विशेष आर्थिक क्षेत्र

विशेष आर्थिक क्षेत्र ( अङ्ग्रेजी: Special Economic Zone सेज ) एक क्षेत्र हो जहाँ व्यापार र व्यापार कानूनहरू देशको बाँकी भन्दा भिन्न छन्। सेज देशको राष्ट्रिय सीमाना भित्र अवस्थित हुन्छन्, र तिनीहरूको उद्देश्य व्यापार सन्तुलनमा वृद्धि , रोजगार, वृद्धि लगानी, रोजगार सृजना र प्रभावकारी प्रशासन हुन्। व्यवसायलाई आर्थिक क्षेत्रमा स्थापित गर्न प्रोत्साहित गर्न, वित्तीय नीति लागू गरिन्छ। यी नीतिहरूमा सामान्यतया लगानी, कर, ट्रेडिंग, कोटा, भन्सार र श्रम नियमहरू समावेश हुन्छ । थप , कम्पनीहरूलाई कर छुट्टिहरू प्रस्ताव गर्न सकिन्छ, जहाँ आर्थिक क्षेत्रमा कम्पनी स्थापित गर्दा, तिनीहरूलाई केहि अवधीको लागि कम करको सुबिधा प्रदान गरिन्छ।

विशेष आर्थिक क्षेत्रको स्थापना कुनै पनि देशले प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) आकर्षित गर्ने चाहनाले उत्प्रेरित गर्न सक्छ। विशेष आर्थिक क्षेत्रमा रहँदा कम्पनीले पाउने फाइदाहरूको अर्थ कम्पनीले कम मूल्यमा सामानको उत्पादन र व्यापार गर्न सक्दछ, जसको उद्देश्य विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धी बन्नु हो । केही देशहरूमा, आर्थिक क्षेत्रहरू श्रम शिविर जस्तो बनेको र श्रमिकहरूले मौलिक श्रम अधिकारलाई अस्वीकार गरेको कुराको आलोचना गरिएको छन् ।

प्रकारहरू

• निःशुल्क व्यापार क्षेत्र (FTZ)
• निर्यात प्रसंस्करण क्षेत्र (EPZ)
• नि: शुल्क क्षेत्रहरू / नि: शुल्क आर्थिक क्षेत्रहरू (FZ / FEZ)
• औद्योगिक पार्क / औद्योगिक सम्पदा (आईई)
• नि: शुल्क पोर्टहरू
• Bonded रसद पार्क (BLP)
• शहरी उद्यम क्षेत्र