लाख

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

एक लाख (/ˈlæk/ वा  /ˈlɑːk/; संक्षिप्त एल; कहिलेकाहीं ल्याक लिखित[१] वा लाख) १०५ वैज्ञानिक संकेतन (१,००,०००) भारतीय नम्बर एक सय हजार बराबर सिस्टम मा एक एकाइ हो। [२][३]अंकको समूह को भारतीय अधिवेशन, यो १,००,००० रूपमा लेखिएको छ। उदाहरणका लागि, भारत मा ₹ १,५०,००० रुपैया १.५ लाख रूपैया, भारत रुपिया १,५०,०००  वा भारत रुपिया १,५०,००० लेखिएको हुन्छ। .

यसलाई व्यापक बंगलादेश, भारत, म्यानमार, नेपाल, पाकिस्तान, र श्रीलंका मा आधिकारिक र अन्य सन्दर्भहरूमा प्रयोग गरिन्छ दुवै। यो अक्सर प्रयोग गरिन्छ, भारतीय पाकिस्तानी, र श्रीलङ्काली अंग्रेजी मा। पाकिस्तान, शब्द लाख ज्यादातर स्थानीय भाषामा भन्दा अंग्रेजी मिडिया मा प्रयोग गरिन्छ।[स्रोत नखुलेको]

उपयोग[सम्पादन गर्ने]

भारतीय अंग्रेजी, शब्द जस्तै एक विशेषणात्मक र गैर-विशेषणात्मक संज्ञा दुवै प्रयोग गरिन्छ, र त एक चिन्ह लगाइएको ( "-स") वा चिह्न हटाइयो बहुसंख्यक संग,: "१" लाख मान्छे" वा "१" लाख मान्छे को"; "२००" लाख रूपैया"; "रूपैया ५ लाख"; "१०" लाख रूपैया"; वा "रूपैया ५ लाख"। यस संक्षिप्त रूप मा, जस्तै "भारत रुपिया 5L" को रूपमा ( "रूपैया ५ लाख" को लागि) प्रयोग सामान्य छ।[स्रोत नखुलेको] सङ्ख्याछैन १०० लाख को यो सिस्टम मा एक करोड भनिन्छ र १० लाख बराबर छ।

पैसा[सम्पादन गर्ने]

भाषा उर्दूमा, विशेष गरी कराँची सहरमा, शब्द पेटी( "सुटकेश") पनि एक लाख रुपैया जनाउँछ गर्न प्रयोग गरिन्छ। मुद्रा को सबै भन्दा ठूलो मूल्यवर्ग १०० रुपैयाँ टिप्पणी थियो, र एक लाख रुपैया बम्बे (हिन्दी मा रूपमा पेटी) एउटा सानो सुटकेश भर्न थियो यो, सामान्य जिया युग समयमा उत्पत्ति। तसर्थ, पनि जिया युग पछि, एक पेटी मतलब एक लाख रूपैया जारी छ।[स्रोत नखुलेको]

शब्द लाखी सामान्यतः १,००,००० पैसा जनाउँछ गर्न तान्जानिया भर प्रयोग र भारतीय र पाकिस्तानी आप्रवासी देखि स्वाहिली भाषा प्रविष्ट गर्नुभएको संभावना छ।[स्रोत नखुलेको]

बहुमूल्य धातु बजार[सम्पादन गर्ने]

शब्द पनि अन्तर्राष्ट्रिय बहुमूल्य धातु बजार मा प्रयोग गरिन्छ। एक लाख यस्ता सुन वा चाँदी जस्तै बहुमूल्य धातु एक को १०,००,०००ट्रय औंस (३१,००० किग्रा) बराबर छ। [४][५]

एटिमोलजी र क्षेत्रीय भिन्न[सम्पादन गर्ने]

शब्द लाख मूल को पली लख (ध्वनिसक्षमपार्नुहोस्, "मार्क, लक्ष्य, जुवा मा खम्बा"), को संख्यात्मक अर्थ, "एक सय हजार" व्युत्पन्न छ जो देखि हुन सक्छ।[६] कि भाषामा, छ जो समान अर्थ: अर्को सम्भव मूल संस्कृत लक्ष (लक्ष देवनागरी) हुन सक्छ।[स्रोत नखुलेको]

दक्षिण एशियाली भाषाहरू[सम्पादन गर्ने]

  • Assamese: লাখ lakh
  • Bengali: লাখ lakh or লক্ষ lokkho
  • Dhivehi: ލައްކަ lakka
  • Gujarati: લાખ lākh
  • Hindi: लाख lākh
    • Bombay Hindi: पेटी peṭi
      (Peṭi refers to a briefcase. That is, the amount of money in INR 100 notes that can fit into a briefcase.)
  • Kannada: ಲಕ್ಷ laksha
  • Kashmiri:{{{2}}} lach
  • Konkani: लाख lākh or ಲಕ್ಷ lakṣa
  • Malayalam: ലക്ഷം laksham
  • Marathi: लाख lākh or लक्ष lakṣa
  • Nepali: लाख lākh
  • Odia: ଲକ୍ଷ lôkhyô
  • Pashto: لاکھ lakh
  • Punjabi: ਲੱਖ/لکھ lakkh
  • Romani: लाख lakh
  • Sanskrit: लक्ष lakṣá
  • सिन्धी: لک lakhu
  • Sinhalese: ලක්ෂ laksha
  • Tamil : லட்சம் laṭcham
  • Telugu: లక్ష lakṣha
  • Tulu: ಲಕ್ಷ laksha
  • Urdu: لاکھ lākh

यो पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

  • कोरोद (= १०० लाख)
  • असंख्य
  • ठूलो संख्या को नाम
  • अंग्रेजी मा संख्या को नाम

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. "lakh". How Many? A Dictionary of Units of Measurement. University of North Carolina at Chapel Hill. 2008-12-15. http://www.unc.edu/~rowlett/units/dictL.html. अन्तिम पहुँच मिति: 2016-08-29. 
  2. ढाँचा:OED1
  3. Lange, Norbert Adolph (1973) [1934]. Dean, John Aurie. ed. Lange's Handbook of Chemistry (11 संस्करण). New York, USA: McGraw-Hill Book Company. प॰ 3-16. ISBN 0-07-016190-9 . https://books.google.com/books?redir_esc=y&hl=de&id=bXYRAQAAIAAJ. अन्तिम पहुँच मिति: 2016-08-28. "Prefixes for Naming Multiples and Submultiples of Units: […] The prefix "myria" is sometimes used for 104 and "lakh" for 105." 
  4. "Silver fix enters the digital age", Financial Times, अभिगमन मिति ६ सेप्टेम्बर २०१५ 
  5. "Units of Measure", perthmint.com.au, अभिगमन मिति ६ सेप्टेम्बर २०१५ 
  6. Turner, Sir Ralph Lilley (१९८५), "lakṣá10881", A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages. London: Oxford University Press, 1962-1966. Includes three supplements, published 1969-1985, Digital South Asia Library, a project of the Center for Research Libraries and the University of Chicago, पृ: ६२९, अभिगमन मिति २०१०-०८-२२, "lakṣá10881 lakṣá masculine ʻ stake, prize ʼ R̥gveda, ʻ mark, sign ʼ Mahābhārata, ʻ 100,000 ʼ Yājñavalkya, ʻ aim ʼ Kālidāsa, lakṣya— neuter, masculine ʻ aim ʼ Muṇḍ Upaniṣad, ʻ prize ʼ Mahābhārata, , ʻ 100,000 ʼ Mahābhārata, . [√lakṣ. For derivation from root to become numeral, see Addenda: Pali lakkha— masculine ʻ mark, target, stake in gambling ʼ; Oṛiyā lākha, nākha ʻ aim, distinguishing mark ʼ, lācha ʻ brand ʼ; Gujarātī lāchɔ masculine ʻ burning the feet ʼ; Marāṭhī lās masculine ʻ mark made by cautery ʼ, neuter.]"