२००६ लेबनान युद्ध

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
२००६ लेबनान युद्ध
भाग: the इजरायल-लेबनान द्वन्दइरान-इजरायल छद्म युद्ध
Tyre air strike.jpg
Bombed-out buildings in Lebanon, 2006
मिति १२ जुलाई -१४ अगस्ट २००६
(लेबनानमाथि इजरायली नाकाबन्दी ८ सेप्टेम्बर २००६ मा अन्त्य भयो)
स्थान लेबनान, उत्तरी इजरायल and the गोलन हाइट्स[१]
परिणाम गतिरोध,[२]दुवै पक्षद्वारा विजय दावी[३][४]
युद्धरत
 इजरायल
हिजबुल्लाह

अमाल
लेबनानी कम्युनिस्ट पार्टी[६]
पपुलर फ्रन्ट फर लिबरेसन अफ प्यालेस्टाइन-जनरल कमाण्ड[७]

उच्चाधिकारी तथा नेताहरू
इजरायल Ehud Olmert (इजरायली प्रधानमन्त्री)
हसन नसरूल्लाह

(हिजबुल्लाहका महासचिव)

शक्ति
अगस्टमा १०,००० सेना;[८] अन्तिममा ३०,००० सेना[९] Several hundred
(south of the Litani River)[१०][११]
धनजनको क्षती
इजरायली डिफेन्स फोर्स:

मृत्यु: १२१
घाइते: १.२४४ [१२]
इजरायली नागरिक:
मृत्यु: ४४ [१३] [१४]
घाइते:१,३८४ [१५]

विदेशी नागरिक:
२ मृत्यु

हिजबुल्लाह लडाकु:

मृत्यु: २५० (हिजबुल्लाह दावी)
≤५०० (लेबनानी अधिकारी अनुमान)[१६]
500 (UN officials' est.)[१७]
६००–८०० (IDF दावी)[१८][१९]
युद्ध बन्दि: ४ लडाकु[२०]

आमाल लडाकु: १७ मृत्यु LCP लडाकु: १२ मृत्यु PFLP-GC लडाकु:२ मृत्यु इरानी रिभोलुसनरी गार्ड: ≈६-९ मृत्यु (लेबनानी अधिकारी अनुमान)

लेबनिज आर्म्ड फोर्सइन्टरनल सेकुरिटी फोर्स: ४३ मृत्यु

लेबनानी नागरिक (लडाकु सहित) र विदेशी नागरिक:
मृत्यु:*
१,१९१(एम्नेस्टी इन्टरनेसनलl)[२१]
१,१०९ (२५० हिजबुल्लाह लडाकु सहित)(ह्युमन राइट वाच)[२२][२३]
१,१९१ (लेबनानी सरकार अनुमान)[२४][२५][२६][२७][२८]
Wounded:
4,409

विदेशी नागरिक:
५१ मृत्यु
२५ घाइते

संयुक्त राष्ट्र संघ:
५ मृत्यु
१२ घाइते[२९]

*The Lebanese government does not differentiate between civilians and combatants in death toll figures.[१९]

२००६ लेबनान युद्ध / २००६ इजरायल -हिजबुल्लाह युद्द[३०] लाई लेबनानमा जुलाई युद्ध समेत भंनिन्छ (अरबी: حرب تموز, Ḥarb Tammūz) र इजरायलमा दोश्रो लेबनान युद्ध समेत भनिन्छ । (यहूदी: מלחמת לבנון השנייה, Milhemet Levanon HaShniya),[३१] यो ३४ दिन सम्म लेबनान , उत्तरी इजरायल र गोलन हाइट्समा ३४ दिन सम्म लडिएको सैनिक लडाई थियो । यस युद्धमा सहभागी भएका मुख्य शक्ति भनेका हिजबुल्लाहको अर्ध सैनिक बल र इजरायल डिफेन्स फोर्स थिए (IDF) । यो युद्ध १२ जुलाई २००६ मा सुरु भयो र १४ अगस्ट २००६ मा संयुक्त राष्ट्र संघ ले युद्धविराम कार्यन्वयन नगरेसम्म चली रह्यो । हिजबुल्लाहलाई इरानी सहायता प्रदान गरिएकाले यसलाई अरब-इजरायल युद्ध भन्दा पनि इरान-इजरायल छद्म युद्धको रुपमा समेत हेनछ [३२]

लेबनानको छापामार दस्ता हिजबुल्लाह र इजरायली सैनिकबीच सन् २००६ मा भीषण लडाइँ भएको थियो । गजर भन्ने स्थानबाट सुरु भएको युद्धमा इजरायली सेना दक्षिण लेबनान कब्जा गर्दै राजधानी बेरुतसम्म पुगेको थियो । त्यसपछि राष्ट्र संघको प्रयासमा इजरायली सेना फिर्ता भए भने शान्ति स्थापक सैनिकको संख्या बढाइएको थियो ।
हेजबोल्लाले यहुदीवादी इजरायललाई परास्तजस्तै गरेको थियो र हेजबोल्लाहसितको युद्ध फलामको च्युरा चपाउनुसरह भएको थियो। त्यतिबेला पनि साउदी अरेवियाकतारले हेजबोल्लाहलाई अन्तिम विजयबाट रोक्न अनेक तिकडम गरेका थिए।

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Uzi Rubin. The Rocket Campaign against Israel during the 2006 Lebanon War. p. 12. The Begin-Sadat Center for Strategic Studies Bar-Ilan University
  2. Matthews, Matt M. We Were Caught Unprepared: The 2006 Hezbollah-Israeli War, DIANE Publishing, 2011.
  3. "Both Hezbollah and Israeli Leaders Declare Victory", अन्तिम पहुँच १३ अक्टोबर २०१५ 
  4. "Israeli Gains in the Second Lebanon War", अन्तिम पहुँच १३ अक्टोबर २०१५ 
  5. "Rebuilding and Security in Focus", Wall Street Journal, ११ सेप्टेम्बर २००६, अन्तिम पहुँच २० सेप्टेम्बर २०१४ 
  6. Herbert Docena (१७ अगस्ट २००६), "Amid the bombs, unity is forged", Asia Times, अन्तिम पहुँच २५ नोभेम्बर २०११, "The LCP ... has itself been very close to Hezbollah and fought alongside it in the frontlines in the south. According to Hadadeh, at least 12 LCP members and supporters died in the fighting." 
  7. "PFLP claims losses in IDF strike on Lebanon base", The Jerusalem Post, Associated Press, ६ अगस्ट २००६, मूलबाट ३ फेब्रुअरी २०१२-मा सङ्ग्रहित।  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  8. "Israel captures guerillas in Hezbollah hospital raid", USA Today, Beirut: reprinted from the Associated Press, २ अगस्ट २००६, अन्तिम पहुँच १२ सेप्टेम्बर २०१५ 
  9. "Some 30,000 Israeli troops in Lebanon – army radio", Yahoo! News, Reuters, १३ अगस्ट २००६, मूलबाट १५ फेब्रुअरी २००८-मा सङ्ग्रहित।  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  10. Nicholas Blanford (११ अगस्ट २००६), "Hizbullah's resilience built on years of homework", The Christian Science Monitor, अन्तिम पहुँच २३ जनवरी २०१२ 
  11. Harel and Issacharoff, p. 172
  12. "The Final Winograd Commission report, pp. 598–610" (Hebrewमा), अन्तिम पहुँच २३ सेप्टेम्बर २०१३  628 wounded according to Northern Command medical census of 9 November 2006 (The Final Winograd Commission Report, page 353)
  13. "State snubbed war victim, family says", ynetnews.com, ३० अगस्ट २००७, मूलबाट २ जुन २००८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ जुलाई २००८  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  14. BBC News Online (8 March 2007). "PM 'says Israel pre-planned war'". Retrieved 9 March 2007.
  15. "The Final Winograd Commission report, pp. 598–610" (Hebrewमा), अन्तिम पहुँच २३ सेप्टेम्बर २०१३ 
  16. Con Coughlin (४ अगस्ट २००६), "Teheran fund pays war compensation to Hizbollah families", The Daily Telegraph (London), मूलबाट ३० मे २००७-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २ मार्च २००७  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  17. Patrick Bishop (२२ अगस्ट २००६), "Peacekeeping force won't disarm Hizbollah", The Daily Telegraph (London), मूलबाट ५ मार्च २००८-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ३० अप्रिल २००७, "A UN official estimated the deaths at 500"  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  18. Lessons of the 2006 Israeli-Hezbollah War, by Anthony H. Cordesman, William D. Sullivan, CSIS, 2007, page 16
  19. १९.० १९.१ "Lebanon Sees More Than 1,000 War Deaths", usti.net, Associated Press, मूलबाट ६ फेब्रुअरी २०१२-मा सङ्ग्रहित, "Israel initially said 800 Hezbollah fighters died but later lowered that estimate to 600."  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  20. Yossi Melman (१९ मे २००८), "Israel to Hezbollah: Forget Palestinian prisoners in swap for IDF soldiers", अन्तिम पहुँच २० अक्टोबर २०११ 
  21. "Lebanon – Amnesty International Report 2007", Human Rights in LEBANESE REPUBLIC, Amnesty International, मूलबाट १७ फेब्रुअरी २०१५-मा सङ्ग्रहित।  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  22. Why They Died: Civilian Casualties in Lebanon during the 2006 War, Human Rights Watch, September 2007
  23. Moral Dilemmas of Modern War: Torture, Assassination, and Blackmail in an Age of Asymmetric Conflict. Cambridge University Press. 2010. ISBN 9780521866156. https://books.google.com/?id=BYVlQkSBxn8C&pg=PA171&dq=1,109+lebanon+2006#v=onepage&q&f=false. अन्तिम पहुँच मिति: 20 September 2014. 
  24. Israel/Lebanon: Out of all proportion – civilians bear the brunt of the war, Amnesty International, November 2006.
  25. "Implementation of General Assembly Resolution 60/251 of March 2006 entitled "Human Rights Council"", United Nations Human Rights Council, २३ नोभेम्बर २००६, मूलबाट १७ जुन २०१३-मा सङ्ग्रहित।  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  26. McRae, D.M; De Mestral, A.L.C (2010-02-01). CANADIAN YEARBOOK OF INTERNATIONAL LAW: 2008. ISBN 9780774859172. https://books.google.com/?id=T5bicg3ETnsC&pg=PA241&dq=1,191+lebanon+2006#v=onepage&q&f=false. अन्तिम पहुँच मिति: 20 September 2014. 
  27. SIPRI Yearbook 2007: Armaments, Disarmament, And International Security, Oxford University Press, page 69.
  28. Yearbook of International Humanitarian Law:Volume 9; Volume 2006. 2006. ISBN 9789067042697. https://books.google.com/?id=4Dk_AQAAIAAJ&q=1,191+lebanon+2006&dq=1,191+lebanon+2006. अन्तिम पहुँच मिति: 20 September 2014. 
  29. "United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL)", United Nations, ६ अगस्ट २००९, १० डिसेम्बर २०१०-को मूल रूप सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १६ जनवरी २०११  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  30. Arkin, William M. (जुलाई २००७), "Divining Victory: Airpower in the 2006 Israel–Hezbollah War", Maxwell Air Force Base, Alabama: Air University Press। 
  31. See, e.g., Yaakov Katz, "Halutz officers discuss war strategy," Jerusalem Post, 5 September 2006, p. 2
  32. Eyal Zisser (मे २०११), "Iranian Involvement in Lebanon", Military and Strategic Affairs 3 (1), अन्तिम पहुँच ८ डिसेम्बर २०१५