चिटागोंग

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
चिटागोंग
চট্টগ্রাম
—  महानगर  —
उपनाम(हरू): बंगलादेशको द्वार,[१] बंगलादेशको आर्थिक राजधानी
चिटागोंग is located in बंगलादेश
चिटागोंग
चिटागोंग
बंगलादेशमा रहेको चिटागोंग
निर्देशाङ्क: २२°२२′०″ उत्तर ९१°४८′०″ पूर्व / २२.३६६६७° उत्तर ९१.८००००° पूर्व / 22.36667; 91.80000
देश  बंगलादेश
प्रभाग चिटागोंग प्रभाग
जिल्ला चिटागोंग जिल्ला
स्थापना १३४०[२]
शहर सुचिकृत १८६३[३]
सरकार
 - प्रकार मेयर परिषद
 - अङ्ग चिटागोंग शहर निगम
 - शहर मेयर मन्जुर आलम
क्षेत्रफल[४]
 - महानगर १६८.०७ किमी (६४.९ वर्ग मी)
जनसङ्ख्या (२०११)
 - महानगर ६५,००,०००
 - महानगरीय क्षेत्र ४०,०९,४२३
 - मूलबासी नाम चितागोंगीयन
समय क्षेत्र बिएसटि (युटिसी+६)
पोस्टल कोड ४०००
फोन कोड ३१
वेबसाइट चिटागोंग शहर निगम

चिटागोंग वा चटगाँव (बांग्ला: চট্টগ্রাম चट्टोग्राम), बंगलादेशको एउटा प्रमुख बन्दरगाह र दोश्रो सबैभन्दा ठुलो शहर हो ।[५] चिटागोंग एउटा गहिरो पानीको प्राकृतिक बन्दरगाह हो । बंगालको खाडीको पूर्वी तट र कर्णफुली नदीको मुहानमै स्थित यो शहर देशको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्दछ । सन् २०११ मा यसको अनुमानित जनसंख्या ६५ लाखभन्दा बढी रहेको थियो ।[६] दक्षिण एसियामा यो वाणिज्य, उद्योग र जहाजरानी (शिपिंग)को एउटा प्रमुख केन्द्र हो । यो संसारकै सबैभन्दा तिब्र गतीले विकसित भइहेको महानगरहरु मध्य एक हो ।

परापुर्वकाल देखिनै चिटागोंगको यस प्राचिन प्राकृतिक बन्दरगाहले बंगाल र बंगालको खाडीको प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको लागी एउटा प्रवेश द्वारको रुपमा कार्य गरेको छ । यस बन्दरगाहले मध्य पूर्व, दक्षिण पूर्व एसिया, यूरोपचीनको व्यापारिहरुलाई आकर्षित गरेको छ । अरब अन्वेषक इब्न-बतूता, भेनिसको व्यापारी निकोलो डे' कोंटी र चीनी एडमिरल झेंग ही समेत कयौ ऐतिहासिक यात्री यस बन्दरगाह भएर आवत जावत गरेका छन् । १६औ शताब्दिमा पोर्चुगाली साम्राज्यमा यसलाई पोर्टो ग्रांडे डी बेंगालाको नामले चिनिन्थ्यो । ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कम्पनीले बंगालको अन्तिम स्वतन्त्र नवाबलाई युद्धमा हराए पछी सन् १७६० मा यस बन्दरगाहमा आफ्नो नियन्त्रण प्राप्त गरेको थियो । १९औ शताब्दिमा ब्रिटिश राजको अनुसार, आधुनिक चिटागोंग बन्दरगाहको विकासको लागी असम-बंगाल रेलवेको निर्माण गरियो । दोश्रो विश्व युद्धमा बर्मा अभियानको समयमा यो मित्र राष्ट्रको सेनाको लागी एउटा महत्वपूर्ण आधार बन्न पुग्यो ।[७] सन् १९४७ मा ब्रिटिश भारतको विभाजन पछी, चिटागोंग पूर्वी पाकिस्तानको क्षेत्र बन्न पुग्यो । सन् १९७१ मा बंगलादेश मुक्ति युद्धको शुरुआतमा बंगलादेशको स्वतन्त्रताको घोषणा चिटागोंगबाटै गरिएको थियो ।

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. [१]
  2. List of cities and towns in Bangladesh, Retrieved 29 December 2009
  3. Lua error in Module:Citation/CS1 at line 746: Argument map not defined for this variable.
  4. Lua error in Module:Citation/CS1 at line 746: Argument map not defined for this variable.
  5. http://www.lloydslist.com/ll/sector/containers/article428456.ece
  6. http://www.chittagongchamber.com/
  7. Chittagong, Asia and Oceania:International Dictionary of Historic Places [२]