वेल्डिङ
वेल्डिङ निर्माणको एक प्रक्रिया हो जसले सामग्रीहरू जोड्ने काम गर्दछ। वेल्डिङद्वारा मुख्यतः धातुहरू र थर्मोप्लास्टिक जोडिन्छ। यस प्रक्रियामा सम्बन्धित टुक्राहरूलाई तताएर पगालिन्छ र त्यसमा एक फिलर सामग्रीलाई पनि पगालेर मिलाइन्छ। यो पग्लेको धातुहरू र फिलर सामग्री चिसो भयो भने एक मजबूत जोड बन्छ। वेल्डिङको लागि कहिले-कतै तापको साथै दबाबको प्रयोग पनि गरिन्छ।
१९ औँ शताब्दीको अन्त्य सम्म, एक मात्र वेल्डिङ प्रक्रिया फोर्ज वेल्डिङ थियो, जुन लोहारहरूले तताएर र हथौडा गरेर फलाम र इस्पात जोड्न हजारौं वर्षसम्म प्रयोग गर्दै आएका थिए। आज, विज्ञानले प्रगति गर्न जारी राखेको छ, रोबोट वेल्डिंग औद्योगिक सेटिङहरूमा सामान्य भएको छ, र अनुसन्धानकर्ताहरूले नयाँ वेल्डिङ विधिहरू विकास गर्न जारी राखेक छन् र वेल्ड गुणस्तरमा थप गुणस्तर प्राप्त भएको छ। [१]
प्रकार
[सम्पादन गर्नुहोस्]
आर्क वेल्डिङ
[सम्पादन गर्नुहोस्]यो प्रक्रियामा वेल्डिङ बिन्दुमा धातुहरू पग्लन इलेक्ट्रोड र आधार सामग्रीको बीचमा विद्युतीय चाप सिर्जना गर्न र कायम राख्न वेल्डिङ पावर सप्लाई प्रयोग गरिन्छ। यसमा डिसी करेन्ट वा अल्टरनेटिङ करेन्ट प्रयोग गरिन्छ। वेल्डिङ क्षेत्र कहिलेकाहीँ केहि प्रकारको अक्रिय वा अर्ध-अक्रिय ग्यास द्वारा सुरक्षित गरिन्छ, र कहिलेकाहीँ फिलर सामग्री प्रयोग गरिन्छ। [२]
ग्याँस वेल्डिङ
[सम्पादन गर्नुहोस्]सबैभन्दा प्रचलित ग्यास वेल्डिङ "अक्सीफ्युल वेल्डिङ" हो जसलाई अक्सिएसिटाइलिन वेल्डिङ पनि भनिन्छ। यो सबैभन्दा पुरानो र बहुपयोगी मध्ये एक वेल्डिङ प्रक्रिया हो। तर हालका वर्षहरूमा यसको औद्योगिक प्रयोगहरूमा लोकप्रियता कम भइरहेको छ। यो अझै पनि व्यापक रूपमा वेल्डिङ पाइप र ट्युब, साथै मर्मत कार्यको लागि प्रयोग गरिन्छ।
यसको उपकरण अपेक्षाकृत सस्तो र सरल छ, सामान्यतया ३१०० ° सेल्सियस (५६०० ° फरेनहाइट) को वेल्डिङ ज्वाला तापक्रम उत्पादन गर्न अक्सिजनमा एसिटिलिनको दहन प्रयोग गर्दछ। यसले उच्च मिश्र धातु स्टिल्सको वेल्डिङलाई सजिलो बनाउँछ। एक समान प्रक्रिया, सामान्यतया अक्सिफ्युल कटिङ भनिन्छ, धातुहरू काट्न प्रयोग गरिन्छ।
लेजर किरण वेल्डिङ
[सम्पादन गर्नुहोस्]सामान्यतया वेल्डिङ प्रक्रियाहरूमा खुला इलेक्ट्रिक आर्क वा ज्वाला समावेश भएको हुनाले, जल्ने र आगोको जोखिम महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यदि उचित सावधानी अपनाइएन भने वेल्डिङ खतरनाक र अस्वस्थ हुन सक्छ। यद्यपि, नयाँ प्रविधि र उचित सुरक्षाको प्रयोगले वेल्डिङसँग सम्बन्धित चोटपटक र मृत्युको जोखिमलाई निकै कम गर्छ।[३]
चोटपटक नहुनको लागि, वेल्डरहरूले अति गर्मी र आगोको जोखिमबाट बच्न भारी छालाको पन्जा र सुरक्षात्मक लामो बाहुला ज्याकेटको रूपमा व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरणहरू लगाउँछन्। पोलिएस्टर जस्ता सिंथेटिक कपडाहरू लगाउनु हुँदैन किनभने यस्तो कपडा जलेर पालना सक्छ र चोट लाग्न सक्छ। [४]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ C. Brown, Walter; K. Brown, Ryan (२०११), Print Reading for Industry, 10th edition, The Goodheart-Wilcox Company, Inc., पृ: ४२२, आइएसबिएन 978-1-63126-051-3।
- ↑ Thomas, Daniel J. (२०१८-०४-०१), "Analyzing the Failure of Welded Steel Components in Construction Systems", Journal of Failure Analysis and Prevention (अङ्ग्रेजीमा) 18 (2): 304–314, आइएसएसएन 1864-1245, डिओआई:10.1007/s11668-018-0392-x।
- ↑ ANSI/AWS Z49.1: "Safety in Welding, Cutting, and Allied Processes" (2005)
- ↑ "Safety and Health Injury Prevention Sheets (SHIPS) | Process: Hot Work - Welding, Cutting and Brazing - Hazard: Burns and Shocks | Occupational Safety and Health Administration", www.osha.gov, अन्तिम पहुँच २०१९-१०-१२।