चन्द्र रानाहँछा

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

चन्द्र रानाहँछा (अंग्रेजी: Chandra Ranahanchha ) नेपाली साहित्यका कवि, गीतकार, कथाकार तथा चित्रकार हुन् ।

चन्द्र रानाहँछा
राष्ट्रिय कविता महोत्सव २०७४ मा कविता वाचन गर्दै कवि चन्द्र रानाहँछा
जन्मवि.सं. २०३७ भाद्र ७ गते
निर्मली डाँडा -८,खोटाङ
राष्ट्रियतानेपालनेपाली
पेशालेखन
चिनारीको कारणकथा,कविता,गीत
प्रसिद्ध कार्यथिबिया चराको गीत
मातापिताराज बहादुर राई कृष्ण लक्ष्मी राई

प्रारम्भिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

चन्द्र रानाहँछाको जन्म वि.सं. २०३७ साल भाद्र ७ गते खोटाङ जिल्लाको निर्मली डाँडा,वडा नं. ८ मा बुवा राज बहादुर राई तथा आमा कृष्ण लक्ष्मी राईको कोखबाट भएको हो ।

साहित्यिक जीवन[सम्पादन गर्ने]

कवि चन्द्र रानाहँछा आठ/नौ कक्षा पढ्दा देखि नै कविता लेख्न थालीसकेका थिए । जतिबेला उनी निर्मली डाँडाको मनकामना जनकल्यान माविमा अध्यनरत थिए । सुरुमा उनलाई कविताको बिधागत ज्ञान थिएन । त्यै पनि उनि कविता लेख्थे । उनको कविता हेरी दिने र कविता माथि सुझाव दिने पनि कोही थिएन । वि.सं. २०५१ सालतिर उनको नेपाली बिषयको शिक्षकको रुपमा आए कवि तथा आख्यानकार राजन मुकारुङ । राजन मुकारुङबाट उनले कविता मात्र होईन साहित्यका अन्य आयाम र विधाबारे पनि ज्ञानप्राप्त गरे । उनको सिर्जना र पठनको घेरा लम्बिदै गयो । लेखनका साथै उनलाई गायनमा रुची थियो । गायक बन्ने सपना लिएर उनि २०५४ सालमा काठमाण्डौ छिरे । तर काठमाण्डौ उनले सोचे जस्तो सजिलो थिएन । काठमाण्डौमा बाच्न उनलाई सजिलो थिएन, संघर्ष गरे । प्रदीप बम्जनसँग केही समय संगीतको क्लास लिन थाले । तर पछि गायन क्षेत्र गाह्रो रहेछ भन्ने बुझे र, छाडिदिए । रहरैरहरमा दुई गीति एल्बम ‘चौबन्दी किन्दिऊँला' (२०५५) र चिनो रुमाल (२०५६) निकाल्न पनि भ्याए उनले । उनले बुझे गीत गाउनु उनको रहर मात्र रहेछ । त्यस पछि उनले आफ्नो धेरै समय लेखन तिर नै लगाए । उनको मनमा आँधी चलेपछि, गीती संग्रह २०६७, भाउजु लडेको भिर, कथा संग्रह २०६८ र थिबिया चराको गीत, कविता संग्रह २०७१ प्रकाशित छन् ।[१]

प्रकाशित कृतिहरु[सम्पादन गर्ने]

  • चौबन्दी किनिदिउला, गीति एल्बम २०५५
  • चिनो रुमाल, गिति एल्बम २०५६
  • मनमा आँधी चलेपछि, गीति संग्रह २०६७
  • भाउजु लडेको भीर, कथा संग्रह २०६८
  • थिबिया चराको गीत, कविता संग्रह २०७१[२]

 "आँधीको यात्रा"

हातमा सपनाको फूल
र पाउमा घामको साइत बोकेर
पर्खिरहेछु आँधीको यात्रा … ।

सखारैदेखि
मेरो बिदाइमा
गाइरहेछन् चराहरु
सुसाइरहेछ खोला
भुर्भुराइरहेछ आगो … ।

मलाई लिन
अँध्याराका सहश्र बाँधहरु भत्काउँदै
आउनेछ आँधी ।

कतै अल्मलिएला भनीबाटो देखाउन
मुस्कुराउँदै उदाउनेछ जून ।

 म हिँडेपछि –
गृहकार्य गरिरहेकी छोरीलाई सोध्नेछन्
अक्षरहरुले जीवनको सौन्दर्य ।

एक्लै खेलिरहेको छोरालाई
टक्क रोकिएर
बतासले सोध्नेछ समय ।

साँझपख
आँसु पुछिरहेकी मेरी प्रियतमालाई
जलिरहेको मैनबत्तीले
बुझाउनेछ प्रेमको अर्थ ।

जुनबेला म –
गर्जिरहेको मेघ र रिसाइरहेको चट्याङलाई सम्झाउन
सद्भावको गीत गाउँदै
छोइसक्नेछु आकाशलाई ।

 काँप्नै लागेको भूकम्प
र खस्दै गरेको पहिरोलाई छेक्न
उज्यालोको लौरो टेक्दै
पुगिसक्नेछु क्षितिजमा ।

मसँग –
मेरो हत्केला जो छ
मुठी कस्दा पृथ्वी बन्छ
मुठी खोल्दा आकाश खुल्छ ।

आमा !
यै हत्केलामा कोरिएको बाटोले
डोर्‍याउँदै एकदिन – ल्याइपुर्‍याउनेछ
मलाई तिम्रो काखमा ।

पुरस्कार तथा सम्मान[सम्पादन गर्ने]

  • किप मिडिया पुरस्कार २०६७
  • छत्र विष्णु राई कृति सम्मान २०७१
  • टेम्के तुवाचुङ साहित्य पुरस्कार २०७२
  • जितासिं स्मृति साहितय सम्मान २०७४
  • प्रथम पुरस्कार राष्ट्रिय कविता महोत्सव २०७४[३][४]
  • बालाजित बसनलक्ष्मी राई स्मृति साहित्य पुरस्कार २०७४
  • युवा वर्ष मोती पुरस्कार (२०७५)।[५][६]


अन्तर्वाताहरु[सम्पादन गर्ने]

अन्य रचनाहरु[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

अन्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]

  • कविताभन्दा पर एक कविको बयान, अन्नपुर्ण पोष्ट दैनिक
  • बजारमा थिबिया चराको गीत, कान्तिपुर दैनिक
  • राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा चन्द्र रानाहँछा प्रथम (प्रथम र दोस्रो कवितासहित), अनलाईन खबर डट कम
  • चन्द्र रानाहँछाको ‘आँधिको यात्रा’ कविता प्रथम,रातोपाटी डट कम
  • [१]
  • [२]