलाई स्थापना गर्ने सदस्यहरू बेल्जियम, डेनमार्क, फ्रान्स, नेदरल्याण्ड, स्पेन, स्वीडेनस्वीट्जरल्याण्ड थिए र त्यही दिन जर्मन संगठनले टेलीग्राम पठाएर सदस्यता बारे आफ्नो इच्छा जाहेर गर्‍यो । यसको सर्वप्रथम अध्यक्ष रबर्ट ग्युरिन बन्नुभयो ।

ग्युरीन पछि सन् १९०६ मा इंगल्याण्डका डेनियल ब्युर्ली वुलफाल फिफाको अध्यक्षको रूपमा मनोनित भए । त्यसपछिको विश्वकप फुटबल प्रतियोगिता सन् १९०८ मा लण्डनमा भएको थियो र धेरै सफलता हासिल गरेको थियो । व्यावसायिक खेलाडीहरूको उपस्थिति हुँदा पनि फिफाको सिद्धान्त खोज्न प्रतिकूल स्थिति थियो । यस संघमा दक्षिण अफ्रिका सन् १९०८ मा, अर्जेन्टिनाचिली सन् १९१२ मा र क्यानाडा अनि संयुक्त राज्य सन् १९१३ मा, आवेदन संगै फिफाको सदस्यता युरोपभन्दा बाहिरको देशहरूमा फैलिदै गयो । प्रथम विश्वयुद्धको बेला धेरै खेलाडीहरूलाई विश्वयुद्धमा पठाइयो र विश्वयुद्धले गर्दा धेरै ठाउँहरूमा यातायातको साधनहरू प्रभावित भए र विश्व जुडानमा बाधा उत्पन्न भयो । त्यस समयमा केही अन्तर्राष्ट्रिय आबद्दता र संगठनहरूको अस्तित्वमा विभेद थियो तथा वुलफालको मृत्यु पछि संगठनको सञ्चालन एक डचपुरुष कार्ल हर्समन्नले सम्भालनु भयो र यस संघलाई विलुप्त हुनबाट बाचाउनु भयो । युद्धपछि गृह राष्ट्रले आफ्नो सदस्यता फिर्ता लियो र बिपक्षी राष्ट्रहरूसँग खेल्न तैयार भएन तर पछि फेरी गृह राष्ट्रले पुन: सदस्यता पायो ।

सन्दर्भ सुची[सम्पादन गर्ने]

  1. FIFA Statutes Aug 2009, see 8:1. Arabic, Russian and Portuguese are additional languages for the Congress. In case of dispute, English language documents are taken as authoritative.

हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

बाहिरी लिन्कहरू[सम्पादन गर्ने]